Open main menu

A Graduated English-Welsh Spelling-Book

A

GRADUATED

ENGLISH-WELSH SPELLING-BOOK.

BY JOHN LEWIS.

LONDON:
LONGMAN, BROWN, GREEN, LONGMANS, & ROBERTS.
1857.



PREFACE.


The object of this work is to facilitate the progress of Welsh children in the acquisition of the English language. Every one admits that it is of the highest importance in the education of the young, that they should be well grounded in Orthography. Thirty years' experience as a teacher having given the author ample opportunity of noting the peculiar difficulties in the way of Welsh children attaining a general knowledge of the English language, he would beg leave to impress upon teachers the importance of making the children under their care learn and spell every word in this little book, together with the Welsh meanings. The task, though difficult at first, will in the end reward both the teacher and the child; the former with the pleasure of witnessing his pupil's progress, and the latter with a general knowledge of both languages.

The book is divided into three parts: the first contains about 2013 monosyllables, arranged alphabetically, and classified according to the number of letters. The second contains about 7497 words, arranged alphabetically, and classified according to the number of syllables. The third contains copious English-Welsh Dialogues.

To save the trouble of putting down twice such words as are used as nouns and verbs, the author has placed the meaning of the noun in Welsh, and then the verb with a colon between them. In dissyllables, the learner will remember to place the accent on the first syllable when the word is used as a noun, and on the latter syllable when used as a verb.

THE AUTHOR

Llanrhyddlad.



A GRADUATED

ENGLISH-WELSH SPELLING BOOK.



WORDS OF ONE AND TWO LETTERS.


A, un

Ah, O! och!

Am, ydwyf, wyf

An, un

As, megys, fel

At, yn, wrth, ger

Be, bod, hanfod

By, gan; wrth

Do, gwneuthur, gwneud

Go, myned; ewch

Ha, ha! och!

He, efe

I, myfi, mi

If, os, pe

In, mewn, o fewn

Is, y mae, ydyw; sydd, oes

It, e, fe, fo

Me, mi

My, fy, eiddof

No, na, nid, nage

Of, o, gan; am

Oh, O! och! ho!

On, ar; ym mlaen

Or, neu

Ox, ych

So, felly, fel hyny

To, i, at, wrth

Up, i fyny

Us, ni

We, nyni, ni

Ye, chwi, chwychwi



WORDS OF THREE LETTERS.


Act, gweithred: gweithredu

Add, cyssylltu, dodi at

Age, oed, oedran

Aid, cymhorth: helpu

Ail, dolurio, poeni

Aim, amcan: amcanu

Air, awyr; awyro

Ale, cwrw

All, pawb, oll

And, a, ac

Ant, morgrugyn

Apt, chwannog; cymhwys

Arc, cromell

Are, ydym, ydynt

Ark, arch

Arm, braich: arfogi

Art, celfyddyd: wyt

Ash, onen

Ask, gofyn

Ass, asyn

Awe, arswyd, ofn: dychrynu

Awl, mynawyd

Axe, bwyell

Bad, drwg

Bag, cwd, cod: cydu

Bar, bar, bollt: bario, bolltio

Bat, ystlum; clwpa

Bay, morgilfach; gwineu

Bed, gwely

Bee, gwenynen

Beg, cardota; erfyn

Bid, erchi; cynnyg

Big, mawr; balch

Bit, dernyn; genfa

Bog, cors

Bow, bwa; ymgrymiad

Box, blwch, cist

Boy, bachgen

Bud, blaguryn: blaguro

But, ond, eithr, er hyny

Buy, prynu

Can, piser: gallu

Car, cerbyd

Cat, cath

Cot, bwthyn

Cow, buwch

Cry, wylo, crio

Cud, cil

Cup, cwpan

Cut, toriad: tori

Dam, arglawdd; argau: llynio

Day, diwrnod, dydd

Den, ffau, lloches

Dew, gwlith

Did, gwnaeth, gwnaed

Die, marw, trengi

Dig, cloddio, palu

Dim, tywyll: tywyllu

Dip, trochi

Doe, ewig

Dog, ci

Dot, man; nod: manu; nodi

Dry, sych: sychu

Due, dyled; dyledus

Dug, teth: paledig

Dye, lliw: lliwio

Ear, clust; twysen

Ebb, trai: treio

Eat, bwyta

Eel, llysẅen

Egg, wy

End, diwedd; terfyn

Err, cyfeiliorni

Eve, cyfnos, min nos

Ewe, mamog

Eye, llygad: llygadu

Fan, gwyntyll: gwyntyllio

Far, pell

Fat, tew; brasder: pesgi

Fed, pasgedig

Fee, gwobr; tâl: gwobrwyo

Fen, corsdir, morfa

Few, ychydig

Fib, celwydd, anwiredd

Fig, ffigysen

Fin, asgell

Fir, ffawydden

Fit, llewyg; addas: cyfaddasu

Fix, sicrhau, sefydlu

Fly, gwybedyn: ehedeg

Foe, gelyn

Fog, niwl

For, am; canys; oblegid

Fox, llwynog

Fry, manbysg: ffrio

Fun, digrifwch

Fur, ffwrw, panflew

Gap, bwlch, adwy

Get, cael, caffael, ceisio

Gin, gwirod; magl

God, Duw

Got, caffaeledig

Gum, glud: gludio

Gun, gwn, dryll

Ham, ffolen, y gar

Hat, het, capan

Hay, gwair

Hem, hem: hemio

Hen, iar

Her, hi, ei

Hew, cymmynu, naddu

Hid, cuddiedig

Him, ef, efe

His, ei, eiddo ef

Hit, tarawiad; ergyd: taro

Hip, pen y glun, clun

Hob, pentan

Hod, hawg, cafn cymmrwd

Hoe, caib: ceibio

Hog, mochyn

Hop, llam: llemain

Hot, poeth, brwd

How, pa, pa fodd

Hut, bwth, cwt

Ice, ia

Ill, drwg, claf, sal

Inn, gwestty, tafarn

Jar, costrel: gwrthdaro

Jaw, yr en, cern

Jew, Iuddew

Job, tasg; swydd: gorchwylio

Joy, llawenydd, gorfoledd

Jug, crothogen, diodlestr

Key, agoriad, allwedd

Kid, myn gafr

Kin, perthynas

Lad, hogyn

Lap, arffed: lleibio

Law, cyfraith, deddf

Lay, lleygol: gosod, dodi

Led, arweinedig

Leg, coes; llorp

Let, gosod, gadael

Lid, caead

Lie, celwydd: gorwedd

Lip, gwefus, min

Lit, goleuedig

Log, boncyff; cyfrifbill

Lop, ysgythru

Lot, coelbren; rhan

Low, isel: brefu

Mad, ynfyd: ynfydu

Man, dyn, gwr

Map, darlun: darlunio

Mat, mat, rhestog

May, Mai: gall, gallu

Men, dynion

Met, cyfarfodedig

Mix, cymmysgu

Mob, gwerinos, terfysglu

Mow, lladd

Mud, llaid, baw: lleidio

Mug, diodlestr, cwpan

Nap, hun: huno

Nay, nage, nac; nid felly

Net, rhwyd

New, newydd

Nit, nedden

Nod, awgrym: awgrymu

Nor, na, nac, nag

Not, na, nac, nad, ni

Now, yn awr, weithion

Nun, mynaches

Nut, cneuen

Oak, derwen

Oar, rhwyf: rhwyfo

Odd, od, hynod; anghydrif

Ode, awdl

Off, ymaith, oddi wrth

Old, hen, oedranus

One, un, rhyw un

Orb, pel, pellen; cylch

Ore, mŵn, mettel

Our, ein

Out, allan, o'r tu allan

Owe, dylu; bod mewn dyled

Owl, dylluan

Own, eiddo; hun: meddu

Pan, padell

Paw, pawen: palfu

Pay, tâl, cyflog: talu

Pea, pysen

Peg, hoel bren: pinio

Pen, pin: cau i fyny

Pew, eisteddle

Pie, pastai

Pig, mochyn

Pin, pin, nodwydd: pinio

Pit, pwll, pydew: pyllu

Ply, plyg, tuedd: ymroddi

Pod, coden, plisgyn

Pot, potyn; crochan

Pox, brech

Put, gosod, dodi

Rag, brat, cerpyn

Ram, hwrdd: hyrddio

Ran, rhedwyd

Rap, cnoc: cnocio

Rat, llygoden ffreinig

Raw, ir, ammrwd

Ray, pelydryn: pelydru

Red, coch

Rib, asen

Rid, troi heibio: rhyddhau

Rim, ymyl, cylch

Rip, rhwygo

Rob, ysbeilio

Rod, gwialen

Roe, iyrches, ewig

Rot, malldod: pydru

Row, rhes: rhwyfo

Rub, rhwbio

Rue, galaru, gofidio

Rug, cwrlid, huling

Run, rhedfa: rhedeg

Rut, ol olwyn: rhidio

Rye, rhyg

Sad, trist, prudd

Sap, nodd, sudd: tangloddio

Sat, eisteddedig; eisteddwyd

Saw, llif: llifio; gwelwyd

Say, dywedyd

Sea, môr, gweilgi

See, esgobaeth: gweled

Set, llawnrif; planigyn: gosod, planu

Sew, gwnïo, pwytho

Sex, rhyw, rhywogaeth

She, hi

Shy, gwylaidd, yswil

Sin, pechod; bai: pechu

Sir, syr, meistr

Six, chwech

Sky, gwybr, wybren

Sly, cyfrwys

Sod, tywarchen

Son, mab

Sow, hwch

Sow, hau, heu

Spy, ysbïwr: ysbïo

Sty, cwt mochyn; llefrithen

Sue, rhoi cwyn; rhoi cyfraith

Sum, swm, cyfanrif: cydgrynoi

Sun, haul: heulo

Tax, treth: trethu

Tea, te

Ten, deg

The, y, yr

Thy, dy, tau

Tie, cwlwm: cylymu

Toe, bys troed

Ton, tunell

Too, hefyd, dros ben, rhy

Top, top, pen uchaf

Tow, carth: llusgo

Try, profi, holi; ymgeisio

Tub, twb, twred

Tug, tyniad: llusgo

Two, dau, dwy

Use, arferiad: defnyddio

Vex, poeni, blino

Vow, adduned: addunedu

War, rhyfel: rhyfela

Was, oedd, ydoedd

Wax, cwyr: cwyro

Way, ffordd, llwybr

Web, gwe

Wet, gwlyb: gwlychu

Who, pwy; yr hwn, yr hon

Why, pa ham, am ba achos

Win, ennill, elwa

Woe, gwae, gofid

Won, ennilledig

Yea, Yes, ïe, do, felly mae, oes

Yet, eto, er hyny

Yew, ywen, pren yw

You, chwi, chwychwi



WORDS OF FOUR LETTERS.


Ache, dolur: poeni

Alms, elusenau

Arch, bwa; prif: bwäu

Arms, breichiau; arfau rhyfel

Aunt, modryb

Babe, maban, baban

Back, cefn: cefnogi

Bait, llith: abwydo

Bake, pobi, crasu

Bald, moel

Bale, swp; sypynu

Ball, pel; dawns

Band, rhwymyn; myntai

Bang, ergyd: taro

Bank, ariandy; bangc

Bans, gostegion

Bard, bardd, prydydd

Bare, noeth, llwm; unig

Bark, rhisgl: cyfarth

Barm, burym

Barn, ysgubor

Base, sylfaen; brwnt; gau

Bask, bronheulo

Bath, badd, ymolchfa

Bawl, gwaeddi

Beak, pig, gylfin

Beam, trawst; pelydryn: pelydru

Bean, ffäen

Bear, arth: dwyn; goddef

Beat, curo, baeddu

Been, wedi bod

Beer, diod, cwrw

Bell, cloch

Belt, gwregys, rhwymyn

Bend, plygu

Bent, plygedig

Best, goreu, yn oreu

Bier, elor

Bill, pig; hawleb, craifft

Bind, rhwymo

Bird, aderyn

Bite, cnoad: brathu

Blew, chwythwyd

Blot, dunod; anair

Blow, dyrnod: chwythu

Blue, glas

Boar, baedd

Boat, bad, cwch

Boil, penddüyn: berwi

Bold, hyf, eon

Bolt, bollt, bar: bolltio

Bore, twll: tyllu

Born, geni, genedig

Both, dau, dwy

Bowl, cawg: peldreiglo

Bran, rhuddion

Bray, rhuo fel asyn

Bred, eppiledig

Brew, darllaw

Brim, ymyl, min

Brow, ael, talcen

Buck, bwch

Bulk, swm, maint

Bull, tarw

Buoy, nofiadur, nofnod

Burn, llosg: llosgi

Bush, perth

Bust, penddelwedd

Butt, cornio

Cage, cawell; adardy

Cake, teisen: teisenu

Calf, llo

Call, galw, enwi

Calm, tawel; tegwch: tawelu

Calx, calch

Came, daeth

Camp, gwersyll, gwersyllfa

Cane, corsen: ffonio

Cape, penrhyn

Card, cerdyn: cribo gwlan

Care, gofal: gofalu

Cart, trol, men

Case, amwisg; cyflwr: amwisgo

Cash, arian, tâl

Cast, tafliad: lluchio

Cave, ogof, ceudwll

Caul, rhwyden

Cell, cell

Cent, cant

Char, hapwaith: golosgi

Chew, cnoi

Chin, gên

Chip, asglodyn: asglodi

Cite, dyfynu

Clad, gwisgedig

Claw, crafangc, palf: crafangu

Clay, clai

Clip, cneifio, brigdori

Clod, tywarchen

Clog, attal, rhwystr

Club, cnwpa; cyflesfa, clwb

Coal, gloyn

Cock, ceiliog

Code, llyfr, deddflyfr

Coil, cylchddyrwyn

Coin, arian bath: bathu

Cold, oer, anwyd

Colt, ebol

Comb, crib: cribo

Come, dyfod, dynesu

Cool, oer: oeri

Cord, rheffyn; tant

Core, bywedyn; crawn

Corn, ŷd, ydau

Cost, pris; traul

Crib, preseb: darnguddio

Crop, ffrwyth: blaendori

Curb, genfa: ffrwyno

Dale, dyffryn, glyn

Dame, meistres

Damn, melldithio

Damp, lleithder: lleithio

Dare, beiddio

Dark, tywyll

Dart, picell: picellu

Dash, diffyglin: taro

Date, dyddiad: dyddio, amseru

Dawn, gwawr: gwawrio

Dead, marw

Deaf, byddar

Deal, cyfran: cyfranu

Dean, deon

Dear, anwyl; drud

Debt, dyled

Deck, bwrdd llong: addurno

Deed, gweithred

Deep, dyfnder; dwfn, isel

Deer, carw, hydd

Desk, ysgrifenfwrdd

Dike, clawdd, ffos

Dine, ciniawa

Dirt, baw, llaid

Dish, dysgl, dysglaid

Disk, gwyneb, clawr

Dive, ymsuddo

Dock, llongborth

Done, gwneuthuredig

Door, drws, dor

Dose, dogn

Dove, colomen

Down, i lawr; manblu

Drag, car llusg: llusgo

Draw, tynu; llunio

Dray, car hir

Drip, dyferu

Drop, dyferyn: syrthio

Drug, cyffyr; gwaelbeth

Drum, tabwrdd: tabyrddu

Duck, hwyaden: trochi

Duke, duc, dug

Dull, dwl; hurt: hurtio

Dumb, mud

Dung, tail: teilo

Dusk, cyfnos

Dust, llwch: dylychio

Each, pob, pob un

Earl, iarll

Earn, ennill, elwa

Ease, gorphwysdra: esmwytho

East, dwyrain

Edge, min, awch: minio

Else, arall, os amgen

Face, gwyneb: gwynebu

Fact, ffaith, gwir

Fade, diflannu, gwywo

Fail, ffaelu, methu

Fair, ffair; prydferth

Fall, cwymp: syrthio

False, anwir, gau

Fame, enwogrwydd; clod

Fang, ysgythrddant

Fare, lluniaeth

Farm, tyddyn: ardrethu

Fast, ympryd; sicr; buan: ymprydio

Fate, tynged; anffawd

Fawn, carw ieuangc: llydnu

Fear, ofn, arswyd: ofni

Feat, gorchest, camp

Feed, porthiant: porthi

Feel, teimlo

Feet, traed; troedfeddau

Fell, tori, cwympo

Felt, llawban: teimlwyd

Fern, rhedyn

File, durlif: durlifo

Fill, llonaid: llenwi

Film, pilionen, croenen

Find, cael; chwilio

Fine, main; dirwy: dirwyo

Fire, tân: tanio

Firm, cadarn; cydfasnachwyr

Fish, pysgodyn: pysgotta

Fist, dwrn

Five, pump

Flag, baner, lluman

Flat, gwastad, llyfn

Flaw, agen, hollt: hollti

Flax, llin

Flay, blingo

Flea, chwanen

Flee, ffoi, cilio

Flew, ehedwyd

Flog, fflangellu

Flow, ffrwd: dylifo

Flue, ffunell, pibell simneu

Flux, llif, llifeiriad

Foal, ebol, llwdn: llydnu

Foam, ewyn: ewynu

Fold, corlan: plygu

Folk, pobl

Fond, hoff

Font, bedyddfaen

Food, ymborth

Fool, ynfyd: siomi

Foot, troed; troedfedd

Ford, rhyd: rhydio

Fore, blaen, blaenaf

Fork, fforch; pigfforch

Form, ffurf, dull: ffurfio

Fort, caer, castell

Foul, aflan, budr; brwnt

Four, pedwar, pedair

Fowl, aderyn

Free, rhydd: rhyddhau

Fret, anfoddloni, sori

Frog, llyffant

From, oddi, oddi wrth

Full, llawn: panu

Fund, trysorfa

Furl, crychio, plygu

Fuse, toddi

Gain, elw, budd

Gale, awel, chwa

Gall, bustl: dolurio

Game, helwriaeth: cellwair

Gang, myntai, torf

Gaol, carchar

Gape, ystwyro; dylyfu gên

Gash, archoll: archolli

Gasp, dyheu, tynu anadl

Gate, llidiart, porth

Gave, rhoddwyd

Gaze, sylliad: syllu

Geld, dysbaddu, cyweirio

Gift, rhodd, dawn; gwobr

Gild, euro, goreuro

Gill, tagell

Gilt, goreuredig

Gird, amwregysu

Girl, geneth

Girt, cengl

Give, rhoddi; ymroddi

Glad, llawen, siriol

Glue, glud: gludio

Gnat, ednogyn

Gnaw, cnoi

Goad, swmbwl: swmbylu

Goat, gafr

Gold, aur

Gone, wedi myned

Good, da; daionus

Gore, gôr: gori; cornio

Gout, troedwst

Gown, gŵn, hug

Gray, Grey, llwyd

Grin, esgyrnygiad: esgyrnygu

Grit, grut, grutfaen

Grow, tyfu, prifio

Grub, corbryf: diwreiddio

Gulf, morgaingc

Gull, gwylan: twyllo

Gums, uchanedd, cig y dannedd

Gush, llifeiriad: llifeirio

Guts, perfedd

Haft, carn, dwrn: carnio

Hail, cenllysg; Henffych well

Hair, gwallt

Half, hanner

Hall, llys; neuadd; dadleudy

Halt, cloffni: cloffi; sefyll

Hand, llaw: trosglwyddo; traddodi

Hang, crogi

Hank, cengl

Hard, caled

Hare, ysgyfarnog

Hark, clyw, gwrando

Harm, niweid: niweidio

Harp, telyn: telynorio

Hart, carw, hydd

Hash, briwgig: briwio

Hate, casineb: casäu

Have, cael, caffael; meddu

Haze, niwl, tarth

Haul, tynu, llusgo

Hawk, hebog, gwalch

Head, pen: blaenori

Heal, iachau

Heap, crug, twr: pentyru

Hear, clywed

Heat, gwres: poethi

Heed, ystyriaeth: ystyried

Heel, sawdl: sodli

Heir, etifedd

Held, daliwyd

Hell, uffern

Helm, llyw

Help, cynnorthwy: cynnorthwyo

Hemp, cywarch

Herb, llysieuyn

Herd, gyr, myntai: deadellu

Here, yma, yn y lle hwn

Hide, croen: cuddio

High, uchel

Hill, bryn

Hilt, dwrn (carn) cleddyf

Hint, amnaid: amneidio

Hire, cyflog: cyflogi

Hive, cwch: cychu

Hoar, llwyd

Hold, dalfa; cellfa: gafael

Hole, twll

Home, cartref

Hoof, carn

Hook, bach: bachu

Hoop, cylch: cylchu

Hope, gobaith: gobeithio

Hops, hopys

Horn, corn

Hose, hosan

Host, llu, byddin; gwesttywr

Hour, awr

Howl, udfa: udo

Huge, dirfawr

Hulk, corff llong

Hull, corff llong: plisgyn

Hunt, helyddiaeth: hela

Hurt, niweid: niwedio; dolurio

Hush, taw, dystewi

Husk, cibyn, plisgyn

Hymn, emyn

Inch, modfedd

Itch, y crafu: ysu

Jail, carchar

Jamb, ystlysbost, gorsin

Jest, gwatwar, cellwair

Join, cydio: cyssylltu

Joke, cellwair

Jump, naid: neidio

June, Mehefin

Just, iawn, cyfiawn

Keen, craff, llym

Keep, dal, cadw

Kick, troediad: troedio, cic

Kill, lladd, llofruddio

Kind, rhywogaeth; caredig

Kine, buchod, gwartheg

King, brenin

Kiss, cusan: cusanu

Kite, barcut

Knee, glin, pen y glin

Knew, adwaenai; gwyddai

Knit, gwau

Knob, cnap

Knot, cwlwm

Know, gwybod

Lace, ysnoden: ysnodenu

Lade, llwytho

Lair, gorweddle

Lake, llyn; lliw coch

Lamb, oen: bwrw oen

Lame, cloff: cloffi

Lamp, llusern

Land, tir: tirio, glanio

Lane, heolan

Lard, bloneg

Lark, ehedydd

Lash, carai: ffrewyllu; rhwymo

Lass, llangces

Last, pren troed; olaf

Late, hwyr, diweddar

Lath, eisen: eisio

Lead, plwm

Lead, arwain; blaenori

Leaf, deilen, dalen

Leak, agen, hollt: arlloesi

Lean, teneu: pwyso ar

Leap, naid: neidio

Lees, gwaddod

Left, aswy: gadawedig

Lend, rhoi benthyg

Lens, crymwydr

Lent, y garawys: echwynedig

Less, llai

Lest, rhag, fel na

Lice, llau

Lick, llyfiad: llyfu

Lieu, lle

Life, bywyd, oes

Lift, codiad: codi, dyrchafu

Like, tebyg, fel: hoffi

Limb, aelod: diaelodi

Lime, calch: calchu

Line, llinyn; llinell: llinellu

Lisp, bloesgi

Live, byw, bywiog: bucheddu

List, cofres, rhestr: chwennychu

Load, llwyth: llwytho

Loaf, torth

Loan, benthyg

Lock, clo: cloi

Loin, llwyn, arenau

Long, hir, maith

Lone, unig

Look, edrychiad: edrych

Loom, gwëydd

Loop, dolen: dolfachu

Lord, arglwydd

Lose, colli, cael colled

Loss, colled

Lost, coll, colledig

Loud, uchel, croch

Love, cariad: caru

Luck, hap, llwydd

Lump, clamp, telpyn

Lust, trachwant: chwantu

Made, gwneuthuredig

Maid, morwyn, gwyryf

Mail, llythyrgod

Maim, anaf: anafu

Main, penaf, prif

Make, gwneuthuriad: gwneud

Male, gwryw

Malt, brag: bragu

Mane, mwng

Mare, caseg

Mark, nod: nodi

Mart, maelfa

Mash, cymmysg: cymmysgu

Mask, mwgwd: mygydu

Mass, twr; corff y bobl; yr offeren

Mast, hwylbren

Mate, cydymaith; islywydd: cymharu

Mead, medd; dôl

Meal, blawd; pryd o fwyd

Mean, cyfrwng; modd; gwael: meddwl, tybio

Meat, ymborth, cigfwyd

Meek, addfwyn, llariaidd

Meet, addas: cyfarfod

Melt, toddi, dadmer

Mend, gwellau

Mess, saig o fwyd, arlwy

Mete, mesur

Mice, llygod

Mild, tirion, tyner

Mile, milldir

Milk, llaeth: godro

Mill, melin: malu

Mind, meddwl: meddylio

Mine, fy, eiddof; mwnglawdd

Mint, bathdy: bathu

Mire, llaid: ymdrybaeddu

Miss, meistresan: ffaelu

Mist, niwl, tarth

Mite, hatling, mymryn

Moan, cwyn: cwyno

Moat, amglawdd, ffos

Mock, gwawd: gwawdio

Mole, gwadd, twrch daiar

Monk, mynach

Mood, modd, tuedd

Moon, lleuad, lloer

Moor, dyn du; morfa; angorfa

More, mwy, rhagor

Morn, boreu, bore

Moss, mwswgl

Most, mwyaf, amlaf

Mote, brycheüyn

Moth, gwyfyn

Move, symmud

Much, llawer

Muck, tail: teilo

Mule, mul

Must, rhaid yw

Mute, mud

Nail, ewin; hoel: hoelio

Name, enw: enwi

Nape, gwar, gwegil

Neap, isel, treiawl

Near, agos, gerllaw

Neat, tlws, hardd

Neck, gwddf

Need, angen, rhaid: eisiau

Nest, nyth: nythu

News, newyddion

Next, nesaf

Nice, moethus; manwl

Nigh, agos, cyfagos

Nine, naw

None, dim; neb

Noon, canoldydd

Nose, trwyn

Note, nodyn: nodi

Noun, enw, sylweddair

Numb, fferllyd: fferu

Oath, llw, twng

Oats, ceirch

Odds, rhagoriaeth, mantais

Once, unwaith

Ooze, nawsiad: nawsio

Pace, cam: arafgerdded

Pack, swp: sypynio

Page, tudalen; gwas

Paid, talwyd; taledig

Pail, crwc, cunnog

Pain, poen; llafur: poeni

Pair, par, cymhariaid: cymharu

Pale, gwelw, glaswyn

Pall, brethyn elor

Palm, palf; cledr y llaw: palfu

Pane, pedroryn

Pang, gloes, gwasgfa

Pare, didoni, pilio

Part, rhan: rhanu

Pass, bwlch; taithdrwydded: pasio

Past, wedi myned heibio; wedi

Path, llwybr

Pave, palmantu

Pawn, gwystl: gwystlo

Pear, gelleigen, rhwnen

Peat, mawn

Peck, pec: pigo

Peel, crafell, pil: pilio

Peep, cipolwg: cipedrych

Peer, pendefig

Pelt, lluchio, baeddu

Pick, pig: pigo, dewis

Pike, gwaewffon

Pile, pentwr: pentyru

Pill, pelen

Pine, pinwydden: dihoeni

Pint, peint

Pipe, pib, pibell

Pith, mwydyn

Plan, cynllun: cynllunio

Play, chware: chwareua, chware

Plea, esgus: dadleu

Plot, cydfwriad: cydfwriadu

Plum, eirynen

Pole, pegwn, pawl

Poll, cofres etholwyr: tocio

Pomp, rhwysg

Pond, llyn, merllyn

Pool, llyn

Poor, tylawd; gwael

Pope, Pab

Pore, chwysdwll: syllu

Port, porthladd

Post, post; swydd; llythyrfa: sefydlu

Pour, tywallt

Pray, gweddio, atolygu

Prey, ysglyfaeth: ysglyfio

Prop, atteg: attegu

Pull, tyn: tynu

Pulp, bywyn, mwydionyn

Pump, sugnedydd: sugngodi

Pure, pur; glân; gwir

Push, gwth: gwthio

Quay, llongborth

Quit, rhydd; gadael

Race, gyrfa, rhedfa

Raft, clwydfad, cluder

Rage, cynddaredd: ffyrnigo

Rail, canllaw; cledren: difrio

Rain, gwlaw: gwlawio

Rake, cribyn: cribynio

Rank, rhes; drewllyd: rhestru

Rape, trais; meipen yd: treisio

Rare, prin; anfynych

Rash, crugdarddiad; byrbwyll

Rasp, rhathell: rhathellu

Rate, pris; treth: trethu

Read, darllen

Ream, ugain drefa, rhef

Reap, medel: medi

Rear, bon, ol: codi, dyrchafu

Reed, corsen

Reef, hwylblyg: hwylblygu

Rein, awen: ffrwyno

Rend, rhwyg: rhwygo

Rent, ardreth; rhwygiad: ardrethu

Rest, gorphwysfa; ereill: gorphwyso

Rich, cyfoethog, goludog

Rick, das: dasu

Ride, marchogaeth

Ring, modrwy: seinio

Ripe, addfed: addfedu

Rise, codiad: codi

Risk, perygl; antur: peryglu

Rite, defod, arfer

Road, ffordd

Roam, crwydro

Roan, brych

Roar, rhuad: rhuo

Robe, gwisg: gwisgo

Rock, craig: siglo

Roll, rhol; plyglyfr: rholio

Rood, rhwd, pedwaran erw

Roof, nen, to: toi

Rook, ydfran

Room, ystafell, lle

Root, gwreiddyn: gwreiddio

Rope, rhaff

Rose, rhosyn

Rote, cylchred: dysgu allan

Rout, ymlid; terfysgu

Rude, difoes

Rule, rheol: llinellu

Rump, cloren, cynffon

Rush, brwynen; rhuthr: rhuthro

Rust, rhwd: rhydu

Sack, sach: sachu

Safe, cellgrog; diogel

Sail, hwyl: hwylio

Sake, achos, mwyn

Sale, gwerth, arwerth

Salt, halen: halltu

Same, un, yr un

Sand, tywod

Save, eithr, ond: cadw, gwared

Scab, crachen, cramen

Scar, craith: creithio

Scum, ewyn: diewynu

Seal, morlo; sel: selio

Seam, gwrym, gwnïad

Sear, serio

Seat, eisteddfa; gosodiad

Seed, had: hadu

Seek, ceisio

Seen, gweledig

Self, hun, hunan

Sell, gwerthu

Send, anfon, danfon

Shed, lluest: tywallt

Shin, crimog

Ship, llong: llongi

Shod, pedoledig

Shoe, esgid; pedol: pedoli

Shot, ergyd: saethedig

Shop, maelfa

Show, golygiad: dangos

Shun, gochelyd

Shut, cauad: cau

Sick, claf, sal: clefychu

Side, ochr: ochri

Sift, gogrynu

Sigh, ochenaid: ocheneidio

Sign, arwydd: arwyddo

Silk, sidan

Sill, trothwy, rhiniog

Sing, canu

Sink, ceuffos: suddo

Sire, tad, tadwys

Site, sefyllfa, safle

Size, maint; glud

Skim, dihufenu

Skin, croen: blingo

Skip, llam: llemain

Slab, llech

Slay, lladd

Slew, lladdwyd

Slip, llithred: llithro

Slit, hollt: hollti

Slow, araf, annyben

Slug, malwen; pelenig hirgron

Slur, gwarthnod, llithren

Slut, budrog

Snow, eira: bwrw eira, odi

Snug, cryno, clyd

Soak, mwydo

Soap, sebon: seboni

Soar, uch-hedeg

Soft, meddal; tyner

Soil, pridd, tir: diwyno

Sold, gwerthedig

Sole, unig; gwadn: gwadnu

Some, rhai; rhyw; peth

Song, cân

Soon, yn fuan

Soot, huddygl

Sore, dolur; dolurus

Sort, math: trefnu

Soul, enaid

Sour, sur: suro

Span, rhychwant

Spar, bollt; gwydrfaen

Spew, cyfogi

Spin, nyddu

Spit, bêr: poeri

Spot, ysmot: ysmotio

Spun, nyddedig

Spur, yspardun: ysparduno

Stab, brath, gwân: gwanu

Stag, carw

Star, seren

Stay, arosiad: aros

Stem, paladr, corsen: gwrthnofio

Step, cam; ffon ysgol: camu

Stew, arferwi

Stir, ystwr; cyffroi; symmud

Stop, arosiad; rhwystro; cau

Stow, trefnu

Such, cyfryw, y fath

Suck, sugn; sugno

Suds, sebondrwyth

Suit, par; cwyn: cyfatebu

Sure, sicr, gwir

Surf, môrchwydd, ymchwydd

Swan, alarch

Sway, awdurdod; rhwysg: rhwysgo

Swim, nofio

Tack, corhoelen: brasbwytho

Tail, cynffon, cloren

Take, cymmeryd, derbyn

Tale, chwedl, ystori

Talk, siarad

Tall, tal, hir, uchel

Tame, dof: dofi

Tank, dyfrgist

Tape, llinynwe

Tare, cynhwysgoll; chwyn

Task, gorchwyl, tasg: tasgu

Team, gwedd

Tear, deigryn

Tear, rhwygo

Tell, dywedyd

Tend, tueddu; gweini

Test, prawf, holiad

Tent, pabell: pabellu

Term, ymadrodd; ammod; tymor

Text, testyn, adran

Than, na, nag

That, hwnw, hono, hyny; y neb; y sawl; yr hyn; mai, mal, fel

Thaw, dadmar, meiriol: meirioli

Thee, ti, tydi, di, dydi

Them, hwy, hwynt

Then, y pryd hyny; yna

They, hwy, hwynt-hwy

Thin, teneu, main

This, hwn, hon, hyn

Thou, ti, tydi

Thus, fel hyn

Tide, llanw: ffrydlifo

Tile, peithynen

Till, cloergell; hyd, hyd oni: llafurio

Told, dywededig

Toll, toll, treth: tolli

Tone, tôn

Tomb, bedd, beddrod

Took, cymmerwyd

Tool, erfyn, offeryn

Torn, rhwygiedig

Toss, talf: taflu, lluchio

Tour, cylchdaith, taith

Town, tref

Trap, carfagl: maglu

Tree, pren, coeden

Tret, traul

Trip, llithrad: llithro

Trot, tuth: tuthio

True, gwir, cywir

Tube, pibell: pibellu

Tuft, tusw

Tune, tôn: perseinio

Turf, mawn

Turn, trofa, dymchwelyd: troi

Type, cysgod; argraph lythyren

Vail, Veil, gorchudd: gorchuddio

Vain, ofer, gwag

Vale, dyffryn, cwm

Vase, addurngawg

Vane, ceiliog gwynt

Vast, dirfawr

Veal, cig llo

Veer, troi, cylchdroi: trawshwylio

Vein, gwythïen

Vent, agorfa: agor

Verb, berf, perwyddiad

Vest, bronwisg: breinio

Vice, drygioni; gafaelwr

View, golwg: golygu

Vile, gwael, salw

Vine, gwinwydden

Void, gwag; dirym

Vote, pleidlais: pleidleisio

Urge, annog, cymmell

Wade, rhydio

Waft, chwyfiad: chwyfanu

Wait, aros, dysgwyl

Wake, gwylnos: gwylio

Walk, rhodfa: cerdded

Wall, gwal, mur: murio

Want, angen, eisiau

Ward, cadwraeth, carchar: gwarchod

Ware, nwyddau: gochel

Warm, cynhes: twymo

Warn, rhybuddio

Warp, ystof, dylif: dylifo

Wart, dafaden

Wash, golchion: golchi

Wasp, cacynen

Wave, ton: chwyfio

Weak, gwan, llesg

Wean, diddyfnu

Wear, traul: gwisgo

Weed, chwyn: chwynu

Week, wythnos

Weep, wylo, galaru

Well, ffynnon; iach; yn dda

Went, aeth

Wept, wyledig

West, gorllewin

What, yr hyn, pa beth

When, pa, pan, pa bryd

Whet, hogiad: hogi

Whey, maidd

Whip, chwip, ffrewyll: ffrewyllu

Whom, pwy; yr hwn, yr hon

Wide, llydan, eang

Wife, gwraig

Wild, anial; gwyllt

Will, ewyllys: ewyllysio

Wind, gwynt

Wind, dirwyn

Wine, gwin

Wing, aden, asgell: asgellu

Wink, amneidio

Wipe, sychu

Wise, doeth; modd, dull

Wish, deisyfiad: deisyf

With, a, ag, gyda

Wolf, blaidd

Womb, croth, bru

Wood, coed, llwyn

Wool, gwlan

Word, gair: geirio

Work, gwaith: gweithio

Worm, pryf, llyngyren; troellffon

Worn, treuliedig

Wort, breci

Wrap, plygu

Wren, dryw

Writ, gwyslythyr

Yard, llathen; buarth

Yarn, edef

Year, blwyddyn

Yolk, melyn wy

Your, eich

Zeal, sel, aidd, eiddigedd

Zone, gwregys, cylch



WORDS OF FIVE LETTERS.


Batch, pobiad

Bathe, ymdrochi

Beach, traeth, tywyn

Beads, gleiniau

Beard, barf

Beast, anifail

Beech, ffawydden

Bench, maingc

Birth, genedigaeth

Birch, bedw

Bitch, gast

Black, du, tywyll

Blade, llafn; eginyn

Blain, penddüyn

Blame, bai: beio

Blank, gwagle

Blast, chwa

Blaze, fflam: fflamio

Bleak, oer, oerllyd

Bleat, brefiad: brefu

Bleed, gwaedu

Bless, bendithio

Blind, dall; tywyll; gorchudd

Bliss, gwynfyd

Block, cyff, boncyff

Blood, gwaed

Bloom, blodau

Blunt, pwl: pylu

Blush, gwrid: gwrido

Board, astell, plangc: byrddio

Boast, ymffrost

Bolts, gefynau

Borne, cynnaledig

Bough, caingc

Bound, terfyn; rhwymedig

Brace, rhwymyn; cwpl: cydio

Brain, ymenydd

Brand, haiarnnod, llosnod

Brass, pres

Bread, bara

Brave, dewr, glew

Break, tori, dryllio

Breed, rhyw, hil: eppilio

Bribe, llygrwobr: hudobri

Brick, priddfaen

Bride, priodferch

Brief, crynoad, byr

Brine, heli

Bring, dwyn, cyrchu

Brink, ochr, min

Brisk, bywiog

Broad, llydan

Broil, rhostio, briwlio

Brood, nythaid

Brook, nant: goddef

Broom, banadl

Broth, potes

Brown, llwyd, gwrm

Brush, gwrychell: ysgubo

Brute, anifail, milyn

Build, adeiladu

Burnt, llosgedig

Burst, ymdoriad: ymdori

Calve, bwrw llo, llydnu

Carve, cerfio, bwyttori

Catch, dal, gafaelu

Cause, achos: achosi

Cease, peidio

Chaff, us, manus

Chain, cadwyn: cadwyno

Chair, cadair

Charm, swyn: swyno, boddio

Chart, darlunlen

Chase, helwriaeth: hela

Cheap, rhad, isel

Cheat, twyll: twyllo

Check, rhwystr: attal; ceryddu

Cheek, grudd, boch

Cheer, llonder: lloni

Chest, cist

Chide, senu, ceryddu

Chief, penaf, prif

Child, plentyn

Chill, fferdod: fferu

Chine, glain cefn, cefnddryll

Chirp, trydar

Choir, côr

Choke, tagu

Chord, tant, cord

Chyle, caul

Chyme, tewsudd, maethsudd

Churn, buddai: corddi

Claim, hawl: hawlio

Clash, gwrthdaro

Class, dosparth: trefnu

Clean, glân: glanhau

Clear, gloyw; amlwg: glanhau

Cleft, holltedig

Clerk, ysgrifenydd, clochydd

Cliff, clogwyn

Climb, dringo

Cling, glynu wrth

Cloak, mantell: mantellu

Clock, awrlais, cloc

Close, cae; cyfagos

Cloth, brethyn

Cloud, cwmmwl: cymmylu

Clown, drelyn

Coach, cerbyd

Coast, arfordir, glan

Corps, byddinran

Couch, gorweddfaingc: gorwedd

Cough, peswch: pesychu

Count, iarll: rhifo

Court, llys: caru

Cramp, cwlwm gwythi: caethiwo

Crank, crangc: offeryn bachog

Crate, crawell

Crawl, ymlusgo

Cream, hufen

Creed, credo

Creek, cilfach

Creep, ymlusgo

Crest, crib, copa

Crime, bai, trosedd

Croak, crygleisio

Cross, croes: croesi

Croft, erw

Crowd, torf, tyrfa

Crown, coron: coroni

Crush, gwasgiad: ysigo, malurio

Crust, crawen

Curse, melldith: melldithio

Curve, crwca: camu

Dance, dawns: crychneidio

Daunt, digaloni, llwfrhau

Death, angau

Dense, tew, dwysedig

Depth, dyfnder

Ditch, ffos; clawdd

Doubt, ammeu

Dough, toes

Downs, noethdir

Draft, cynllun; hawlysgrif

Drain, dyfrffos: sychu

Drake, ceiliog hwyad

Drawl, geirlusg: geirlusgo

Drawn, tynedig, wedi ei dynu

Dread, ofn, arswyd: ofni

Dream, breuddwyd: breuddwydio

Dress, gwisg: gwisgo

Drift, tuedd: gyru

Drill, trul, trwydden: treulio

Drink, diod: yfed

Drive, gyru

Drone, begegyr: diogi

Dross, sothach

Drove, gyr, deadell

Drown, boddi

Drunk, meddw

Dunce, penbwl

Dwarf, corach: cori

Dwell, anneddu

Earth, daiar, tir

Eaves, bargod; bondo

Eight, wyth

Faint, aneglur: llewygu

Faith, ffydd

False, anwir, gau

Fault, bai, trosedd

Feast, gwledd; gwyl: gwledda

Feign, ymrithio

Fence, gwrych: caeru

Fetch, cyrchu

Field, cae, maes

Fight, ymladdfa: ymladd

Filth, budredd

First, cyn, cyntaf

Flail, ffust

Flame, fflam, ffagl: fflamio

Flank, tenewyn; adeinlu

Flash, fflamiad: melltenu

Flesh, cig, cigfwyd

Fleet, llynges; cyflym: cyflymu

Fling, tafl: taflu

Flint, callestr

Float, cludr: nofio

Flock, deadell: ymdyru

Flood, llif: llifo

Floor, llawr: llorio

Flour, peillied, blawd: blodio

Force, grym, gallu: dirgymhell

Forge, ffwrnweithdy: morthwylio

Forth, allan, rhag llaw

Found, caffaeledig: seilio, sylfaenu

Frail, brau, gwan

Frame, ffurf: ffurfio

Fraud, twyll

Fresh, newydd; croyw

Frith, cyfyngfor

Front, gwyneb, tu blaen: gwynebu

Frost, rhew

Froth, ewyn

Frown, cuch, gwg: cuchio

Fruit, ffrwyth

Furze, eithin

Gauge, mesurai: mesuro

Geese, gwyddau

Ghost, ysbryd

Gifts, doniau, rhoddion

Glass, gwydr, drych

Glaze, gwydro

Glean, lloffa

Glide, ymlithro

Globe, pellen, clob

Gloom, tywyllni

Gloss, agoriad; dysgleirdeb: egluro

Glove, maneg

Goods, da, daoedd, dodrefn

Goose, gwydd

Gorse, eithin

Grace, gras, rhad: addurno

Graft, impyn: impio

Grain, gronyn

Grand, mawrwych

Grant, rhoddiad: rhoddi

Grape, gwinronyn

Grasp, crafangiad: crafangu

Grass, glaswellt

Grate, alch, gradell

Grave, bedd; difrif, sobr

Graze, pori

Great, mawr

Green, gwyrdd

Greet, anerch, cyfarch

Grief, gofid

Grind, malu

Groan, uchenaid: ucheneidio

Groat, pedair ceiniog; rhynion

Groom, marchwas

Gross, tew, bras; cyfanrif

Grove, celli, gwigfa

Group, twr; lluaws

Growl, chwyrnu

Grown, tyfedig

Grunt, rhoch: rhochian

Guard, gwyliadwriaeth: gwylied

Guess, amcan: dyfalu

Guest, gwestai, gwestwr

Guide, hyfforddwr: hyfforddio

Guile, twyll

Guilt, euogrwydd

Halve, hanneru

Harsh, garw, llym

Haste, brys, ffrwst: brysio

Hatch, deoriad: deori

Haunt, cyrchfa: cynniwair

Heath, grug; grugos

Heart, calon

Heave, codiad: codi

Hedge, gwrych: cau

Hence, oddi yma; ymaith

Hinge, cilfach, colyn drws

Hoard, cuddfa: casglu

Hoist, dyrchafu, codi i fynu

Horse, ceffyl, march: marchu

Hound, buadgi

House, ty: dwyn i dy

Joint, cymmal; cysswllt

Joist, trawst, dist

Judge, barnwr: barnu

Juice, nodd, sudd

Knave, dyhiryn

Knead, tylino

Kneel, penlinio

Knell, cnul, clul

Knife, cyllell

Knock, cnoc: cnocio, curo

Known, hysbys

Lance, gwaewffon: agor dolur

Lapse, llithrad: llithro

Large, mawr, helaeth

Latch, clicied: clicciedu

Lathe, troell, turn

Laugh, chwerthin

Learn, dysgu

Lease, ammodrwym

Least, lleiaf

Leave, cenad: gadael

Ledge, ymylfa

Leech, geloden

Liege, ffyddlawn

Light, goleu; ysgafn: goleuo

Loath, anewyllysgar

Lodge, lletty: llettya

Loose, gollwng, dattod

Louse, lleuen: lleua

Lungs, ysgyfaint

Mange, clafr

March, Mawrth: ymdeithio

Marsh, morfa

Match, dylwyfyn: cymharu

Means, moddion

Might, nerth, grym

Milch, llaethog

Mince, mânfriwio

Mirth, llawenydd

Moist, llaith

Month, mis

Mould, pridd; mold: moldio

Moult, bwrw plu

Mound, clawdd: amgau

Mount, bryn: esgyn

Mourn, galaru, cwyno

Mouse, llygoden: llygotta

Mouth, safn, ceg: cegu

Mulct, dirwy: dirwyo

Needs, rheidiau, rhaid

Neigh, gweryriad: gweryru

Nerve, gewyn

Niece, nith

Night, nos, noson

Noise, twrf, swn

North, gogledd

Nurse, mammaeth: magu

Nymph, duwies y coedydd

Ought, dylu

Ounce, wns

Paint, paent: paentio

Parch, crasu; deifio

Parse, gramadegu, geirdreiglo

Paste, toes; glud: gludio

Patch, clwt: clytio

Pause, gorphwysiad: gorphwys

Peace, heddwch

Pearl, gem

Pence, ceiniogau

Perch, trostan; trostlath

Piece, dryll; darn: darnio

Piles, clwyf y marchogion, peils

Pinch, gwasgfa: pinsio

Pitch, pyg: pygu; taflu

Place, lle, man: gosod

Plaid, brithwe

Plain, gwastadedd

Plane, llyfnhau

Plant, planigyn: planu

Plate, plâd: arwisgo ag aur, &c.

Plead, dadleu

Plough, arad: aredig

Pluck, tyniad: tynu

Plumb, plymio

Poach, lledferwi; herwhela

Point, pwynt: pwyntio

Poize, cydbwys: cydbwyso

Porch, porth

Pouch, coden, bolgwd

Pound, pwys; punt: pwyo

Press, argraffwasg: gwasgu

Price, pris, gwerth

Pride, balchder: balchio

Prime, cyntaf, penaf, prif

Print, argraff: argraffu

Prism, rheiddell, gwydryn y lliwiau

Prize, gwobr: prisio

Prone, gogwyddol, tueddol

Prong, fforch

Proof, prawf

Prose, rhyddiaith

Proud, balch

Prove, profi

Prowl, crwydrhela

Prune, sycheirynen: ysgythru

Psalm, salm, cân

Pulse, curiad, curiad y galon

Punch, tylliedydd: tyllu

Purge, carthiedydd: carthu

Purse, cod

Quack, crachfeddyg: gwaghoni

Quail, sofliar

Quake, crynu

Quart, chwart

Queen, brenines

Queer, digrif, ysmala

Quell, gorthrechu, llonyddu

Quest, ymofyniad

Quick, byw, bywiog

Quill, asgellfon

Quilt, cwrlid: arwnïo

Quire, drefa

Quite, yn gwbl

Quote, dyfynu

Raise, codi, cyfodi

Range, rhestr, rhes: rhestru

Reach, cyrhaedd: cyrhaeddyd

Realm, llywodraeth

Reeve, goruchwyliwr

Reign, teyrnasiad: teyrnasu

Rhyme, odl: odli

Ridge, trum: trumio

Right, iawn, uniawn; hawl

Roast, rhost: rhostio

Rogue, dyhiryn

Roost, ieirglwyd: clwydo

Rough, garw

Round, cylch; crwn: amgrynu

Rouse, dihuno

Route, ffordd, taith

Saint, sant

Salve, eli: elïo

Scald, berwlosg: llaithlosgi

Scale, cen; clorian: dringo

Scalp, croen y pen

Scape, diangfa: diangc

Scate, llithrwadn: llithrwadnu

Scene, golwg, golygfa

Scent, arogl: arogli

Scoff, gwawd: gwawdio

Scold, clewtan: clewtian

Scoop, ceueg: ceuegu

Scope, bwriad, tuedd

Score, ugain: nodi

Scorn, dirmyg: dirmygu

Scour, ysgwrio, glânrwbio

Scrap, dernyn

Screw, sidrych: sidrychu

Scrip, ysgrepan

Scrub, dwysrwbio

Sedge, hesg, merydd

Seeth, araferwi, poethiasu

Seize, gafael, ymafaelyd

Sense, synwyr, deall

Serve, gwasanaethu

Shade, cysgod: cysgodi

Shaft, paladr; mwndwll

Shake, sigliad: siglo

Shall, caf, cawn, &c.

Shame, cywilydd: cywilyddio

Shape, llun: llunio

Share, rhan: rhanu

Shark, morgi, gwynforgi

Sharp, llym: hudladrata

Shave, eillio

Sheaf, ysgub: rhwymo yn ysgubau

Shear, cneifio

Sheep, dafad, pl. defaid

Sheet, llen; cynfas

Shelf, talfaingc, silff

Shell, cragen: diblisgio

Shift, crys merch; ymdro: ymdaro; newid

Shine, dysgleirio

Shire, sir, swydd

Shirt, crys

Shoal, lluaws; basle

Shock, siglad: brawychu

Shoot, blaguryn: blaguro; saethu

Shore, glan y môr: attegu

Shorn, cneifiedig

Short, byr

Shout, bloedd: bloeddio

Shrew, cecres

Shrub, manwydden

Siege, gwarchae

Sieve, gogr

Sight, golwg; edrychiad

Since, gan; er, er pan

Singe, deifio

Sixth, chweched

Skill, medr

Skull, penglog

Slack, manlo; yslac: llacio

Slain, lladdedig

Slant, ar osgo: osgoi

Slate, llech: toi a llechi

Slave, caethwas: gorweithio

Sleek, llyfn: llyfnhau

Sleep, cwsg: cysgu

Sleet, odwlaw

Slept, cysgedig

Slice, tafell: tafellu

Slide, llithrfa: llithro

Slime, dyglist

Sling, tafl: taflu

Sloes, eirin perthi

Sloop, llongan, llong un hwylbren

Slope, osgo: osgoi

Sloth, diogi

Small, bach, bychan

Smart, llym; bywiog: gwynio

Smell, arogl: arogli

Smelt, brwyniad: mwndoddi

Smile, gwên: gwenu

Smite, taro, curo

Smith, gof

Smoke, mwg: mygu

Snail, malwen

Snake, neidr

Snare, magl: maglu

Snarl, chwyrniad: chwyrnu

Snead, troed pladur

Sneak, llech: llechian

Sneer, gwatwarwen: gwatwarwenu

Snipe, myniar

Snore, chwyrniad: chwyrnu

Snout, trwyn anifail, mildrwyn

Snuff, trwynlwch: ffroeni

Solve, agor, dehongli

Sooth, gwiredd: boddio, lliniaru

Sough, ffos gudd, cuddffos

Sound, sain; dianaf: seinio

South, deau

Space, cyfwng

Spade, rhaw

Spare, cynnil: cynnilo

Spark, gwreichionen

Spasm, cwlwm gwythi

Spawn, grawn: hilio

Speak, llefaru

Spear, gwaewffon

Speed, brys; cyflymder: brysio

Spell, cyfaredd: sillafu

Spend, treulio, gwario; afradloni

Spice, llysieuo, perlysieuo

Spike, hoelen hir: hoelio

Spill, dernyn: colli gwlyb

Spine, asgwrn y cefn

Spire, clochdy blaenfain, meindwr

Spite, cenfigen

Split, hollti

Spoil, anrhaith: anrheithio

Spoke, adain olwyn

Spool, gwerthyd

Spoon, llwy

Sport, digrifwch: ymddigrifo

Spout, pistyll: pystyllio

Sprig, brigyn

Spurn, gwrthwingo

Stack, das: dasu

Staff, pawl, cudosgordd

Stage, esgynlawr

Stake, pawl: cyngwystlo

Stale, hen, henaidd

Stalk, paladr

Stall, côr; marchnadfaingc

Stamp, argraff: pwyo

Stand, safle: sefyll

Stare, llygadrythiad: llygadrythu

Start, rhuthr: cychwyn

State, cyflwr; llywodraeth: gosod ger bron

Steal, lladrata

Steam, agerdd: agerddu

Steed, march, ceffyl

Steel, dur: durio

Steep, dibyn: mwydo

Steer, bustach: llywio

Stern, llyw llong; y pen ol; sarug

Stick, ffon: glynu

Stiff, anystwyth

Stile, camfa

Still, dysdyllbair; llonydd: llonyddu

Sting, conyn: pigo

Stink, drewi

Stoat, carlwm

Stock, bon; golud: ystorio

Stoke, tânyddiaeth

Stone, careg; 8 bwys o gig: llabyddio

Stool, maingc, ystôl

Stoop, plygu

Store, trysor, ystôr: trysori

Stork, ciconia

Storm, tymmestl; rhuthrgyrch

Stove, twymdy; twymiadur

Stout, mawr, cadarn

Strap, ffrewyll: ffrewyllu

Straw, gwellt

Stray, crwydryn: crwydro

Strew, taenu

Strip, llain: diosg

Stuff, defnydd: tynlenwi

Stump, boncyff

Style, dull, modd

Suite, cyfres; cymdeithion

Swain, iangwr, gwladwr

Swamp, cors, siglen

Sward, tonen

Swarm, haid: heidio

Swear, tyngu

Sweat, chwys: chwysu

Sweep, ysgubwr: ysgubo

Sweet, melus

Swell, chwydd: chwyddo

Swift, cyflym

Swine, moch

Swing, siglbraff: siglhongian

Sword, cleddyf

Sworn, tyngedig

Taint, llwgr, llygriad: llygru

Taste, archwaeth: archwaethu

Teach, addysgu, dysgu

Tease, aflonyddu

Teeth, dannedd

Tense, amser

Tempt, hudo, denu

Tenth, degfed

Thank, diolch

Theft, lladrad

Their, eu

Theme, testun

There, yno, yna

These, y rhai hyn

Thick, tew, ffurf

Thief, lleidr

Thigh, morddwyd

Thine, eiddot

Thing, peth

Think, meddwl, tybio

Third, trydydd

Thorn, draenen

Those, y rhai hyny

Three, tri, tair

Throw, tafl: taflu

Thumb, bawd: bodio

Thump, dyrnod: dyrnodio

Tight, tyn; cyfyng

Tinct, lliw: lliwio

Tithe, degwm: degymu

Toast, crasfara: crasu

Tongs, gefail

Tooth, dant

Torch, ffaglen, canwyll gwyr

Touch, teimlad: teimlo, cyffwrdd

Tough, gwydn

Trace, ol: olrhain

Track, ol, arlwybr

Tract, rhandir; traethodyn

Trade, masnach: masnachu

Train, cyfres: hyfforddi

Trait, llinell; ergyd

Trash, sothach

Tread, sathr: sathru

Treat, rhad-wledd: rhad-wledda

Tribe, llwyth, tylwyth

Trick, ystrangc: twyllo

Troop, byddindorf: llu

Trout, brithyll

Truce, byr heddwch

Truck, newidwriaeth: cyfnewid

Trunk, cyff, boncyff

Truss, byrniad: byrnio

Trust, ymddiried: coelio

Truth, gwirionedd

Twang, clec, seindon: clecian, cydseinio

Twice, dwywaith

Twine, llinyn cyfrodedd

Twirl, chwyrndro: chwyrndroi

Twist, nydd-dro, nydd: nydd-droi

Vague, crwydrol; diystyr

Valve, ceuaden

Vault, daiargell: bwäu

Venge, dial

Verge, cylch, terfyn: tueddu

Verse, adnod, gwers

Voice, llef, llais

Vouch, gwirio

Waist, gwasg

Wales, Cymru

Waste, anial; ofer: gwastraffu

Watch, oriadur; gwyliadwriaeth: gwylio

Weave, gwau

Wedge, cŷn: cynio

Weigh, pwyso

Welsh, Cymreig; Cymraeg

Whale, morfil

Wharf, porthfa

Wheat, gwenith

Wheel, olwyn: chwyldroi

Whelp, cenaw

Where, pa le, pa fan

Which, pwy, pa un

While, enyd, amser

Whisp, tusw

White, gwyn

Whole, cwbl, cyfan

Whore, putain: puteinio

Whose, eiddo pwy

Width, lled

Wince, gwingo

Winch, dyrwynai

Withe, gwden

Witch, dewines

World, byd

Worse, gwaeth

Worst, gwaethaf

Worth, gwerth

Wound, archoll: archolli

Wrath, llid

Wreck, llongddrylliad

Wring, gwasg: gwasgu

Wrist, arddwn

Write, ysgrifenu

Wrong, cam: niweidio

Wrote, ysgrifenwyd

Wroth, digllawn

Yacht, tlysfad, ceinlong

Yearn, dwysdeimlo

Yeast, burym

Yield, gildio, ymostwng

Young, ieuangc

Yours, eiddoch

Youth, dyn ieuangc



WORDS OF SIX LETTERS.


Bleach, canu, gwynu, gwynhau

Blight, golosgiad: golosgi

Bought, prynedig

Branch, cangen: cangenu

Breach, adwy, rhwyg

Breast, bron, dwyfron, brest

Breath, anadl

Breeze, awel, chwa

Bridge, pont

Bright, gloyw, ysblenydd

Bronze, lliw pres, presliw

Browse, brigdori

Bruise, clais, yssigiad: yssigo

Chance, damwain: dygwyddo

Change, aralliad: cyfnewid

Charge, cadwraeth; gorchymmyn: ymddiried; cyhuddo; ymosod

Chaste, diwair, dihalog

Cheese, caws

Choice, dewisol, dewis

Choose, dewis, ethol

Church, eglwys: eglwysa

Clause, adran, erthygl

Cleave, hollti; glynu

Clench, rhybedio

Clothe, dilladu, gwisgo

Coarse, garw, bras

Corpse, celain, corph marw

Course, ystod, gyrfa: hela; rhedeg

Crease, ol plygiad: crychiadu

Cruise, gwylfordwyaeth: gwibfordwyo

Crutch, bagl, ffon fagl

Dearth, prinder; newyn

Drudge, cystogwr: cystogi

Fierce, gerwin, creulawn

Fledge, magu plu, plufu, pluenu

Fleece, cnu, cnuf: cneifio

Flight, hedfa; ffoad

Flinch, rhuso, ymollwng

Flitch, hannoreb

Fourth, pedwarfed

Freeze, rhewi

Friend, cyfaill

Fright, arswyd, ofn: brawychu

Glance, cipolwg: cipedrych

Grains, grawn; soeg

Grease, irad, saim: iro

Greece, gwlad Groeg

Greens, bresych; cawl

Grieve, gofidio, galaru

Groove, rhigol: rhigoli

Ground, llawr, sail: seilio; maluredig

Growth, twf, tyfiant

Grudge, dygasedd: gwarafun

Halves, hanneru

Health, iechyd

Hearse, elor-gerbyd, corffglud

Hearth, aelwyd

Height, uchder

Hoarse, cryg; cryglyd

Knight, marchog

Launch, cynnofio, llonghyffio, morhau

League, cyfammod: cynghreirio

Length, hyd, hirder

Lights, ysgyfaint

Loathe, ffieiddio, casäu

Naught, dim; drwg

Nought, dim, diddym

Phlegm, cornboer

Phleme, fflaim, cyllell waedu

Phrase, geiriad, ymadrodd: geirio

Pierce, gwanu, tyllu

Plague, pla: plaau

Please, boddhau; gweled yn dda

Pledge, gwystl: gwystlo

Plough, arad, ylltyd: arddu, aredig

Plunge, trochiad: trochi

Praise, mawl: canmol

Preach, pregethu

Priest, offeiriad

Prince, tywysog

Prompt, parod, dioed: cofweini; helpu

Quench, diffoddi; dofi

Scarce, prin, anaml; odid

Scheme, cynllun, dyfais

Schism, rhwyg eglwysig, sism

School, ysgol: ysgolori

Scrape, craflwy: crafu

Scream, crochwaedd: ysgrechu

Screen, cysgodlen: gwasgodi

Scribe, ysgrifenydd

Scruff, addail

Scythe, pladur

Search, chwiliad: chwilio

Selves, hunain

Shades, cysgodolion

Sheath, gwain: gweinio

Shears, gwellaif

Shield, tarian: tarianu

Should, dyly

Shriek, crochlais: crochleisio

Shrill, llym, uchelseiniol

Shrink, crebachu, cilio yn ol

Shroud, amdo: amdoi

Sketch, cynllun: cynllunio

Skirts, godre, ymyl: ymylu

Sleeve, llawes

Slight, ysgafn; dirmyg: dirmygu

Sluice, dyfrddor: dwfr ollwng

Smooth, llyfn, gwastad: llyfnäu

Sneeze, tisiad: tisio

Sought, ceisiedig

Source, ffynnonell, tarddiad

Speech, araeth, lleferydd

Sphere, cronell; cylch

Splash, arwlychu; lleidio

Spleen, y ddueg

Splice, rhaffgymhlethu, rhaffgydio

Splint, dysgloen

Spouse, dyweddi, priod

Sprain, tyrfiad: yssigo

Spread, taeniad: taenu

Spring, tarddiad; gwanwyn: tarddu

Sprout, blaendarddu

Spunge, ysbwng: ysbyngu

Squall, awel ddisyfyd: ysgrechian

Square, ysgwar: ysgwario

Squeak, gwichlef: gwichio

Squint, gŵyr: llygadwyro

Squirt, chwistrell: chwistrellu

Stairs, grisiau

Starch, syth: sythu

Starve, newynu; rhynu

Staves, ffyn; erwydd

Stench, drewdod

Stitch, pwyth: pwytho

Stocks, cyffion

Strain, dirdroad: dirdroi

Strait, cyfyngfor; cyfyng; cyfyngder

Strand, traeth: rhedeg ar draeth

Stream, ffrwd: ffrydio

Street, heol, ystryd

Stress, pwys, gwasgfa

Strict, cyfyng, caeth

Stride, hirgam: hirgamu

Strife, cynhen, ymryson

Strike, cyfor: taro; iselu

String, llinyn: llinynu

Stripe, llinellres: llinellresu

Strive, ymegnio, ymdrechu

Stroke, dyrnod: llochi

Strong, cryf, galluog

Swerve, gwyro, troi ymaith

Switch, gwialenig: gwialenodi

Taught, dysgedig

Teethe, magu dannedd

Thanks, diolch

Thatch, to gwellt: toi

Theirs, eiddynt

Thence, oddi yno, o hyny

Thieve, lladrata

Thirst, syched: sychedu

Though, er, er hyny, pe

Thrash, dyrnu

Thread, edau, edafedd: edafu

Threap, ymresymu; ymdaeru

Threat, bygwth, dwrd

Thrice, teirgwaith

Thrive, llwyddo, ffynu, cynnyddu

Throat, corn y gwddf

Throne, gorsedd: gorseddu

Throng, tyrfa: tynlenwi

Thrush, bronfraith

Thrust, gwth: gwthio

Thwart, croes: rhwystro

Tongue, tafod; tafodiaeth

Trance, llewyg, llesmair

Trench, ffos, clawdd: ffosi, cloddio

Trough, cafn

Twelve, deuddeg

Wealth, cyfoeth, golud

Weight, pwys, pwysigrwydd

Whence, o ba le; pan

Wreath, amdorch: amdorchi

Wrench, dirdro: dirdroi

Wretch, adyn, truenyn

Wright, saer



WORDS OF SEVEN AND EIGHT LETTERS.


Breadth, lled

Breathe, anadlu

Brought, dygiedig

Cleanse, glanhau, puro

Clothes, dillad, gwisgoedd

Draught, traflwngc, llymaid

Drought, sychder, gwres

Freight, llwyth llong: llong lwytho

Glimpse, golewyrch; cipolwg

Grounds, seiliau; gwaddodion

Scourge, fflangell: fflangellu

Scratch, crip, cripiad: cripio

Seventh, seithfed

Sleight, cyfrwysdro

Springe, croglath

Sprouts, adfresych

Squeeze, gwasg: gwasgu

Stealth, lladrad

Strange, dieithr, estronol

Stretch, estyn: tynu

Straight, union, syth

Strength, nerth, gallu

Thought, meddwl; bwriad

Through, trwy; trwodd

Twelfth, deuddegfed

Wrought, gwneuthuredig



WORDS OF TWO SYLLABLES.


A-base, darostwng, iselu

A-bate, treio, lleihau; gostwng

Ab-bey, abatty, mynachlog

Ab-bot, abad, penfynach

Ab-hor, ffieiddio, casäu

A-bide, trigo, aros; goddef

Ab-ject, bwrw ymaith, gwrthod

Ab-ject, distadl, gwael

A-ble, galluog, medrus; goludog

A-board, ar fwrdd llong

A-bode, annedd; trigfa; arosiad

A-bove, uwch, goruwch, uwchben

A-bound, cael gwala, meddu digon

A-bout, perthynol; gerllaw; yng nghylch, oddeutu; tua

A-bridge, talfyru, crynhoi

A-broad, allan, ar led; oddi cartref

Ab-rupt, disymmwth, byrbwyll

Ab-scess, cornwyd, anafod

Ab-scond, ymguddio, llechu

Ab-sence, absennoldeb, absen

Ab-sent, absennol: absennoli

Ab-solve, rhyddhau; maddeu

Ab-sorb, llyngcu, sugno, difa

Ab-stain, ymattal; ymgadw

Ab-stract, crynodeb: crynhoi

Ab-surd, afresymol; gwrthun

A-buse, camdriniaeth: camarfer

A-byss, eigion, pwll diwaelod

Ac-cede, cytuno, cydsynio

Ac-cent, acen: acenu

Ac-cept, derbyn

Ac-cess, dyfodfa, nesâd, agosiad

Ac-compt, rhif, cyfrif

Ac-cord, cydfod: cytuno; cyddaro

Ac-cost, cyfarch, anerch

Ac-count, cyfrif; cymmeriad: rhifo

Ac-crue, chwanegu, deillio; tyfu

Ac-cuse, cyhuddo, beio

A-chieve, cyflawni; cwblhau

A-cid, sur, egr, chwibl

A-corn, mesen

Ac-quaint, hysbysu, amlygu; arfer

Ac-quire, cyrhaedd, caffael; casglu

Ac-quit, rhyddhau, cyfiawnhau

A-cre, erw, cyfar

Ac-rid, sur; pigog

A-cross, yn groes, ar draws

Ac-tion, gweithred; ystum; cwyn; dadl; brwydr

Ac-tive, bywiog, gweithgar, heinif

A-cute, awchus, llym; synwyrol

Ad-der, neidr

Ad-dice, neddyf, bwyell gam

Ad-dict, ymroddi, diofrydu

Ad-dle, gwag, clwc, gorllyd

Ad-dress, cyfarchiad; cyfarwyddiad: anerch, cyfeirio

Ad-here, ymlynu, glynu wrth

A-dieu, bydd wych, yn iach

Ad-journ, gohirio, oedi

Ad-junct, darymsawdd, chwanegawd

Ad-jure, tyngedu

Ad-just, cymhwyso, trefnu, iawni

Ad-mire, rhyfeddu, mawrygu, hoffi

Ad-mit, derbyn, caniatäu, goddef

A-dopt, mabwysiadu

A-dore, addoli; mawrhau

A-dorn, addurno, trwsio, harddu

Ad-vance, mynediad; cynnydd: myned ym mlaen; gwelläu

Ad-vent, y dyfodiad, yr adfent

Ad-verb, rhagferf, gorair

Ad-verse, gwrthwynebus, adfydig

Ad-vert, ystyried, dal sylw

Ad-vice, cynghor; mynegiad

Ad-vise, cynghori, annog

A-dult, oedog, un mewn oed

Af-fair, gorchwyl; achos

Af-fect, serch; teimlad: cyffroi; ceisio

Af-firm, haeru; sicrhau, gwirio

Af-fix, cyssawd: cydio, sicrhau

Af-flict, gofidio, trallodi

Af-ford, rhoddi, gweini; gallu rhoi

Af-fray, ymryson: brawychu

Af-fright, braw, dychryn

Af-front, sarhâd: difrïo; digio

A-float, ar nawf; yn symmud

A-fore, rhag, cyn, o flaen

A-fraid, dychrynedig; ofnus

A-fresh, o'r newydd, eilwaith, eto

Af-ter, gwedi, ar ol

A-gain, eilwaith, drachefn, eto

A-gainst, erbyn, gyferbyn, rhag

A-ged, hen, oedranus

A-gent, goruchwyliwr, dirprwy; achos

Ag-gress, dechreu cynnen, ymosod

Ag-grieve, blino, gormesu, poeni

A-go, cyn hyn, yn ol

A-gree, cytuno, heddychu; cyfateb

A-gue, y cryd, y ddieithron

Air-ing, rhodiad allan; twymol

A-larm, gwaedd, rhybydd: dychrynu

A-las, och! Och fi! aha

Al-der, gwernen

A-lert, bywiog, heini, gwyliadwrus

A-lien, allwlad, alldud, estron

A-light, disgyn, dyfod i lawr

A-like, yn debyg, yn gyffelyb

A-live, byw, yn byw; bywiog

Al-lay, esmwythhâd: tymmeru; cymmysgu; lliniaru

Al-lege, datgan, haeru, gwirio

Al-ley, rhodfa; heol gul

Al-lies, cynghreiriaid

Al-lot, gosod, penodi, cyfranu

Al-low, caniatäu, goddef, gostwng

Al-lude, cyfeirio; cyffelybu

Al-lure, hudoliaeth; hudo, denu

Al-ly, cynghreiriad: ymgyfathrachu

Al-most, ym mron, agos, braidd

A-lone, unig, unigol

A-long, ym mlaen; bellach

A-loud, yn uchel, yn groch

Al-so, hefyd, yn yr un modd

Al-tar, allor, allawr

Al-ter, arallu, newid

Al-though, er, er hyny; pe, ped

Al-ways, yn wastadol, bob amser

A-mass, pentyru; croni; casglu

A-maze, aruthredd, braw: synu, brawychu

A-men, amen, yn wir; felly y bo

A-mend, adgyweirio, adnewyddu

A-mends, iawn, boddlonrwydd

A-miss, ar fai, yn feius

A-mong, A-mongst, yn, ym mhlith, rhwng

Am-ple, helaeth; mawr; eang

A-muse, difyru; hudfoddio

An-chor, angor: angori

An-cient, hen, hirhoedlog; oesol

An-cle, ffer, migwrn

An-gel, angel; cenad

An-ger, dig, digder: digio, llidio

An-gle, ongl, congl: pysgota

An-gry, dig, llidiog

An-guish, ing, gloes, cystudd

An-nals, blwyddolion, hanesion

An-nex, cyssylltiad: cyssylltu

An-nounce, datgan, cyhoeddi

An-noy, drygu; niweidio; blino

An-nul, dyddymu, dilëu

A-noint, iro, eneinio

An-swer, ateb, atebiad: atebu

An-them, mawlgan

An-tients, hynafiaid, hynaif

An-vil, eingion

Anx-ious, pryderus; awyddus

An-y, unrhyw; neb; rhyw

A-part, ór neilldu, ar wahân

Ap-peal, appeliad

Ap-pear, ymddangos; bod yn debyg

Ap-pease, gostegu, dystewi

Ap-pend, crogi wrth, cydio

Ap-plaud, canmol, moli

Ap-plause, clod, canmoliaeth

Ap-ple, afal

Ap-ply, cymhwyso; ymosod

Ap-point, gosod, trefnu, nodi

Ap-praise, prisio, cywerthyddio

Ap-prise, hysbysu, rhybuddio

Ap-proach, dynesiad: dynesu

Ap-prove, cymmeradwyo; profi

A-pril, Ebrill

A-pron, arffedog; barclod

Ar-bour, gwasgodfa, deildy

Arch-er, saethydd, saethwr

Ar-dent, taer; awchus, gwresog

Ar-dour, awyddfryd; taerni

Ar-gue, dadleu, rhesymu

A-rise, codi, esgyn

Ar-mour, arfogaeth, rhyfelwisg

Arm-pit, cesail

Ar-my, llu, byddin

A-round, o amgylch, o bob tu

A-rouse, deffroi, dihuno

Ar-range, trefnu, rhesu

Ar-ray, gwisg, trwsiad: addurno; trefnu

Ar-rear, olddyled

Ar-rest, dal, dal yn garcharor

Ar-rive, dyfod, cyrhaedd, tirio

Ar-row, saeth, picell

Art-ful, dichellgar; hyfedr

Art-ist, celfyddŵr

As-cend, esgyn, dringo

As-cent, esgynfa, rhiw, llethr

Ash-es, lludw, ulw

A-shore, ar y traeth, ar lan

A-side, ór neilldu; ar osgo

A-sleep, yn nghwsg, yn cysgu

As-pect, golygiad: edrych, tremio; sylwi

As-pire, uchelgeisio; ymgeisio

As-sail, ymosod, rhuthro

As-sault, rhuthr, ymosodiad: taro, ymosod

As-sent, cydsyniad: cydsynio

As-sert, haeru, honi, gwirio

As-sess, trethu

As-sets, oleiddo

As-sign, penu, rhoddi; trosi

As-sist, cynnorthwyo; amdiffyn

As-size, brawdlys: penodi pris

As-sort, cymmathu, cyd-drefnu

As-suage, llonyddu, lliniaru

As-sume, cymmeryd, ymhoni

As-sure, sicrhau, gwirio

Asth-ma, diffyg anadl, mygfa

A-stray, ar gyfeiliorn

At-las, casgliad o ddarluniau; atlas

At-om, mymryn, brycheuyn

A-tone, rhoi iawn; cymmodi

At-tach, dal, attafaelu

At-tack, rhuthr: gosod, ymosod ar

At-tain, ennill; cyrhaedd

At-tempt, anturiaeth, cynnyg: anturio, ceisio

At-tend, gofalu; gwrando; ystyried; canlyn

At-tire, gwisg: gwisgo, trwsiadu

At-tract, tynu, denu, llithio

A-vail, lles, budd: llesäu, cynnorthwyo

Auc-tion, arwerthiant, arwerth

Au-dit, prawf cyfrifon; olrheinio, prawiadu

A-venge, dial, ymddial

A-ver, gwirio, haeru, sicrhau

A-verse, gwrthwynebol, gelynol

A-void, gochel, diangc

A-vow, addef; amddiffyn

Aug-ment, cynnyddu, ychwanegu

Au-gust, Awst; arderchog

Aus-tere, gerwin, creulawn

Au-thor, awdwr, gwneuthurwr

Au-tumn, Hydref, cynauaf

A-wait, dysgwyl, aros; gweini

A-wake, effro; deffro: deffroi

A-ware, rhagystyriol, arwybodus

A-way, ymaith, ffwrdd

Aw-ful, ofnadwy

A-while, encyd, ennyd

Awk-ward, trwsgl, chwithig

Ax-iom, gwireb, gosodiad

Ax-is, echel, pegwn

Back-bite, absennu, athrodi

Back-slide, gwrthgilio, encilio

Back-ward, yn ol; hwyrfrydig; ammharod

Bad-ger, broch, daiar fochyn

Baf-fle, dyrysu: siomi; trechu

Bag-gage, clud, celfi llu

Bai-liff, maer; hafodwr; ceisbwl

Bal-ance, clorian; mantoliaeth: pwyso; gwastadhau

Bald-ness, moelni, moeledd

Bal-loon, clobyn; awyren

Bal-lot, coelbren

Band-age, rhwymyn, gwasgrwym

Bane-ful, dinystriol, marwol

Ban-ish, alldudio, deol

Bank-er, sylltydd, arianydd

Bank-rupt, methdalwr

Ban-ner, lluman, baner

Ban-quet, gwledd: gwledda

Bap-tize, bedyddio

Barb-er, eilliwr, barfwr

Bar-gain, cytundeb: cytuno

Bar-ley, haidd, barlys

Bar-on, brëyr, barwn

Bar-rack, lluest milwr

Bar-rel, baril, celwrn

Bar-ren, anffrwythlon, anmhlantadwy

Bar-row, berfa, carthglwyd

Bar-ter, newidwriaeth: cyfnewidio

Bash-ful, cywilyddgar, yswil

Ba-sin, cawg; nawfle

Ba-sis, sail: gwaelod

Bas-ket, basged, cawell

Bas-tard, basdardd, plentyn ordderch

Bas-tion, rhagfur, gwrthglawdd

Bat-tle, brwydr: ymladd

Bay-salt, morhalen

Bay-tree, llawryf

Bea-con, gwylfa, tanfwdwl

Bea-dle, rhingyll, gwysiwr

Bear-er, cludydd, cynnaliwr

Bear-ing, cyfeiriad; goddefiad

Beast-ly, anifeilaidd, aflan

Beat-ing, curiad, cwrfa

Beau-ty, glendid, harddwch

Be-cause, o herwydd, o blegid, o achos; gan, am

Beck-on, amneidio

Be-come, gweddu, perthynu

Bed-stead, pren gwely, ochr gwely

Bee-hive, cwch gwenyn

Bee-tle, chwilen ddu

Be-fall, dygwydd; dyfod; darfod

Be-fore, o flaen, ger bron, cyn

Beg-gar, cardotyn: llymhau

Be-get, cenedlu, eppilio

Be-gin, dechreu, cychwyn

Be-gone, ymaith, ffwrdd

Be-guile, hudo, llithio, denu, twyllo

Be-half, plaid, rhan, achos, tu

Be-have, ymddwyn, ymarweddu

Be-hind, yn ol, ar ol, y tu cefn

Be-hold, edrych, golygu

Be-ing, hanfod, bod

Bel-fry, llofft y gloch

Be-lief, ffydd, coel, crediniaeth

Be-lieve, credu, coelio, ymddiried

Bel-low, rhuo, brefu

Bel-lows, megin

Bel-ly, bol, bola; ceudod

Be-long, perthynu, deiryd

Be-loved, anwylyd, cariad

Be-low, îs, is law, oddi tanodd

Be-moan, cwyno, galaru

Bend-ed, plygedig, cam

Bend-ing, plygiad, gogwyddiad

Be-neath, îs, is law, isod, obry

Be-nign, tirion, mwyn, hael

Be-numb, merwino, fferu

Be-queath, cymmynu, rhoi mewn ewyllys

Be-quest, cymmyn, cymmynrodd

Be-reave, difuddio, difeddu

Be-seech, attolygu, deisyf erfyn

Be-side, Be-sides, ger llaw, wrth, yn ymyl, heb law; gyda, oddi eithr, hefyd

Be-siege, gwarchae, amgylchu

Be-som, ysgubell, ysgub

Be-stow, rhoddi, anrhegu

Be-tray, bradychu, cyhuddo

Bet-ter, gwell: gwellau

Be-tween, Be-twixt, rhwng, yn mysg

Be-wail, cwyno, galaru

Be-ware, gochel, ymgadw

Be-yond, dros, tra, tu hwnt i, ym mhellach

Bi-as, tueddiad: tueddu; denu

Bi-ble, y Llyfr, y Bibl

Bid-den, gwahoddedig: wedi ei gynnyg

Bid-ding, gwahoddiad; cyhoeddiad

Bid-ing, trigias, arosiad

Big-ot, dyn penboeth, dallbleidiwr

Bil-ious, gerïog

Bil-let, byrlythyr; nodyn

Bil-low, ton, moryn

Bind-ing, rhwymiad; ymylwisgiad

Bi-ped, creadur deudroed

Bird-lime, glud, ysgrawling

Birth-day, dydd genedigaeth

Bis-cuit, bara caled, teisen galed

Bish-op, esgob, golygwr

Bi-sect, deubarthu, rhanu

Bit-ter, chwerw, bustlaidd, tost

Bi-valve, deufasglog; dwygragenog

Black-bird, mwyalch, yr aderyn du

Black-guard, dyhiryn, drygadyn

Black-smith, gof, gof du

Blad-der, pledren, chwysigen

Blame-less, difai, diargyhoedd

Blan-ket, brycan, gwrthban

Blas-pheme, cablu, difenwi

Blast-ing, deifiad, malldod; seithugiad

Bleach-ing, caniad, gwyniad

Bleak-ness, oerni; fferdod

Bleed-ing, gwaediad; gwaedlif

Blem-ish, anaf, bai: anafu, niweidio

Bless-ed, bendigedig, gwynfydedig

Bless-ing, bendith, llad

Blind-fold, mygydol: mygydu; dallu

Blind-ness, dallnieb, dellni

Blind-worm, madfall, dallneidr

Blis-ter, chwydalen: chwydalu

Bloat-ed, chwyddedig: balchaidd

Block-ade, argae, gwarchae

Block-head, penbwl, hurtyn

Blood-shot, y fflameg, gwaedglais

Blood-y, gwaedlyd, creulawn

Blos-som, blodeuo, blaguro

Bloom-ing, blodeuog; gwridog

Blow-ing, chwythiad; gwyntog

Blun-der, amryfusedd; coll: camsynied

Blunt-ness, pylni, pyledd

Blunt-ly, yn bwl, yn ddiawch

Blush-ing, gwridog; gwylaidd

Boat-swain, penbadwr

Bo-dy, corph, un; swrn, crynodeb

Boil-er, callawr, pair, berwedydd

Boil-ing, berw, berwad, berwedig

Bold-ness, hyfder; haerllugrwydd

Bol-ster, gobenydd: attegu

Bom-bard, llosbeliad: llosbelu

Bond-age, caethiwed, carchar

Bon-fire, coelcerth, banffagl

Bord-er, ffin, terfyn; godre

Bo-rough, bwrdeisdref

Bor-row, echwyna, benthyca

Bo-som, mynwes: mynwesu

Bot-tle, potel, costrel: costrelu

Bot-tom, gwaelod, sylfaen

Bound-less, annherfynol

Boun-ty, haelioni, rhadlonedd

Bow-els, ymysgar, coluddion

Brace-let, breichled

Brack-et, ysgwyddyn; camfach

Brac-ing, cyfrwymiad, cryfhâd

Brack-ish, hallt, helïaidd

Braid-ed, plethedig, crych

Bram-ble, mieren, dyrysïen

Brand-ish, ysgwyd; chwyrnellu

Bra-zen, efyddaidd; haerllug

Break-ers, beisdon, beisdonau

Break-fast, boreubryd

Breast-plate, dwyfroneg

Breath-ing, chwythiad, anadliad

Breth-ren, brodyr, brodorion

Brick-bat, darn o briddfaen

Brick-kiln, odyn priddfeini

Bride-groom, priodfab, priodasfab

Bride-maid, llawforwyn, morwyn priodas

Bride-well, carchar

Bri-dle, ffrwyn: ffrwyno

Brief-ly, yn fyr, ar fyr eiriau

Bri-er, mieren, dyrysïen

Brig-ade, byddindorf

Bright-ness, gloywder, dysgleirdeb

Bril-liant, claerwych; ardderchog

Brim-stone, mygfaen, llosgfaen

Bris-tle, gwrychyn: gwrychio

Brit-tle, brau, breuol

Broad-side, ystlys ergydion

Bro-kage, cyflog werthiad, maeldal

Bro-ker, cyflog werthydd, trosfasnachwr

Brok-en, drylliedig, toredig

Broth-er, brawd

Brows-ing, brigboriad

Bruis-ing, yssigiad maluriad

Brush-wood, manwydd

Bru-tal, anifeilaidd; creulawn

Bub-ble, bwrlwm: bwrlymu

Buck-et, ystwc, celwrn, crwc

Buc-kle, boglwm: boglymu

Bud-ding, blaguriad

Bud-get, cwd, coden; cynnygiad

Build-er, adeiladydd, adeiladwr

Build-ing, adail, adeilad, adeiladaeth

Bul-let, pelen, pelen gwn

Bul-lock, bustach, eidion, ych

Bul-ly, byglwr: hyllddwrdio

Bul-wark, gwrthglawdd, rhagfur, amddiffynfa

Bun-dle, sypyn, bwrn: sypynu

Buoy-ant, nofiawl, ysgafn

Bur-den, baich: beichio

Bu-reau, ysgrifengist

Bur-gess, dinesydd, bwrdais

Burg-lar, ty dorwr

Burn-ing, llosg, llosgiad

Bur-nish, caboli, gloywi

Bur-row, tyllu, daiaru

Bur-then, baich, pwn, llwyth

Bur-y, claddu, beddu, priddo

Bus-iness, galwad, gwaith, swydd

Bus-y, diwyd, llafurus, prysur

Butch-er, cigydd: cigyddio

But-ler, trulliad, heilyn

But-ter, ymenyn

But-ton, botwm: botymu

But-tress, atteg: attegu

By-law, deddf leol; gogyfraith

By-street, heol gefn, coegheol

Cab-bage, bresych, cawl: bresychu; darnguddio

Cab-in, caban, cell, lluest

Ca-ble, rhaff angor

Ca-dence, gostyngiad; goslef: seinamrywio

Cal-cine, calchlosgi

Call-ing, galwedigaeth; celfyddyd

Calm-ness, tawelwch; llareidd-dra

Cam-paign, rhyfelawd: rhyfelodi, maesgyrchu

Ca-nal, dyfrffos

Can-cel, dileu, dirymu

Can-cer, cancr, dafaden wyllt

Can-did, teg; gonest, diduedd

Can-dle, canwyll

Can-dour, tegwch, hynawsedd

Ca-nine, ciaidd, ciol

Can-ker, cancr, rhwd: rhydu

Can-non, magnel, cyflegr

Ca-noe, ceubal, cwch

Ca-non, canon, rheol, gosodiad

Can-vass, sachlian, cywarchlen: holi; pleidgeisio

Ca-price, chwidredd, gwamaldyb

Cap-stan, dirwynlath

Cap-tain, penaeth, cadben

Cap-tive, caeth, carcharor

Cap-ture, ysbail, helfa: dal; cymmeryd

Car-bine, dryll byr

Car-bon, ulyf, llosged, carbon

Car-cass, celain, ysgerbwd

Ca-reer, gyrfa, rhedfa, helynt

Care-ful, gofalus, gwyliadwrus

Care-less, diofal, esgeulus

Ca-ress, anwesu, llochi

Ca-ret, gwallnod, diffygnod

Car-go, llonglwyth, llwyth llong

Car-nage, galanastra, lladdfa

Car-nal, cnawdol, anianol

Ca-rouse, gloddesta

Car-pet, llawrlen

Car-riage, clud, cerbyd; cludiad

Car-rots, moron

Car-ry, cario: arwedd; ymddwyn

Carv-ing, cerfwaith; toriad bwyd

Cart-wright, saer troliau

Cas-cade, rhaiadr

Case-ment, rhwyll; colofngap

Ca-shier, ceidwad arian; talwr: diswyddo

Cast-ing, tafliad, bwriad

Cas-tle, castell

Cas-trate, dysbaddu, cyweirio

Catch-ing, heintus, adwythig

Cat-tle, gwartheg, da byw

Cav-il, trawsddadl: trawsddadleu

Cau-tion, pryder: rhybuddio

Cau-tious, gochelgar, gofalus

Ceil-ing, nenfwd; cronglwyd

Cel-lar, diodgell; cell

Ce-ment, cymmrwd: cymmrydu

Cen-sure, sen, cerydd: barnu, ceryddu

Cen-sus, cofrifiad, niferiad

Cen-tre, canol: canoli, cymherfeddu

Cer-tain, sicr, diau, gwir; rhyw, rhai

Cha-lice, cymmun gwpan

Chal-lenge, her, baidd, heriad: herio; annog

Cham-ber, ystafell

Chand-ler, canwyllydd, canwyllwr

Chan-nel, cyfyngfor; dyfrlle: rhychu

Cha-os, tryblith, annhrefn cymmysgedd

Cha-pel, addoldy, capel

Chap-lain, caplan, capelwr

Chap-ter, pennod

Char-coal, golosged, siarcol

Charg-er, cawg; march rhyfel

Charm-ing, swyngar; hyfryd

Char-ter, breinlen, braint ysgrif

Chas-tise, ceryddu, cystuddio

Chat-tel, da, daoedd; da symmudol

Chat-ter, baldroddi, ofersiarad

Cheer-ful, llon, llawen

Cher-ry, ceirios, suriain

Cher-ub, cerub, angel

Chick-en, cyw

Chid-ing, sen, ceryddiad

Chief-ly, yn benaf, gan mwyaf

Chief-tain, blaenor, tywysog

Chil-blain, malaith, llosg eira

Child-hood, mebyd, mabanoed

Child-ish, plentynaidd

Chil-dren, plant

Chil-ly, rhynllyd, oerllyd

Chim-ney, simdde, simne

Chin-cough, y pas, sychbeswch

Chis-el, cyn, gaing: cynio, geingio

Chok-ing, tagfa

Choos-ing, dewisiad, detholiad

Chos-en, etholedig, dewisol

Christ-ian, cristion, credadyn

Christ-mas, Nadolig

Chron-ic, hen, parhaol

Church-yard, mynwent, claddfa

Cin-der, marworyn, golosg

Ci-pher, goddim; gwagnod: rhifyddu, cyfrif

Cir-cle, cylch, cant: cylchynu

Cir-cuit, amgylchedd: cylchynu

Cis-tern, dyfrgist

Cit-y, dinas, caer

Civ-il, gwledig; moesgar

Cla-mour, dadwrdd, twrf: dadyrddu, trsystio

Clas-sic, uchawdurol, prifawdurol

Clas-sics, yr uchawduron, llenoriaeth Groeg a Rhufain

Clean-ly, yn lân; yn bur

Clear-ly, yn eglur, yn oleu

Clem-ent, hynaws, gwâr, addfwyn

Cler-gy, offeiriaid, gwyr llên

Clev-er, hyfedr, hylaw, medrus

Cli-ent, ymgynghorydd; nawddyn

Cli-mate, hinsawdd; parthran, bro

Cli-max, esgyniaith, graddiaith, graddeb

Clip-ping, tociad, amdoriad; cnaif

Close-ly, yn agos, yn gaeth, yn fanwl

Clos-et, cell, cuddigl, dirgelfa

Cloth-ing, dillad, gwisgoedd

Clot-ty, tolchog, tywarchog

Cloud-y, cymmylog

Clo-ven, holltog, holltedig, fforchog

Clown-ish, trwsgl, gwladaidd

Clum-sy, trwstan, anfedrus, carbwl

Clus-ter, swp, sypyn: ymdyru, ymsypio

Coast-er, orlong; glanforwr

Cob-bler, clytiwr, bongler

Cob-web, gwe'r cor, corwe

Co-erce, attal, rhwystro; cymhell

Cof-fin, arch: gosod mewnarch

Co-gent, grymus; effeithiol

Co-here, cydlynu, glynu; cytuno

Coin-age, bathiad; arian bath

Cold-ness, oerni; oerfelgarwch

Col-lapse, dadfail: adfeilio

Col-lar, coler, torch, gyddfdorch: llindagu

Col-league, cydswyddog: cydswyddo

Col-lect, crynodeb, colect: casglu, crynhoi

Col-lege, coleg; prifysgol

Co-lon, gwahannod, gorwahanai

Co-lour, lliw: lliwio

Co-lours, llumanau, banerau

Co-lumn, colofn, piler; lledwyneb

Com-bat, ymryson, gwrthwynebu, ymladd

Com-bine, cyfuno; cydgyssylltu

Come-ly, gweddus, gweddaidd; glân, teg

Co-met, seren gynffonog, seren

Com-fort, cysur; dyddanwch: cyssuro

Com-ing, dyfodiad; dynesiad

Com-ma, gwahanai

Com-mand, gorchymmyn: erchi, rheoli

Com-mence, dechreu; cychwyn

Com-mend, canmol; cyflwyno

Com-ment, eglurhâd: egluro, esbonio

Com-merce, masnach, trefnidiaeth; masnachu, trafnidio

Com-mit, gwneuthur; gorchymmyn; traddodi; anfon

Com-mon, cyffredin; cyffredinol: cydfwyta

Com-mons, cyffredinwyr, is-seneddwyr; tir cyffredin

Com-mune, ymddyddan; cymmuno

Com-pact, cryno, cynnwys: uno, cyssylltu

Com-pare, cymhariaeth: cymharu, cyffelybu

Com-pass, cylch, amgylchedd; cwmpas: amgylchu, cwmpasu

Com-pel, cymhell, gorfodi, gorchfygu

Com-pete, cystadlu, cydymgeisio

Com-pile, casglu; cyfansoddi

Com-plain, cwyno, achwyn; grwgnach

Com-plaint, cwyn; dolur; cyhuddiad

Com-plete, cyflawn, perffaith: cyflawni, gorphen, cwblhau

Com-plex, cymhlyg; amrywiog; dyrys

Com-ply, cydsynio, ymroddi, cytuno

Com-pose, cyfansoddi; trefnu; ysgrifenu; llonyddu

Com-pound, cyfansawdd, cymmysg: cymmysgu; cyfrandalu

Com-press, cydwasg: cydwasgu; gwasgu

Com-prise, cynnwys; amgyffred

Com-pute, cyfrif; bwrw; barnu, tybio

Com-rade, cyfaill, cydymaith; cydfilwr

Con-cave, ceuedd, crymgant; ceuol, argeuol: ceuo, cyngheuo

Con-ceal, cuddio, celu; gorchuddio

Con-cede, caniatâu; gadael; rhoddi

Con-ceit, tyb, hunandyb: tybio, coelio

Con-ceive, ymddwyn, beichiogi; deall, amgyffred, synied

Con-cern, achos, neges, gorchwyl; gofal

Con-cert, cyttrefniad; cynganedd: cyttrefnu

Con-cise, byr, cryno; cynnwysfawr

Con-clude, dybenu, gorphen; penderfynu

Con-coct, cydferwi, cymmerwi

Con-cord, cytundeb, cydgordiad, cydsain

Con-course, tyrfa, torf; cyrchfa

Con-crete, cyfuno; casglu

Con-cur, cytuno, cydsynied

Con-demn, collfarnu euogfarnu; anghymmeradwyo

Con-dense, tew, dwys: tewhau

Con-dign, haeddiannol, teilwng

Con-duct, ymddygiad, buchedd: arwain; llywio

Con-duit, dyfrbibell; dyfrlle

Con-fer, ymddyddan; anrhegu

Con-fess, cyffesu, cyfaddef

Con-fide, hyderu, ymddiried

Con-fine, cyffin, terfyn: cyffinio; attal

Con-firm, cadarnhau, sefydlu

Con-flict, ymryson, amrafael: brwydro

Con-flux, cydlif; cynnulliad

Con-form, cydffurfio; unffurf; tebyg

Con-found, cymmysgu; dyrysu

Con-fuse, cymmysgu; annhrefnu

Con-fute, dadbrofi, gwrthbrofi

Con-geal, rhewi: tewychu

Con-gress, cyssenedd, eisteddfod; cynnadledd

Con-join, cydgyssylltu, cydio

Con-jure, tyngedu: swyno, conswrio

Con-nect, cyssylltu; cydlynu

Con-nive, goddef, cyd-ddwyn

Con-quer, gorchfygu, goresgyn

Con-quest, buddugoliaeth, goruchafiaeth

Con-science, cydwybod; meddylfryd

Con-scious, ymwybodol, cydwybodol

Con-sent, cydsyniad: cydsynio

Con-sign, trosglwyddo, trosi; gorchymmyn

Con-sist, cydsefyll; cynnwys; cytuno

Con-sole, ysgwyddyn: cysuro; lloni

Con-sort, cydwedd, priod: cyfeillachu; priodi

Con-spire, cydfradu, bradlunio; cytuno

Con-stant, sadrif; dianwadal, sefydlog

Con-strain, cymhell, gwasgu; treisio

Con-straint, cymhelliad, gorfodaeth, trais

Con-struct, adeiladu, llunio, gwneuthur

Con-strue, dehongli, esbonio; amlygu

Con-sul, uchelfaer, trafnnoddwr; cynghorydd

Con-sult, ymgynghori; ymofyn â; golygu

Con-sume, difa, treulio; gwastraffu

Con-tact, cyffyrddiad: cyffwrdd, cyfarfod

Con-tain, cynnwys; dal; amgyffred

Con-temn, dirmygu, diystyru

Con-tempt, dirmyg, diystyrwch

Con-tend, ymdrechu, ymryson, amrafaelio

Con-tent, boddlawn; hynaws: boddloni

Con-tents, cynnwysiad; cyfanswm

Con-test, ymgystadlu; gwrthwynebu

Con-text, cyttestyn, cydwersi

Con-tract, ammod: ammodi, cytuno

Con-trast, cyferbyniad: cyferbynu

Con-trite, briwedig, cystuddieddig; edifarus

Con-trive, dyfeisio, dychymmygu, llunio

Con-trol, rheolaeth, awdwrdod: rheoli, llywio

Con-tuse, curo, pwyo, dryllio; yssigo

Con-vene, ymgynnull; cynnull, casglu

Con-vent, cyfaint; mynachlog: gwysio

Con-verse, ymddyddan: cydymddyddan, siared

Con-vert, ymchwelwr; tröeddig: troi, cyfnewid

Con-vex, crwm, cynghrwm, crwbi

Con-vey, cludo, cario, trosglwyddo

Con-vict, collddyn, euog: argyhoeddi; euogbrofi

Con-vince, argyhoeddi; darbwyllo

Con-voke, cydalw, cydwysio

Con-voy, canymdo, diffynlu: nawddlong

Con-vulse, dirdynu, dirgrynu

Cool-er, oeriadur, oeriedydd

Cool-ness, oerder; oerfelgarwch

Coop-er, cylchwr, cylchlestrwr

Cop-per, copr, efydd: copro, efyddu

Cop-y, adysgrif, llawysgrifen: adysgrifenu

Cord-age, rhaffau; rheffynwaith

Cor-ner, cornel, congl, ongl

Cor-nice, taleithwrn, taladdurn

Cor-rect, cywir, difai: cywiro; ceryddu

Cor-rode, cyfysu, difa; rhydu

Cor-rupt, llygredig: llygru, halogi

Cor-sair, morwilliad, morleidr

Cos-tive, rhwym, bolrwym

Cost-ly, costus, treulfawr, drudfawr

Cos-tume, dullwisg; dullwedd

Cot-tage, bwthyn, bwth, caban

Cot-ton, cotwm; cotymaidd: cotymu

Coul-ter, cylltyr, cwlltyr

Coun-cil, cynghor; eisteddfod

Coun-sel, cynghor, cyfarwyddyd: cynghori

Count-er, rhifwr; yn groes; cyferbyniol

Count-ess, iarlles

Coun-try, gwlad, bro, ardal, tir

Coun-ty, rhandir, swydd, sir; rhandirol

Cou-ple, par, dau, cwpwl: cyssylltu; cyplysu

Cour-age, dewrder, gwroldeb

Cours-ing, hela, heliad

Courte-sy, ymostyngiad; glinblygu

Cous-in, cefnder, cyfnither

Cov-er, clawr, cauad: toi, gorchuddio

Cov-ert, cuddfa, gwas-godfa; cudd, dirgel

Cov-et, chwennychu; cybyddu

Co-vey, nythaid; haid

Cow-ard, anwr, cachgi; anwraidd: digaloni

Crab-bed, anfoddog, croes, sarug

Cra-dle, cryd; dechreufa: siglo cryd

Crafts-man, crefftwr, celfyddydwr

Craf-ty, cyfrwys, dichellgar

Cra-ter, llosgorel, cegfa, ceg llosgfal

Cre-ate, creu; gwneuthur; peru; urddo

Crea-ture, creadur

Cred-it, coel, cred: coelio, credu

Cres-cent, cilgant, hanner lloer; cynnyddol

Crev-ice, breg, agen, hollt: agenu, hollti

Cri-er, criwr; cyhoeddwr

Crim-son, rhudd, rhuddgoch: rhuddo, cochi

Crip-ple, cloff, efrydd: cloffi, efryddu

Cri-sis, eithafnod; argyfwng

Crit-ic, beirniad; beirniadol: beirniadu

Crotch-et, crymfach; corfanig

Crown-ing, coroniad; perffeithiad

Cru-el, creulawn, ffyrnig, ysgeler

Crum-ble, briwio, briwsioni

Cru-sade, croessawd, rhyfel y groes

Crys-tal, crisial; crisialaidd

Cube-root, trysawdd; trysoddiaeth

Cu-bit, cufydd, cyfelin

Cuc-koo, cog, y gog; cethlydd

Cud-gel, pastwn, clwpa: pastynu

Cul-prit, cyhuddog; troseddwr

Cul-ture, diwylliad; gwrteithiad; addysg

Cun-ning, cyfrwysder; cyfrwys

Cu-rate, curad; offeiriad plwyf

Cur-rent, rhediad, ffrwd; cylchredol

Cur-tail, cwtogi, byrhau, talfyru

Cur-tain, croglen; cysgodlen: croglenu

Cus-tom, defod, arfer; toll: cynnefino

Cut-lass, anglas, crymgleddyf, bidog

Cut-ler, cyllellwr; gof cyllyll

Cut-ter, torwr; ysgafnlong

Cy-cle, cylch, chwyl; cylchred

Cyg-net, alarchen, cyw alarch

Cy-press, ffyllwydd, cypreswydd

Dai-ly, beunyddiol, beunydd; o ddydd i ddydd

Dain-ty, danteithfwyd; moethus

Dai-ry, llaethdy; hafotty

Dai-sy, llygad y dydd, swynfri

Dam-age, niwed, colled; cost: niweidio, drygu

Dam-sel, llangces; herlodes, hogen

Dan-ger, perygl: peryglu

Dar-ing, beiddiad, hyf, anturiol

Dark-en, tywyllu, duo, cymmylu

Dark-ness, tywyllwch; cysgod; niwl

Da-tive, rhoddiadol, rhoddedigol

Daugh-ter, merch; llangces

Daunt-ed, synedig, ofnus

Daunt-less, calonog, hyf, diarswyd

Day-book, dyddlyfr

Day-break, gwawr

Day-light, goleuni dydd; dyddwawl

Daz-zle, serenu, pelydru, dallu

Dea-con, gwas, gwasanaethwr; diacon

Dead-ly, marwol, angeuol; yn farwol

Deaf-ness, byddarwch, byddardod

Deal-ing, masnach, trafnid; negeswriaeth

De-bar, attal, rhwystro; gwahardd

De-base, iselu, iselhau, gwaethygu

De-bate, dadl; ymresymiad: dadlu

De-bauch, llygru, halogi, gloddesta

Deb-it, dyled: dyledu

Debt-or, dyledwr; dyledog

De-camp, dadwersyllu; cilio, ffoi

De-cay, dadfail; gwendid: dadfeilio; gwanhau

De-cease, marwolaeth, ymadawiad: marw

De-ceit, twyll, hoced, ffalsedd, dichell

De-ceive, twyllo, hudo, siomi

De-cent, gweddaidd, addwyn, prydferth

De-cide, penderfynu, dybenu

De-clare, mynegi, hysbysu, cyhoeddi

De-cline, darfodedigaeth: gogwyddo; adfeilio

De-coy, hud; deniad: hudo; twyllo

De-crease, lleihâd; byrhâd: lleihau, treio

De-cree, gorchymmyn, deddf: barnu; deddfu

De-cry, goganu, difrio, cablu

De-duce, erthynu, tynu, casglu

De-duct, tynu o; tynu ymaith; erthynu

De-face, anffurfio, anharddu; llygru

De-fame, enllibio, athrodi, absennu

De-fault, diffyg, pall: diffygio, pallu

De-feat, dadymchweliad: dymchwelyd; trechu

De-fect, diffyg, gwall, eisiau

De-fence, amddiffyn; nawdd; gwrthwynebiad

De-fend, amddiffyn, diogelu; gwahardd

De-fer, oedi, gohirio; cyfeirio

De-file, trawien, culffordd: halogi, llygru

De-fine, dosbenu, darlunio, amlygu

De-form, anffurfio, aflunio, hacru

De-fraud, twyllo, hocedu; siomi

De-fray, talu, dwyn cost, digostio

De-fy, herio, beiddio; dirmygu

De-grade, diraddio, diswyddo; iselu

De-gree, gradd, urdd; mesur

De-ist, duwiad; anffyddiwr

De-ject, prudd, digalon: gostwng, iselu

De-lay, oed, aros, arosiad: oedi, gohirio

De-light, hyfrydwch: difyru; boddloni

De-lude, twyllo, hudo, siomi

Del-uge, dylif, diluw: dylifo, gorllifo

De-mand, gofyniad; galwad: gofyn, holi; mynu

De-mean, ymddwyn, ymarweddu

De-mesne, maenor; tiriogaeth, treftadaeth

De-mise, gosodiad; marwolaeth: trosi; ewyllysio, cymmynroddi

De-mon, cythraul; ellyll

De-mur, oed, gohiriad: oedi, gohirio, ammeu

De-note, dynodi, nodi; arwyddocäu

De-nounce, cyhoeddi, mynegi; hysbysu

Dent-al, deintiol, danneddol

De-ny, gwadu; nacäu; gomedd

De-part, ymadael, cilio: marw

De-pend, dibynu, ymddibynu; ymddiried

De-pict, darlunio, delweddu

De-plore, cwyno, galaru; gresynu wrth

De-port, arwedd, agweddu; trosglwyddo

De-pose, diswyddo; tystio; tystio ar lw

De-pot, ystorfa, ystordy; cadystorfa

De-prave, llygru, halogi, aflanhau

De-press, gostwng, iselu; gwasgu; tlodi

De-prive, difuddio, amddifadu; ysbeilio

De-pute, dirprwyo, cenadu; anfon

De-range, annhrefnu, dyrysu

De-ride, gwatwar; dirmygu

De-rive, tarddu, deillio; dyfod

Des-ert, anialwch, diffeithwch

De-scend, disgyn; gostwng; hanu, tarddu

De-scent, disgyniad; disgynfa; tarddiad

De-scribe, darlunio; amlygu; ysgrifenu

De-scry, canfyddiad: canfod; chwilio; amlygu

Des-ert, haeddiant: gadael; cilio

De-serve, haeddu, teilyngu; ennill

De-sign, bwriad; dyfais: bwriadu, amcanu

De-sire, dymuniad, awydd: dymuno; deisyf

De-sist, peidio, ymattal; aros, sefyll

De-spair, anobaith: anobeithio

De-spatch, brys; bryslythr: brysio; cyflawni

De-spise, dirmygu, diystyru

De-spite, mig, malais: blino, sarhau

De-spoil, ysbeilio; difrodi; lladrata

De-spond, anobaith: anobeithio

Des-pot, gormesdeyrn; brenin

Des-tine, arfaethu; darparu; dedfrydu

De-stroy, dystrywio; difrodi; lladd

De-tach, dydoli, neillduo; rhyddhau

De-tail, manwl adrodd; neillduoli

De-tails, manylion, neillduolion

De-tain, attalgwyn: attal, rhwystro

De-tect, dadguddio; canfod; cyhuddo

De-ter, rhwystro, attal; digaloni

De-test, ffieiddio, casäu; dirmygu

De-throne, diorseddu, dadorseddu

De-vice, dyfais, dychymmyg

De-vise, cymmyn, ewyllys: dyfeisio; cymmynu

De-void, gwag; amddifad; rhydd

De-volve, disgyn; treiglo; dygwydd

De-vote, cyflwyno, cyssegru

De-vour, difa, difrodi, gwastraffu

De-vout, duwiol, crefyddol

Di-al, orfynag, heulfynag, deial

Dic-tate, gorchymmyn, archiad: erchi, addysgu

Di-et, ymborth, lluniaeth: ymborthi

Dif-fer, gwahaniaethu; anghytuno

Dif-fuse, taenu, gwasgaru; chwyddo

Di-gest, rheithlyfr: trefnu, cyfansoddi; treulio

Dig-ger, cloddiwr, palwr, ceibiwr

Dig-it, bysfed, lled bys; unigrif

Di-gress, crwydro, gwyro, osgoi

Di-late, lledu, helaethu; taenu

Di-lute, teneu: teneuo, cymmysgu â dwr

Dim-ly, yn dywyll; yn bwl

Din-ner, ciniaw, prydnhawnbryd

Diph-thong, deuseiniad, dwysain

Di-rect, cyfeirnod; cyfeiriol: cyfeirio

Dire-ful, erchyll, dychrynllyd; ffyrnig

Dirt-y, budr, brwnt: diwyno, budro

Dis-arm, diarfogi; darostwng

Dis-band, dadfyddino; gwasgaru

Dis-burse, treulio, gwario; talu allan

Dis-cern, canfod, dirnad, deall

Dis-charge, dadlwythiad; rhediad; agorfa: dadlwytho; gollwng, rhyddhau

Dis-claim, diarddel; gwadu; dihawlio

Dis-close, dadgudd: dadguddio, amlygu

Dis-cord, anghydfod, amrafael

Dis-count, toliant: toll, dattynu

Dis-course, ymadrodd, araeth: ymadroddi, cydsiarad, llefaru

Dis-creet, call, synwyrol; cynnil

Dis-cuss, holi; rhesymu; amlygu

Dis-dain, dirmyg: dirmygu; ffieiddio

Dis-ease, clefyd, afiechyd: anhwylio, poeni

Dis-grace, gwarth, gwaradwydd: gwarthruddo

Dis-guise, lledrith, rhagrith: lledrithio, ffugio

Dis-gust, gwrthflas; ffieiddrwydd: diflasu; ffieiddio; digio

Dis-joint, dadgymmalu; gwahanu

Dis-like, anhoffder: casineb: anhoffi; casäu

Dis-lodge, dilochesu; symmud, mudo

Dis-mal, erchyll, galarus; ofnadwy

Dis-may, dychrynu, llyfrhau

Dis-miss, gollwng, rhyddhau; diswyddo

Dis-mount, disgyn; dadymchwelyd

Dis-own, gwadu, diarddelwi; dihawlu

Dis-pel, gwasgaru, taenu; gyru ar ffo

Dis-pense, cyfranu, dosbarthu; hebgor

Dis-perse, gwasgaru, chwalu; dosbarthu

Dis-place, dilëu, symmud; diswyddo

Dis-play, arddangosiad: arddangos; darlunio

Dis-please, anfoddio; tramgwyddo; casäu

Dis-pose, trefnu, dosbarthu; tueddu; gwerthu

Dis-pute, dadl: dadleu; gwrthwynebu

Dis-sent, anghytundeb, neillduaeth: anghytuno; ymneillduo

Dis-solve, toddi, dadmer, dadgorffori

Dis-taff, cogel, cogail

Dis-tance, pellder, meithdra: pelläu

Dis-tant, pell, pellenig; oeraidd

Dis-tend, helaethu, estyn; mwyhau

Dis-til, dystyllio, defnynu; toddi

Dis-tinct, gwahanol, neillduedig; eglur

Dis-tract, croesdynu; poeni; gwallgofi

Dis-train, gafaelu, attafaelu; codi da

Dis-traint, gafaeliad, attafaeliad

Dis-tress, cyfyngder, ing: cyfyngu, cystuddio

Dis-trict, cylchdaith; tiriogaeth, ardal

Dis-trust, anymddiried: anhyderu

Dis-turb, aflonyddu, blino

Dis-use, anarfer: anarferu

Dit-to, yr un, yr un peth; eto

Di-verge, ymwasgaru, lledwyro

Di-vers, amryw, llawer, aml

Di-verse, amrywiol; gwahanol; amgen

Di-vert, difyru, boddhau; gwyro

Di-vest, dihatru, diosg; difuddio

Di-vide, rhanu, cyfranu; ysgar, ymagor

Di-vine, duwinydd; dwyfol: dewinio; dyfalu

Di-vorce, ysgariaeth: ysgaru; dadbriodi

Di-vulge, cyhoeddi; dadguddio, amlygu

Diz-zy, syfrdan, penchwiban

Do-cile, hyddysg; dof, hynaws

Doc-tor, doethor, dysgawdwr: meddyg: meddygu; doctora

Doc-trine, athrawiaeth; dysgeidiaeth

Do-er, gwneuthurwr, gweithredydd

Do-ing, gweithred: yn gwneuthur

Dole-ful, tristlawn, galarus

Do-main, tiriogaeth; etifeddiaeth

Do-nor, rhoddwr, rhoddiad

Dor-mant, swmer; cysgadwr; cysgedig

Dor-mouse, pathew, marwgwsg

Dou-ble, plyg; dyblyg; yn ddeublyg: plygu

Doub-ling, dyblygiad; ymdro

Doubt-ful, amhëus; ansafadwy

Down-fall, cwymp, codwm; dinystr

Do-zen, deuddeg, dwsin

Drafts-man, tyniedydd, darluniwr

Dra-gon, draig; dragon

Dra-goon, marchfilwr: gormesu

Drain-age, dyhysbyddiaeth

Dra-per, golofydd; brethynwr; llieiniwr

Draw-er, tynwr; lluniedydd; llogell

Draw-ing, tyniad, llusgiad; darluniad

Dread-ful, ofnadwy, erchyll, arswydlawn

Dro-ver, porthmon; gyrwr

Drow-sy, cysglyd, swrth; diog

Dru-id, derwydd

Drum-mer, tabyrddwr, rhuglenwr

Drunk-ard, meddwyn, diotwr

Dry-ing, sychiad, crasiad; sychol

Dry-ness, sychder; crinder

Duck-ling, hwyaden, cyw hwyad

Duc-tile, hydyn, ystwyth; estynadwy

Du-el, ornest; ymryson: ymladd ornest

Duke-dom, dugiaeth, duciaeth

Dull-ness, hurtrwydd; pylni; tywyllni

Du-ly, yn ddyladwy; yn addas; yn brydlawn

Dun-geon, daiardy; dyfngell: carchargellu

Dung-hill, tomen, teilfa; tomenaidd

Du-ring, yn parhau; parhäus; hyd tra

Dust-y, llychlyd, llychwin

Dutch-ess, duges

Du-ty, dyledswydd; swydd; toll, treth

Dwell-ing, preswylfod; ty annedd: yn preswylio

Dwin-dle, dihoeni, diflanu; gwanychu

Dy-er, lliwydd, lliwiwr, llifwr

Dye-ing, lliwiad; lliwyddiaeth

Ea-ger, taer, awyddus, gwangcus

Ea-gle, eryr

Earl-dom, iarllaeth

Ear-ly, cynnar; boreuol; yn gynnar; bore

Earn-est, difrifoldeb; difrif, diwyd; taer

Earn-ing, ennill, cyflog; ennilliad

Ear-ring, clustlws, clustfodrwy

Earth-en, priddin, pridd, priddol

Earth-ly, daiarol: bydol; gwael

Earth-quake, daiargryn, daiargryd

Earth-worm, amwydyn, abwydyn

Ear-wig, pryf clust, clustchwilen

Ea-sel, attegydd, attegyr

East-er, Pasc; gwyl y Pasc

East-ern, dwyreiniol; tua'r dwyrain

East-ward, yn ddwyreiniol

Eas-y, hawdd, esmwyth, rhwydd

Ech-o, adsain, ateblais: adseinio

E-clipse, diffyg; arguddiad: cymmylu; arguddio

Ed-dy, trobwll; adlif: dystroi; cylchdroi

E-dict, rheitharch, teyrnarch, cyhoeddiad

Ef-face, dilëu, anffurfio, dinystrio; tywyllu

Ef-fect, effaith; dyben: effeithio; dichon

Ef-fects, da, daodd, moddion; nwyddau

Ef-fort, ymdrech, ymgais, egni

E-gress, mynedfa, mynediad allan

Ei-ther, un ór ddau; y ddau; naill ai

E-ject, taflu allan; difeddiannu

E-lapse, llithro, myned heibio; darfod

E-late, dyrchafedig, derchafedig: dyrchafu

El-bow, elin, penelin: penlino

Eld-er, hyn, hynach; hynaf

Eld-er, henuriad, hynafgwr; ysgaw

Eld-est, hynaf, cyntafanedig

E-lect, etholedig: ethol, dewis

E-lope, cilio, encilio; diangc

Else-where, mewn lle arall; mewn manau ereill

E-lude, diangc, diengyd; siomi

Em-balm, perarogli; cyweirio corff marw

Em-bark, llongi, morio; cychwyn

Em-bers, marwor, ulw, eirias

Em-blem, arwyddlun: arwyddlunio

Em-brace, cofleidiad: cofleidio

E-merge, dadymsuddo; deilliaw o

E-mit, bwrw allan; saethu; pelydru

Em-met, morgrugyn, mywionyn

Em-pale, amgau, argau; pawlwanu

Em-pire, amherodraeth; teyrnas

Em-ploy, gorchwyl: gorchwylu; rhoi ar waith

Em-press, amherodres, ymherodres

Emp-ty, gwag; heb ddim: gwaghau; tywallt

En-act, deddfu; gosod, trefnu

En-camp, gwersyllu; ymfyddino

En-chant, swyno, dewinio; hudo

En-close, amgau, amgylchu; goblygu

En-croach, cyfyngu, gormesu; rhuthro

En-dear, anwylo, anwylhau

End-ing, diweddiad, terfyniad

End-less, diddiwedd, diderfyn, diddarfod

En-dorse, cefnysgrifo; cymmeradwyo

En-dow, gwaddoli, cynnysgaeddu; addurno

En-due, cynnysgaeddu; gwisgo; rhoddi

En-dure, parhau; goddef, dioddef

En-force, grymuso, cadarnhau; treisio

En-gage, rhwymo; ennill; cytuno â

En-graft, impio, bywyllu

En-grave, cerfio, argraffu

En-gross, rhagbrynu; brasysgrifenu

En-hance, cyfodi; mwyhau; cynnyddu

En-join, gorchymmyn; cyfarwyddo

En-joy, mwynhau; perchenogi

En-large, helaethu, chwanegu; rhyddhau

En-list, rhestru; rhestru yn filwr

E-nough, digon; yn ddigonol

En-quire, gofyn, holi; ymgynghori

En-rage, llidio, cyffroi; ffyrnigo

En-rich, cyfoethogi; ffrwythloni

En-rol, coflyfru, cofrestru

En-sign, baner, lluman; banerwr

En-slave, caethiwo; difreinio

En-snare, maglu, rhwydo

En-sue, canlyn, dilyn

En-sure, diogelu, yswirio

En-tail, rhwymddisgyniad: hawlrwymo

En-ter, myned i mewn; dechreu; llyfru

En-throne, gorseddu, gorseddfeingcio

En-tice, hudo, denu; twyllo

En-tire, cyfan, cwbl; perffaith

En-trails, coluddion; rhanau mewnol

En-trance, mynediad; cychwynfa

En-trap, maglu, rhwydo; twyllo

En-treat, atolwg, atolygu, erfyn

En-try, cyntedd, dyfodfa; coflyfriad

En-voy, llysnegesydd, negeswr, cenad

En-vy, cenfigen, casineb: cenfigenu

E-poch, prifnod, prifnod amser

E-qual, cydradd; cyfartal: cyfartalu

E-quip, taclu, arfogi; gwisgo

E-ra, prifnod, amser gyff

E-rase, dilëu: crafu ymaith

E-rect, unionsyth; uniawn: cyfodi; adeiladu

Er-rand, neges, cenadwri; gorchwyl

Er-ror, cyfeiliornad; gwall; camwedd

E-scape, diangfa; ymryddhâd: diangc, ffoi

Es-cort, canymdo, nawddlu: gosgorddi

E-spouse, dyweddio; amddiffyn

Es-quire, yswain: cludydd arfau

Es-say, prawf; traethawd: profi; anturio

Es-sence, sylwedd; anian: arogli

Es-tate, cyflwr, ansawdd; etifeddiaeth: sefydlu

Es-teem, cyfrif, parch: ystyried, anrhydeddu

Etch-ing, ysgerfiad, crafluniad

E-ther, nyfel, uchawyr; nyfelwy

Eth-ics, moesddysg, moesoni

E-vade, gochel, diangc

E-ven, hwyr; gwastad, llyfn; cyfartal: gwastatäu; cyfartalu; nid amgen

E-vent, dygwydd, dygwyddiad; canlyniad

Ev-er, byth, yn dragywydd, bob amser

E-vil, drwg, aflwydd; drygionus; yn ddrwg

E-vince, arddangos, profi; amlygu

E-volve, dadblygu, agor, ymagor

Ew-er, dyfrlestr; ystên; crothogen

Ex-act, manwl, cywir: mynu; gofyn

Ex-alt, dyrchafu, codi; mawrhau

Ex-ceed, rhagori, blaenori; myned dros

Ex-cel, rhagori, blaenori, amgenu ar

Ex-cept, ond, eithr, onid; oni byddai: eithro, gwrthod; cau allan

Ex-cess, gormodedd, gormod; anghymmedroldeb

Ex-change, newid, cyfnewid: newid, ffeirio

Ex-cise, cyllid, toll: cyllido; trethu

Ex-cite, cyffroi, cynhyrfu, annog

Ex-claim, gwaedd, bloedd: gwaeddi, bloeddio

Ex-clude, cau allan; llysu; gwahardd

Ex-cuse, esgus: esgusodi; maddeu

Ex-empt, rhydd; esgusodol: rhyddhau; esgusodi

Ex-ert, egnïo, ymdrechu; arfer

Ex-hale, tarthu; anadlu allan; anadlu

Ex-hort, annog, cynghori; rhybuddio

Ex-haust, dyhysbyddu; blino

Ex-ile, alldudiaeth; alldud: alldudio, deol

Ex-ist, bod, hanfod; byw; aros

Ex-it, ymadawiad, mynediad allan; terfyn

Ex-pand, lledu, taenu; agor

Ex-panse, eangder; ymlediad

Ex-pect, dysgwyl; aros; gobeithio

Ex-pel, bwrw allan; ymlid ymaith

Ex-pend, treulio, gwario, costio

Ex-pense, traul, cost; treuliad

Ex-pert, hyfedrydd; cyfarwydd, cywraint

Ex-pire, anadlu allan; trengu, marw

Ex-plain, egluro, amlygu; dangos

Ex-plode, ffrwydro; difrio; cablu

Ex-ploit, gorchest, camp; gwrolwaith

Ex-plore, fforio; chwilio; profi

Ex-port, allforiad, trawglud

Ex-pose, eglurhâd: dynoethi; dangos

Ex-pound, egluro, esbonio; dirnad

Ex-press, brysgenad, cenadwri; eglur, amlwg: mynegi, traethu

Ex-tant, yn bod; hanfodol

Ex-tend, estyn; hwyhau; helaethu

Ex-tent, helaethrwydd; hyd; estyn

Ex-tinct, diffoddedig: diffoddi; difa

Ex-tol, dyrchafu, mawrygu

Ex-tort, gwasgu, gorthrymu; mynu

Ex-tra, tra, rhy, tros ben

Ex-tract, erthynawd; crynodeb; tynu; gwasgu allan; crynhoi

Ex-treme, eithaf; pellder; diweddaf; dirfawr

Ex-ult, ymddychlamu; llawenhau

Eye-ball, canwyll llygad, mablygad

Eye-brow, ael, ael y llygad

Eye-lash, geilflew, amrantflew

Eye-lid, amrant, amrant llygaid

Eye-sight, golwg; llygaid: gweled

Fa-ble, chwedl, dychymmyg: ffugio

Fab-ric, adail, adeilad: adeiladu

Fac-ile, hawdd, rhwydd; hynaws

Fac-ing, gwynebiad: yn gwynebu

Fac-tor, gorchwylydd, rhagfaelydd

Fag-ot, ffagod, ffagoden: ffagodi

Faint-ing, llewygiad; llewyg

Fair-ly, yn deg

Fair-y, ellyll, gwyll; tylwyth teg

Faith-ful, ffyddlawn; diwair; cywir

Fal-con, hebog, gwalch

Fall-en, syrthiedig, cwympedig

Fall-ing, syrthiad: yn syrthio

Fal-low, braenar: braenaru

False-hood, geudeb, ffalsedd, anwiredd

Fal-ter, cecian; attal dywedyd; bloesgi

Fam-ine, newyn; diffyg ymborth

Fam-ish, newynu; marw o newyn

Fa-mous, enwog, clodfawr, canmoladwy

Fan-cy, dychymmyg; mympwy; hoffedd: dychymmygu, ffansio; serchu

Fan-light, awffenestr, ffenestr wyntyll

Fare-well, ymadawiad; bydd wych; ffarwel

Farm-er, amaethydd, ffarmwr, llafurwr

Far-row, perchyll, torllwyth: porchellu

Far-ther, pellach; ym mhellach

Far-thest, pellaf, eithaf; yn bellaf

Far-thing, ffyrling, flyrlling

Fash-ion, dull, gwedd: llunio, ffurfio

Fast-en, sicrhau; diogelu; cyssylltu

Fast-ing, ymprydiad: yn ymprydio

Fast-ness, sicrwydd, diogelwch, amddiffynfa

Fa-tal, angeuol; tyngedfenol

Fa-ther, tad; tadws: tadu, tadogi

Fath-om, gwrhyd, chwech trodfedd: gwrhydu

Fa-tigue, blinder, lludded: blino, lluddedu

Fat-ling, llwdn pesgedig; pasgedig

Fat-ness, brasder, tewder; ffrwythlondeb

Fat-ten, tewhau, tewychu, brasäu

Fa-vour, hoffedd, caredigrwydd: hoffi, parchu, cynnorthwyo

Fear-ful, ofnog, brawychus; ofnadwy

Feast-ing, gwleddiad; cyfeddach, gwledd

Feath-er, pluen; addurn: pluo; addurno

Fea-ture, prydwedd, pryd: prydweddu

Fee-ble, gwan, egwan, dinerth

Feel-ing, teimlad; syniad; teimladwy

Fel-low, cydymaith, cyfaill: cyfeillio; cyplu

Fel-on, cyflafanwr, drygweithredwr; creulawn

Fe-male, benyw, merch; benywaidd

Fen-der, rhagodydd, aelwydor; ffender

Fen-ny, corsol, corsog, corslyd

Fer-ment, ymwaith; heples: ymweithio, eplesu

Fer-rel, amdorch: amdorchi

Fer-ry, ceubalfa, porthfa: trosglwyddo, trosi

Fer-tile, ffrwythlawn; toreithiog

Fer-vent, gwresog; taer; eiddgar

Fer-vid, gwresog, poeth; brwdfrydig

Fer-vour, gwres

Fes-ter, crawni, madru, braenu

Fes-tive, gwleddol

Fet-ter, llyffethar: llyffetheirio

Feu-dal, gwriogaethol; cydweiniol

Fe-ver, twymyn, llucheden: twymyno

Few-el, tanwydd: tanboethi, porthi tân

Fi-at, gorchymmyn, arch

Fi-bre, llinionen, edef; meinwreiddyn

Fi-brous, llinaidd, meinwreiddiog

Fic-tion, ffugiant, ffugwaith; ffalsedd

Fierce-ness, ffrynigrwydd; digofaint

Fight-ing, ymladdiad; ymladdgar

Fig-ure, llun, dull, ffurf, delw, arwyddlun: llunio, ffarfio; rhwysgo

Fil-ial, mabaidd, mabol; plentynol

Fil-let, ysnoden, rhwymyn: ysnodenu; rhwymo; cylchu

Fil-ly, eboles, ffilog

Fil-ter, hidl; puredydd: hidlo; puro

Filth-y, budr, brwnt, ffiaidd, aflan

Fi-nal, diweddaf, penderfynol; llwyr

Fi-nance, daered, cyllid y deyrnas; trethyddiaith

Fine-ness, tegwch; meinder; cywreinrwydd

Fin-ish, gorphen, terfyn: dybenu, diweddu

Fin-ger, bys: bysio, teimlo

Fin-ny, adeiniog, asgellog, pysgadeiniog

Fi-nite, terfynol, meidrol; mesurol

Fire-arms, arfau tân; cyflegrau, gynau

Fire-damp, tanchwa, tanfa

Fire-side, aelwyd; pentan; teulu

Firm-ness, cadernid, ffyrfder, sefydlogrwydd

First-born, cyntafanedig, hynaf

First-fruit, blaenffrwyth, cynffrwyth

Fish-er, pysgotwr

Fish-ing, pysgota

Fish-pond, pysgodlyn

Fis-sure, hollt, agen: hollti, agenu

Fit-ter, addaswr, cyfaddasydd, ffitiwr

Fix-ture, sefydliad; sadrwydd

Fix-tures, anysgogion, dodrefn arosol

Flab-by, llibin; masw, meddal

Flac-cid, llipa, gwywllyd, nychlyd

Fla-grant, llosg, poeth, gwresog

Flan-nel, gwlanen

Flat-ter, gwastadydd: gwenieithio

Fla-vour, archwaeth: archwaethu

Flesh-ly, cnawdol: bydol; anianol

Flesh-meat, cigfwyd, cig

Float-ing, nofiad: nofiedig, yn nofio

Flog-ging, ffrwylliad

Flood-gate, llifddor, dyfrddor, argae

Flor-id, blodeuog; claerwych; gwridog

Flor-ist, blodeuwr, blodameuthydd

Floun-der, llythïen, lleden: ystreigled; ymsoddi

Flour-ish, blodau; addurn: blodeuo; llwyddo

Flow-er, blodeuyn; addurnwaith: blodeuo

Flow-ing, llifiad, ffrydiad; llifol, ffrydiol

Flu-ent, ffrwd; darlifran; ffrydiol; hyawdl

Flu-id, aw, gwy, gwlybwr; hylifol, rhedegog

Flut-ter, ysgydwad: ymhedfan

Fly-ing, ehediad; ffoad

Foam-ing, ewynawg

Fo-cus, cynnullfan pelydr; ffoc

Fod-der, porthiant: porthi

Fog-gy, niwliog; godywyll

Fold-ing, plygiad

Fol-low, dilyn, canlyn; erlid

Fol-ly, ynfydrwydd, ffoledd

Fo-ment, cynhesu; twymeneinio

Fon-dle, gorhoffi, llochi

Fool-ish, ffol, annoeth

Foot-ing, cerddediad; sefyllfa, safle

Foot-path, llwybr troed

Foot-step, ôl troed, cam; llwybr

Foot-stool, troedfaingc, lleithig

For-age, gogawr, ebran: casglu porthiant

For-bear, ymattal; goddef

For-bid, gwahardd, gomedd

Fore-hand, ym mlaen llaw

Fore-head, tal, talcen

For-eign, estronol, tramor

Fore-man, blaenor; hyfforddwr

Fore-most, blaenaf; ym mlaenaf

Fore-see, rhagweled; rhagwybod

Fore-sight, rhagolwg, rhagwelediad

For-est, coedwig: fforestu

Fore-tell, rhagfynegi, darogan

Fore-ward, y wyneb, y tu wyneb

Fore-warn, rhagrybuddio

For-feit, camlwrw, dirwy: fforffedu

For-ger, ffugluniwr, ffugiwr

For-get, ebargofi, anghofio

For-give, maddeu, rhyddhau

For-lorn, diymgeledd, amddifad; gwrthodedig

Form-al, ffurfiol; rheolaidd

Form-er, ffurfiwr; cynt, blaenorol

For-sake, gadael, ymadael â

Fort-night, pythefnos

For-tress, amddiffynfa, caer

For-tune, tesni; ffyniant; damwain; gwaddol, cynnysgaeth

For-ward, eon; awyddus; hyrwyddo

For-wards, ym mlaen, rhag blaen

Fos-sil, mwm, mettel

Fos-ter, magu, maethu

Found-er, seiliwr: suddo

Foun-tain, ffynnon, ffynnonell

Four-fold, pedwarplyg

Fowl-er, adarwr

Frac-tion, toriad, rhwygiad; twnrif

Frac-ture, toriad: tori, dryllio

Fragile, brau, breuol

Frag-ment, dryll, darn, briwys

Fra-grance, perarogledd

Fra-grant, peraroglus

Fran-chise, braint, rhyddfraint

Frank-ly, yn rhwydd, o fodd

Fran-tic, gwallgofus, ynfyd

Free-dom, rhyddid; dinasfraint

Free-hold, rhydd-ddaliad, rhyddfeddiant

Free-ly, yn rhydd, yn rhodd; yn hael

Fren-zy, gorphwyll, cynddaredd

Fre-quent, mynych, aml

Fret-ful, anfoddog, digofus

Fri-ar, mynach

Fric-tion, rhathiad, rhwbiad

Fri-day, dydd Gwener

Friend-ly, cyfeillgar, caredig

Friend-ship, cyfeillach; caredigrwydd

Fri-gate, ysgafn-long

Fright-ful, dychrynllyd

Fri-gid, oer, oerllyd; marwaidd

Frol-ic, cellweirgamp; gorhoenus

Frost-y, rhewlyd, rhewllyd

Fro-ward, anynad, anhywaith

Frown-ing, cuchiog, cilygus

Fro-zen, rhewedig; ceuledig

Fru-gal, cynnil, ymarbedus

Fruit-ful, ffrwythlawn, cnydfawr

Frus-trate, seithug, ofer: seithugo; somi

Fu-el, tanwydd, cynnud

Ful-crum, gwifrwym, colpwys

Ful-fil, cyflawni, gorphen

Ful-ler, panwr, golchydd

Ful-ness, llawndid, cyflawnder

Func-tion, swydd, galwedigaeth

Fun-nel, twmffed; ffynel

Fur-long, ystaden

Fur-lough, abseneb, ysgrifen drwydded milwr, ffyrlo: absenebu

Fur-nace, ffwrn; creisier, ffyrnais

Fur-nish, dodrefnu; cynnysgaeddu, darparu

Fur-row, cwys, rhych: cwyso, rhychu

Fur-ther, ym mhellach, eto, hefyd; pellach, eithaf: rhwyddhau

Fu-ry, cynddaredd, ffyrnigrwydd

Fu-sion, toddiad, dadleithiad

Fu-ture, rhag llaw; i ddyfod

Gai-ly, yn hoyw-wych; yn llawen

Gal-lant, cariad-ddyn; gwrol, dewrwych

Gal-lon, galwyn

Gal-lop, carlam: carlamu

Gal-lows, crogbren

Gam-ble, chwiredu

Gam-bol, chwydawiaeth: crychlamu

Game-ster, chwarëydd

Gan-der, ceiliogwydd

Gan-grene, madredd, braenedd

Gar-den, gardd: garddu

Gar-land, coronbleth; talaith

Gar-ment, dilledyn, gwisg

Gar-ner, ysgubor: ysguborio

Gar-nish, addurniad: addurno

Gar-ret, nenawr, uchystafell

Gar-ter, gardys

Gate-house, cynhordy, porthdy

Gath-er, casglu, cynnull

Gath-ers, plygiadau

Gaug-ing, mesuriad llestri

Ga-zette, newyddiadur, llysnewyddor

Gaz-ing, hylldremiol: yn syllu

Gen-der, rhyw: cenedlu, eppilio

Gen-teel, moesawg, gweddaidd-dlws

Gen-tile, cenedlddyn; cenedlig

Gen-tle, boneddig; tirion

Gen-try, boneddigion

Get-ting, caffaelaid; ennill

Gi-ant, cawr

Gib-bet, crogbren: crogi

Gib-bous, crothog, crymaidd

Gib-lets, syrth gŵydd

Gid-dy, syfrdan; anwadal

Gift-ed, rhoddedig; doniol

Gild-ing, goreurad, euriad

Gim-let, ebillen, trwyddew

Gir-dle, gwregys, rhwymyn

Glad-den, lloni, llawenhau

Glar-ing, llachar, eglur: yn serenu

Gleam-ing, godywynawl, llachar

Glean-ing, lloffiad: lloffa

Glim-mer, godywynu, gwanlewyrchu

Glit-ter, gorddysgleirdeb: gorddysgleirio

Glo-bule, crynyn; defnyn

Gloom-y, caddugol, cymmylog; gobrudd

Glo-ry, gogoniant: ymogoneddu

Glow-worm, y gyfarwydd, gloen

Glut-ton, glwth, rhemmwth

Gnash-ing, rhinciad, ymgnoad

Gnaw-ing, cnoad, cnofa: cnoi

God-ly, duwiol, dwyfol

Go-ing, mynediad; ymadawiad

Gold-en, euraid, euraidd

Gold-smith, eurych, gof aur

Good-ness, daioni, tosturi

Good-will, ewyllys da, bodd

Go-ry, gorllyd, gwaedlyd

Gor-geous, hoyw-wych, claerwych

Gos-ling, gwyddan, cyw gwydd

Gos-pel, efengyl, newydd da

Gov-ern, llywodraethu, rheoli

Grace-ful, prydferth, teg

Gra-cious, rhadlawn, trugarog

Gram-mar, gramadeg, ieithadur

Gran-deur, mawrwychder; rhwysg

Gran-ite, gwenithfaen

Grap-ple, gafaelfach: bachu

Grate-ful, diolchgar, derbyniol

Grat-ing, alchwaith; garw, llym

Gra-tis, yn rhad, yn rhodd

Grav-el, marian, gro: graeanu

Grav-en, cerfiedig

Grav-er, cerfiwr; crifell

Gra-vy, sudd cig

Great-er, mwy; penach

Great-ness, mawredd; maintioli

Greed-y, chwanog, awchus

Greet-ing, anerch, cyfarch

Griev-ance, gofid, gormes

Griev-ous, trwm, gorthrwm, poenus

Grind-er, malwr; cilddant

Grind-ing, maliad, maluriad

Gris-tle, madruddyn, mwythan

Groan-ing, ucheneidiad

Grot-to, ogofdy, addurngell

Grow-ing, cynnyddol: yn tyfu

Grum-ble, grwgnach, tuchan

Guard-ed, gwarchodedig

Guid-ance, arweiniad, tywysiad

Guild-hall, bwrdeisdy, dadleudy

Guilt-y, euog, beius

Gut-ter, ffos, dyfrglawdd: ffosi, cwteru

Hab-it, cyflwr, tuedd, arfer, defod; gwisg: gwisgo, trwsiadu

Hail-stone, ceseiryn, careg genllysg

Hal-low, cyssegru

Halt-er, cebystr, tenyn: cebystru

Ham-let, maesdref, pentref

Ham-mer, morthwyl; morthwylio

Ham-mock, crogwely

Hamp-er, cawell: dyrysu, maglu

Hand-ful, dyrnaid; crafangiad

Han-dle, carn; coes: llofi, teimlo, trin

Hand-some, hardd, glân, prydferth

Hand-y, hylaw; parod

Hap-ly, ysgatfydd, o ddamwain

Hap-pen, damweinio, dygywddo

Hap-py, dedwydd, gwynfydedig

Ha-rangue, araeth: areithio

Har-ass, aflonyddu, blino

Har-bour, porthladd: llettya; noddi

Hard-en, caledu; ymgaledu

Hard-y, caled, cadarn; calonog

Hard-ship, caledi, gorthrymder

Hard-ness, caledwch

Hard-ware, durgelfi

Har-lot, putain, dyhiren

Harm-less, diddrwg

Har-ness, harneis, trec: harneisio, cerio

Harp-er, telynor, telynwr

Har-poon, tryfer morfeirch

Har-row, og, oged: llyfnu, ogi

Harsh-ness, gerwindeb, anfwynder

Har-vest, cynauaf: cynauafu

Hast-y, brysiol; byrbwyll

Hatch-et, bwyell, cymmynai

Hate-ful, cas, atgas, ffiaidd

Hat-ter, hetwr, hetiwr

Haught-y, trahäus, ffroenuchel

Ha-ven, porthladd, llongborth

Hav-ing, meddiant; yn meddu

Hav-oc, difrod: difrodi

Hawk-er, hebogydd; gwicwr

Haw-thorn, ysbyddad; draenen wen

Hay-rick, das wair

Haz-ard, enbydrwydd; antur: anturio; peryglu

Ha-zel, collen, pl. cyll; gwineu goleu

Head-ache, cur pen

Head-long, yn bendramwngl; serth; chwyrnwyllt

Health-y, iach

Hear-ing, clyw, clywedigaeth; gosteg; gwrandawiad

Heark-en, gwrandaw

Heart-y, calonog; iachus; diffuant

Hea-then, cenedlddyn, ethnig

Heav-en, nef, pl. nefoedd

Heav-y, trwm, pwysfawr; trist

Hedge-row, gwydding, gwyddi

Hedge-hog, draenog, ballog

Heed-less, anochelgar, esgeulus

Heif-er, anner

Height-en, uchelu; mwyhau

Hei-nous, echryslawn, ysgeler

Heir-ess, etifeddes

Hel-met, penwisg dur, penffestin

Help-less, digymhorth, dinodded

Hence-forth, bellach, rhag llaw

Her-ald, achwydd; cyhoeddwr

Herb-age, porfa, tir porfa; llysiau

Herds-man, bugail, deadellwr

Here-by, wrth hyn

Here-in, yn hyn; yma; i hyn

Here-of, o hyn

Here-on, ar hyn

Here-to, i hyn, at hyn, wrth hyn; hyd yn hyn

Here-with, efo hyn, gyda hyn

Her-mit, meudwy, didryfwr

He-ro, arwr, gwron

Her-ring, penwag, ysgadenyn

Her-self, hi ei hunan, ei hunan

Hic-cough, ig, yr ig: igian

High-land, ban, ucheldir

High-ly, yn fawr, yn falch, yn uchel

High-ness, uchder; uchelradd

High-way, ffordd fawr, prif-ffordd

Hill-ock, bryncyn, twmpath

Him-self, ei hun, ei hunan

Hind-er, rhwystro, attal

Hire-ling, gwas cyflog; diffeithyn

Hith-er, yma, hyd yma

Hoar-frost, llwydrew, barug

Hoarse-ness, crygni, crygi

Hold-fast, gafaelfach; dalbren

Hol-low, ceule; cafnog: cafnu

Hol-ly, celynen

Ho-ly, santaidd, glân

Hom-age, gwriogaeth, ymostyngiad

Home-ly, gwladaidd; trwsgl

Home-ward, adref, tuag adref

Hon-est, cyfiawn, cywir, didwyll, gonest

Hon-ey, mel; anwylyd, anwylddyn

Hon-our, anrhydedd: anrhydeddu

Horn-y, cornaidd, cyrnaidd

Hor-rid, erchyll, anferth

Hor-ror, arswyd, dychryn

Horse-hair, rhawn

Hos-ier, hosanydd

Host-age, mach, gwystl

Hos-tile, gelyniaethus; rhyfelgar

Host-ler, marchwas, ostler

Hot-house, twymndy, ty brwd

Hov-el, penty, bwth

Hour-ly, bob awr; oriawl

House-hold, teulu, tylwyth

House-less, diannedd, diartref

Hous-ing, hws, huling march

Howl-ing, udawl, udgar

Hu-man, dynol, dyniadol

Hu-mane, hynaws, dyngarol

Hum-ble, difalch, gostyngedig: iselu, darostwng

Hu-mid, gwlyb, llaith

Hu-mour, irnaws, gorlif; tymher: boddhau, mwyndrin

Hun-dred, cantref; cant

Hun-ger, newyn: newynu

Hun-gry, newynog; gwangcus

Hunt-ing, helwriaeth; helfa

Hur-dle, clwyd, pleiden

Hur-ry, ffrwst, brys: prysuro

Hurt-ful, niweidiol, anafawl

Hus-band, gwr; priod: iawndrefnu

Hy-phen, cyssylltnod (-)

I-cy, iâin, rhewlyd

I-dle, segur; dioglyd: segura; diogi

I-dol, delw, eilun

Ig-nite, ennyn, tanio

Ill-ness, afiechyd, clefyd

Il-lude, twyllo; cellwair

Im-age, delw, eilun: llunio; tybied

Im-bibe, sugno, derbyn, llyngcu

Im-brue, trochi, mwydo

Im-mense, anfeidrol, tramawr

Im-merge, Im-merse, suddo, trochi

Im-pair, lleihau; gwaethygu

Im-part, cyfranu, rhoddi

Im-peach, cyhuddo, achwyn ar

Im-pede, attal, rhwystro

Im-pel, cymhell, annog, gyru

Im-pend, ymhongian; dynesu

Im-plore, attolygu, erfyn

Im-ply, cynnwys; arwyddo

Im-pose, gosod ar, trethu; twyllo

Im-post, toll, treth, cyllid

Im-press, argraff: argraffu, nodi

Im-prove, gwelläu, diwygio

Im-pugn, gwrthwynebu, ymosod ar

Im-pulse, gwthiad, cynhyrfiad

Im-pure, ammhur, aflan

Im-pute, cyfrif; priodoli

In-cense, arogldarth: enyn llid, digio

In-cest, llosgach

In-cite, annog, cyffroi

In-cline, tueddu, gogwyddo

In-clude, cau i fewn, cynnwys

In-come, ardreth, cyllid

In-crease, cynnydd: tyfu, cynnyddu

In-cur, rhedeg i; haeddu

In-deed, yn wir, yn sicr

In-dent, bwlch: minfylchu, bylchu

In-dex, dangoseg, mynegfys

In-dict, achwyn ar, cyhuddo

In-dite, cyfansoddi; cyhuddo

In-duce, tueddu, darbwyllo

In-dulge, boddhau, anwesu; caniatau

In-dure, parhau; dioddef

In-fant, maban, baban

In-fect, llynu, adwytho; llygru

In-fer, casglu, tynu casgliad

In-fest, dygnflino, aflonyddu

In-firm, egwan: gwanhau

In-flame, ennyn, fflamio

In-flate, ymchwyddo

In-flect, plygu i fewn, troi

In-flict, rhoddi cosb, cosbi

In-flux, dylifiad, ymlanwad

In-fold, dyblygu; amwisgo

In-form, hysbysu, cyfarwyddo

In-fract, tori, dryllio

In-fringe, tori cytundeb, troseddu

In-fuse, tywallt i mewn; mwydo

In-got, clamp

In-hale, atanadlu, iddanadlu

In-ject, taflu i fewn, chwistrellu

In-join, gorchymmyn, erchi

In-jure, niweidio, colledu

In-land, canoldir; canoldirog

In-let, ffrydle, adwy

In-mate, llettywr, cytty

In-most, nesaf i fewn, dyfnaf

In-ner, tufewnol

In-quest, chwiliad, rhaithholiad

In-quire, ymofyn, holi

In-road, ymgyrch, rhuthrgyrch

In-sane, gwallgofus

In-scribe, arysgrifenu; cyflwyno

In-sect, trychbryfyn, trychfilyn

In-sert, dodi i fewn

In-side, y tu fewn; mewnol

In-sight, dwfn-olygiad; cyfarwyddyd

In-sist, sefyll ar; honi; dirgymhell

In-spect, edrych i fewn, golygu

In-spire, anadlu i; ysbrydoli

In-stall, urddo, graddio; gorseddu

In-stance, enghraifft, cynllun: enghraifftio

In-stant, cythrym, amrantiad; ebrwydd

In-stead, yn lle, tros; cystal a

In-step, mwnwgl troed

In-stil, defnynu i fewn; egwyddori

In-stinct, greddf; bywiog

In-struct, addysgu, cyfarwyddo

In-sult, sarhâd: dirmygu

In-sure, diogelu, digolledu

In-tend, meddwl, bwriadu

In-tense, angerddol, tanbaid

In-tent, bwriad, amcan; llwyrfrydig

In-ter, claddu, daiaru

In-to, i, i fewn i

In-trigue, cuddneges: cuddnegeseua

In-trude, ymwthio i fewn; ymyryd

In-trust, ymddiried

In-vade, rhuthro i, rhuthro

In-veigh, difrio, cablu

In-vent, dyfeisio, dychymmygu

In-verse, gwrthdroëdig

In-vert, gwrthdroi; trawsddodi

In-vest, gwisgo, urddo; gosod mewn meddiant

In-vite, gwahodd, galw

In-voice, llwythrestr

In-voke, galw ar, ymbil

In-volve, dyrysu; cymmysgu

In-ure, cynnefino, arferu

In-ward, mewnol; o'r tu fewn

In-wards, coludd, perfedd

Ire-land, Iwerddon

I-ris, yr enfys, bwa y gwlaw

I-ron, haiarn: haiarnu

Is-land, ynys

Is-sue, mynediad allan; canlyniad; hiliogaeth: tori, codi; cyhoeddi

Isth-mus, cyfyngdir, lleindir

Itch-ing, cos, cosfa, ysfa

I-tem, amnaid; pen; pwngc; hefyd: cofnodi

It-self, ei hun, ei hunan

Jail-er, ceidwad carchar

Ja-pan, arliwio, barneisio

Jaun-dice, y melyni, y cryd melyn

Jave-lin, picell, gwaewffon

Jeal-ous, eiddigeddus; amhëus

Jel-ly, gludgawl, sew

Jeop-ard, peryglu, enbydu

Jew-el, gem, em, glain, tlws

Jew-ess, Iuddewes

Jock-ey, marchogwr: hergwthio

Join-er, cyssylltwr, asiedydd

Jour-nal, coflyfr; rhestrydd

Jour-ney, taith: teithio

Joy-ful, llawen, gorfoleddus

Judg-ment, barn, barnedigaeth

Ju-ly, Gorphenaf

Junc-tion, cydiad; undeb

Junc-ture, cydiad; cysswllt

Ju-ry, rheithwyr

Jus-tice, cyfiawnder, barn; ynad, ustus

Keen-ness, craffder; gorawydd

Keep-er, ceidwad, gwarcheidwad

Keep-ing, cadwraeth

Ken-nel, ty cŵn; ffos budreddi

Ker-nel, cnewyllyn, bywyn

Ket-tle, callawr, crochenyn, tegell

Key-hole, twll y clo

Kid-ney, aren, elwlen

Kin-dle, ennyn, cynneu

Kind-ly, yn garuaidd; yn rhywiog

Kind-ness, cymmwynas, rhadlonedd

Kin-dred, cystlynedd, perthynas; cydrywiol; perthynol

King-dom, teyrnas, breninaeth

Kins-man, câr, cyfnesaf

Kitch-en, cegin

Kit-ten, mabcath, cath fechan

Know-ing, gwybodus, deallus

Know-ledge, gwybodaeth, dealltwriaeth

Knuck-le, migwrn: migyrnu

La-bel, llabed, crogiedydd

La-bour, llafur, trafael: llafurio, gweithio

Lad-der, ysgol, llettring

Lad-en, llwythedig

Lad-ing, llwyth; baich, pwn

La-dle, lledwad; llwy

La-dy, arglwyddes, pendefiges

Lamb-kin, oenan, oenyn, oenig

La-ment, galaru, cwynfan

Lan-cet, fflaim

Land-ed, tiriog; wedi tirio

Land-lord, meistr tir; tafarnwr

Land-mark, ffin, cyffin, terfyn

Land-scape, tirolwg; arbeiaeth

Lan-guage, iaith: ymadrodd

Lan-guid, llesg, methedig, egwan

Lan-guish, nychu, methu, dihoeni

Lan-tern, erllen, llusern

Lap-wing, cornchwigl

Large-ness, mawredd, helaethder

Last-ing, parhäus, cryf

Latch-et, carai esgid

Late-ly, yn ddiweddar

La-tent, dirgel, cuddiedig

Lath-er, sebondrwyth

Lat-ter, diweddarach, hwyrach

Lat-tice, dellt: delltu

Laugh-ing, chwerthiniad

Laugh-ter, chwerthin, chwardd

Laun-der, dyfrgafn

Laun-dry, golchdy, golchfa

Lau-rel, llawrwydd, llawryf

Law-ful, cyfreithlawn

Law-suit, cwyn cyfraith

Law-yer, cyfreithiwr

Lay-er, haen, gwanaf; gwely

Lay-man, lleygwr

La-zy, diog, swrth

Lead-er, arweinydd; blaenor

Leap-year, blwyddyn naid

Learn-ing, dysg, ysgoleigdod

Leath-er, lledr; croen

Leav-en, surdoes: surdoesi

Lec-ture, llith, darlith: darlithio

Led-ger, cyfriflyfr, gorsaflyfr

Le-gal, deddfol, cyfreithlawn

Leg-ate, cenadwr

Le-gend, llithlyfr; ffugchwedl

Le-gion, lleng, llu

Lei-sure, odfa, ennyd, hamdden

Length-en, estyn, hwyhau

Lep-er, gwahanglaf

Lep-rous, gwahanglwyfus

Les-see, dalysgrifiad

Les-son, gwers: gwersu, dysgu

Let-ter, llythyren; llythyr: llythyru

Lev-el, gwastadedd; gwastad: gwastadhau; annelu

Le-ver, trosol, gwif

Le-vite, Lefiad

Lev-y, cyllid, teyrnged, treth

Lewd-ness, anlladrwydd

Li-ar, celwyddwr

Li-bel, cabldraith: enllibio

Li-cence, trwydded, rhyddid

Li-cense, cenadu, trwyddedu

Life-less, difywyd; marwaidd

Life-time, hoedl; einioes

Light-en, llewyrchu; ysgafnhau

Light-ning, mellten, llucheden

Like-ly, tebygol; cyffelyb

Like-ness, tebygolrwydd; llun

Like-wise, felly, hefyd

Lim-ber, llipa, ystwyth

Lim-it, terfyn, ffin: terfynu

Lim-ner, eiluniwr, delweddwr

Lim-pid, tryloyw, dysglaer

Lin-en, llian, lliain

Lin-guist, ieithydd

Lin-ing, gwrthlain

Lin-net, llinos, llinosen

Lin-tel, gwarddrws, capan drws

Li-on, llew

Liq-uid, gwlyb, gwlybwr

Liq-uor, gwlybwr, diod

Lisp-ing, bloesgedd, bloesgni

Lis-ten, gwrando, clustfeinio

Lit-ter, cludai; torllwyth: gwasarnu

Lit-tle, bach, bychan; ychydig

Live-ly, bywiog; heinif

Liv-er, yr iau, yr afu; bucheddwr

Liv-ing, bywioliaeth; personiaeth; byw; yn fyw

Liz-ard, geneugoeg, gwedresi

Load-stone, ehedfaen, tynfaen

Loath-some, ffiaidd, atgas

Lob-by, cyntedd, cynteddfa

Lob-ster, ceimwch, llegest

Lo-cal, lleol; sefydlog

Lo-cate, llehau; sefydlu

Lock-et, addurnglo

Lodge-ment, lluest; sefydliad; sefyllfa

Lof-ty, uchel, dyrchafedig

Log-ic, rhesymeg

Loi-ter, gohirio, llercio

Long-ing, hiraeth, blys; hiraethol

Loose-ness, y dolur rhydd; dirywiaeth

Lord-ship, arglwyddiaeth

Lo-tion, golchdrwyth

Loud-ness, uchder, crochder, trwst

Love-ly, cariadusol, hawddgar

Lov-ing, cariadus, caredig

Low-er, duwch, prudd-der: gollwng; iselu

Low-ing, brefiad, rhuad

Low-ness, iselni, iselder, gwaeledd

Loy-al, ffyddlawn, cywir

Lu-cid, claer, dysglaer, goleu

Luck-y, llwyddiannus, ffodiog

Lu-cre, elw, ennill, budd

Lug-gage, cludlwyth

Luke-warm, claiar, llugoer

Lum-ber, hen ddodrefn; diddefnydd

Lu-nar, lloerawl, lleuadol

Lus-cious, tra melys, gorfelys

Lust-ful, cnawdwyllt, anllad

Lus-tre, gloywder, dysgleirder

Lus-ty, gwrol, cryf, grymus; corphol; iach

Ly-ing, celwyddiad; gorweddiad; celwyddus: yn gorwedd

Ma-chine, peiriant; offeryn

Mad-am, meistres, arglwyddes

Mad-der, y wreiddrydd

Mad-ness, gorphwyll, cynddaredd

Mag-got, cynrhonyn

Mag-ic, dewiniaeth; swynawl

Mag-net, ehedfaen, tynfaen tryfaen

Mag-pie, pi, piogen

Maid-en, gwyryf; gwyryfol

Main-ly, yn benaf, yn alluog

Main-tain, dal, cynnal, amddiffyn; porthi

Ma-jor, uchgadben; mwyaf

Mak-er, creawdwr; gwneuthurwr

Mak-ing, gwneuthuriad

Mal-ice, cenfigen; llid

Ma-lign, niweidiol: niweidio

Mal-let, gordd bren, gordd

Malt-kiln, odyn frag

Mal-treat, cam drin

Malt-ster, bragydd, bragwr

Mam-mon, Mammon; cyfoeth

Man-age, rheoli, trefnu; llywodraethu

Man-date, arch, gorchymmyn

Man-ger, preseb, cafn ebran

Man-gle, cigyddio; llyfnhau

Man-hood, oedran gwr, dyndeb

Man-kind, dynolryw

Man-ly, glew, gwrol; dynol

Man-na, bara nefol, manna

Man-ner, modd, dull, agwedd

Man-ners, moesau; ymarweddiad

Man-or, arglwyddiaeth, maenan

Man-sion, trigfa, cartref

Man-tle, mantell, cochl

Ma-nure, tail, gwrtaeth: gwrteithio

Man-y, llawer, aml, lluosog

Mar-ble, mynor, marmor; marmoraidd: mynori, mynorliwio

Mar-gin, ymyl, cwr, goror

Ma-rine, morfilwr; morawl

Mar-ket, marchnad: marchnata

Mar-quis, ardalydd, ardalwr

Mar-riage, priodas; neithior

Mar-row, mer, madrudd

Mar-ry, priodi, ymbriodi

Mar-shal, cadlywydd: iawndrefnu

Mar-tial, milwraidd, rhyfelgar

Mar-tyr, merthyr: merthyru

Mar-vel, rhyfeddod, syndod: rhyfeddu, synu

Ma-son, saer maen, saer ceryg

Mas-sive, trwm, pwysfawr, mawr

Mas-ter, meistr: meistroli

Ma-tron, hynaf-wraig, gwreigdda

Mat-ter, defnydd; mater, helynt

Ma-ture, addfed; oedog; mewn oed

Max-im, arwiredd, gosodedig

May-or, maer

Mead-ow, dôl, gweirglawdd

Mean-ing, ystyr, meddwl

Mean-ness, salwedd, gwaelder

Mean-while, yn y cyfamser

Mea-sles, y frech goch

Meas-ure, mesur; llestraid; ffordd; trefn: mesuro, mesur

Med-al, bathodyn

Med-dle, ymyru, ymyraeth

Meek-ness, llareidd-dra, tiriondeb

Meet-ing, cyfwrdd; cyfarfod

Mel-low, addfed: addfedu

Mem-ber, aelawd, aelod

Mem-brane, pilen, croenyn

Men-tal, meddyliol

Men-tion, crybwyll: crybwyllo

Mer-cer, sidanydd

Mer-chant, masnachwr

Mer-cy, trugaredd, tosturi

Mere-ly, yn unig, yn hollol

Mer-it, haeddiant: haeddu

Mer-ry, llawen, hoenus

Mes-sage, cenadwri, neges

Mes-suage, ty a thyddyn, ty a gardd

Met-al, delid, mettel

Me-ter, mesurydd

Meth-od, trefn, ffordd, modd

Me-tre, mydr, mesur

Met-tle, mettel; awch; calon

Mid-dle, canol, hanner

Mid-day, hanner dydd, canol dydd

Mid-night, canol nos

Mid-wife, byd-wraig

Might-y, galluog, cadarn

Mi-grate, treiglo, symmud trigias

Mil-dew, y gawod, melgawod

Mild-ness, tiriondeb, tynerwch

Mile-stone, careg filldir

Mill-dam, cronfa, argae melin

Mill-er, melinydd

Mill-pond, llyn melin

Mill-ion, buna, miliwn

Mim-ic, dynwaredydd: dynwaredu

Mind-ful, meddylgar, gofalus

Min-er, mwngloddiwr

Min-gle, cymmysg: cymmysgu

Mi-nor, un dan oed; bychan; llai

Min-strel, clerwr, cerddwr

Mi-nute, bach, manwl

Min-ute, munud: cofnodi

Mi-nutes, cofnodau

Mir-ror, drych; cynllun

Mis-chief, drwg, drygioni: drygu

Mis-deed, drwgweithred

Mi-ser, cybydd, crintachwr

Mis-lead, camarwain

Mis-sion, anfoniad, cenadaeth

Mis-take, camgymmeriad, gwall

Mis-tress, meistres, dysgawdwraig

Mis-trust, drwgdyb, pryder

Mi-tre, capan côr, meitr

Mix-ture, cymmysg; cymmysgiad

Mod-el, cynllun: cynllunio

Mod-ern, newydd, diweddar

Mod-est, llednais, gwylaidd

Moist-ure, irdra, lleithdra

Mo-lest, ystuno, aflonyddu

Mo-ment, meidyn, amrantiad

Mon-arch, brenin, teyrn

Mon-day, dydd Llun

Mon-ey, mwnai, arian bathol

Moor-ing, angorfa, angorle

Mon-ster, cynfil, anghenfil

Mon-strous, anghenfilaidd, gwrthun

Month-ly, misol, bob mis

Moon-light, goleuleuad, lloergan

Mo-ral, moeswers; moesol

Mo-rals, moesau; ymarweddiad

Mo-rass, cors, siglen

Mor-bid, heintiol, afiach

Morn-ing, bore, boreu; boreuol

Mo-rose, anynad, anniddig

Mor-row, mory, y fory

Mor-sel, tamaid, safnaid

Mor-tal, marwol; angeuol

Mor-tals, daiarblant, marwolion

Mor-tar, cymrwd, mâl-lestr

Mort-gage, arwystl: arwystlo

Mort-main, meddiant anaralladdwy

Most-ly, gan mwyaf, yn amlaf

Moth-er, mam

Mo-tion, chwyf, chwim; ysgogiad; cynnygiad

Mo-tive, cynhyrfiad; egwyddor

Mot-to, arwyddair, arwyddwers

Move-ment, symmudiad

Mov-ing, cynhyrfiol, ymsymmudol

Mould-er, troi yn llwch, malurio

Mould-ings, addurngerfiadau

Mould-y, llwyd, brithlwyd

Moun-tain, mynydd, moel

Mourn-er, galarwr, cwynfanwr

Mourn-ful, galarus, trist, trwm

Mourn-ing, arwylwisg; galar

Mouth-ful, safnaid, tamaid

Mud-dy, lleidiog, lleidlyd

Mun-dane, bydol, bydawl

Mur-der, llofruddiaeth: llofruddio

Mur-mur, grwm, murmur: gwrgnach

Mur-rain, pla, milbla

Mus-cle, cyhyr, llyweth

Mu-sic, cerddoriaeth; peroriaeth

Mus-tard, ceddw, mwstardd

Mus-ter, byddinbrawf: byddino; profi

Mus-ty, llwyd; drewllyd

Mut-ton, cig dafad, mollt

Muz-zle, geneu; penffrwyn: penffrwyno

Myr-tle, myrtwydd

My-self, mi fy hun

Nail-er, hoelydd, hoeliwr

Na-ked, noeth, llwm; anarfog

Name-ly, wrth enw; sef, hyny yw

Nar-rate, traethu

Nar-row, cul, cyfyng: culhau

Na-sal, trwynol

Nas-ty, brwnt; aflan, budr

Na-tion, cenel, cenedl

Na-tive, brodor, priodor; genedigol

Na-ture, anian, natur; y byd; rhyw

Naugh-ty, diriaidd; drwg

Na-val, llyngesawl; morawl

Na-vel, bogel; y canol

Nau-seous, gwrthwyneblyd, ffiaidd

Neap-tide, llanw isel

Near-er, nes, nesach, agosach

Neat-ness, destledd, tlysni

Need-ful, dir, rhaid, cyfreidiol

Nee-dle, nydwydd; gwachell

Need-y, anghenog, tlawd

Neg-lect, diofalwch: esgeuluso

Neigh-bour, cymmydog

Nei-ther, nid yr un or ddau; na, nac, ychwaith

Neigh-ing, gweryriad

Neph-ew, nai

Nerv-ous, giawg, giawl, gewynog; nerthol, cryf

Nes-tle, nythu; adeinio

Nest-ling, nythgyw, cywyn

Neth-er, is, isach, iselach

Net-tle, danadl poeth: pigo; cyffroi

Nev-er, erioed; byth

Neu-ter, amhleidiol; canolydd

New-ness, newydd-deb

New-ly, o newydd, yn ddiweddar

Nick-name, llysenw: llysenwi

Nig-gard, crinwas, cybydd: crintach

Nim-ble, cyflym, heinif

Nip-pers, gefail, gefeilan

No-ble, ardderchog, godidog; boneddig

Nois-y, trystfawr, bloeddfawr

Non-sense, ffoledd, ffregod

Non-suit, anhawl: dihawli

North-ward, tua 'r gogledd

Nos-tril, ffroen

No-ted, nodedig, hynod

Noth-ing, dim, diddym

No-tice, sylw, rhybydd

No-tion, tyb, barn, rhith

Nov-el, newydd chwedl; newydd

Nou-rish, maethu, magu

Nox-ious, afiach, niweidiol

Nui-sance, blinbeth, casbeth

Num-ber, rhif, rhifedi: rhifo

Nup-tial, priodasol

Nup-tials, priodas, neithior

Nur-ture, maeth, maethiad: meithrin, addysgu

Oat-meal, blawd ceirch

O-bey, ufuddhau, ymostwng

Ob-ject, gwrthrych, nod: eithro, gwrthwynebu

Ob-late, llethbegynol

O-blige, rhwymo; boddio

Ob-lique, gŵyr, lleddf; ystlysol

Ob-long, hirgul, cul

Ob-scene, brwnt, aflan

Ob-scure, aneglur; anhawdd: tywyllu; dyrysu

Ob-serve, dal sylw, sylwi; parchu, ufuddhau

Ob-struct, attal, rhwystro

Ob-tain, cael, caffael, cyrhaeddyd

Ob-trude, ymwthio; trawsgymmell

Oc-cult, cuddiedig, dirgel

Oc-cur, dygwydd; dyfod i gof

O-cean, cefnfor, yr eigion

O-dour, arogl, sawyr

Of-fals, syrth; gweddillion

Of-fence, camwedd, trosedd; tramgwydd

Of-fend, troseddu; tramgwyddo

Of-fer, cynnyg, cais: offrymu

Of-fice, swydd; gwasanaeth; swyddfa

Off-sets, ysgewyll; bonflagur

Off-spring, hiliogaeth, hil

Oft-en, yn fynych, yn aml

Oint-ment, enaint, eli

Ol-ive, olewydden

O-men, argoel, rhagarwydd, coel

O-mit, gadael heibio; esgeuluso

One-ness, undod, unedd

On-ly, unig; yn unig; ond

On-ward, ym mlaen, rhagof

O-paque, tywyll, anoleu

O-pen, agored; amlwg; rhydd

Op-pose, gwrthwynebu; cyferbynu

Op-press, gorthrymu, gorthrechu

Op-tic, dremyr; golygawl, tremawl

Op-tion, dewisiad: dewis

O-ral, o enau i enau; geiriol

Or-bit, cylchdro, cylchdaith

Or-chard, perllan, afallach

Or-dain, gosod, trefnu; urddo

Or-der, trefn, rheol: trefnu; erchi

Or-ders, gorchymmynion; urddau

Or-gan, organ; offeryn, peiriant

Or-phan, plentyn amddifad; amddifad

Os-trich, estrys

Oth-er, all, arall, llall

Ot-ter, dyfrgi, dwfrgi

O-val, hirgrwn, wyfal

O-ven, ffwrn

O-ver, ar, uchben, tros, rhy, trosodd

Our-selves, ni ein hunain

Out-break, toriad allan

Out-cast, crwydryn; alldud

Out-cry, gwaedd, bloedd, dolef

Out-do, rhagori, blaenu ar

Out-er, allanol, nes allan

Out-fit, darpariad i fordaith

Out-law, herwr; ysbeiliwr: dinoddi

Out-line, amlinell; brasluniad

Out-live, byw yn hwy, goroesi

Out-rage, dirdra, trais; terfysg: dirtreisio; sarhau

Out-side, y tu allan; allanol

Out-ward, allanol; i barthau tramor

Own-er, perchenog, meddianydd

Ox-ford, Rhydychain

Oys-ter, llymarch, llymarchen

Pack-age, pynordal

Pack-et, sypyn; llythyrgod

Pad-dle, rhodl; rhwyf: rhodli; rhywyfo

Pad-lock, clo march, clo egwyd

Pa-gan, cenedlddyn, pagan

Pain-ful, poenus, gofidus; llafurus

Paint-ing, paentiad; llun, darlun

Pa-lace, llys, plas, palas

Pal-ate, taflod y genau, gorchfannedd; archwaeth, blas

Pal-ing, cledrgae paliswaith

Pal-sy, parlys, haint y gïau

Pal-try, distadl, gwael

Pam-phlet, llyfran, llyfryn

Pan-cake, cremmog, crammwyth

Pan-el, pennill, pedronglyn o esdyllwaith

Pan-ic, dychryn, arswyd; disymmwyth

Pan-nel, panel, ystrodur

Pa-pal, pabawl, pabaidd

Pa-per, papur: papuro

Pa-pist, pabydd

Pa-rade, rhodres; rhwysg, ymddangosfa

Par-cel, sypyn; cyfran: rhanu, dyranu

Par-don, maddeuant: maddeu

Pa-rent, tad neu fam, rhiant

Par-ing, piliad; crawen

Par-ings, pilion, naddion, creifion

Par-ish, plwy, plwyf; plwyfol

Par-lour, parlawr, gwestgell

Par-son, offeiriad, person

Par-take, cyfranu; cyfranogi

Par-tial, rhanol, hannerog; pleidiol

Part-ing, gwahaniad; ymadawiad

Part-ly, mewn rhan, o ran

Part-ner, cydwedd, cyfranogwr; cyfaill

Part-ridge, coriar, petrusen

Par-ty, un, rhyw un; plaid; achos

Pas-sage, tramwyfa, trosglwydd; gwers, ymadrodd

Pas-sion, dyoddefaint; gwŷn, nwyd; gwylltineb; traserch

Pas-sive, y goddefai, y dioddefai

Pass-port, taithdrwydded

Pas-time, darchware, difyrwch

Pas-tor, bugail; gweinidog

Pas-ture, porfa: porfäu

Pat-ent, breintlythyr; agored, cyhoedd

Pa-tience, amynedd, ymaros

Pa-tient, dyn claf, claf; amyneddus

Pa-tron, tadog, noddwr, ymgeleddwr

Pat-tern, llun, cynllun

Pave-ment, palmant, llechlawr

Pay-ment, tâl; taledigaeth

Peace-ful, heddychol, heddychlawn

Peas-ant, gwladeiddiwr

Peb-ble, gröyn, caregan

Ped-ler, gwicawr, gwicwr

Peer-age, cyfurddoriaeth, pendefigaeth

Peev-ish, anynad, anfoddog, croes

Pe-nal, cosbawl, ponydiawl

Pen-ance, penyd; cyfarchwel

Pen-cil, pwyntel: paentio, darlunio

Pend-ant, dibynydd; clustdlws; baner

Pend-ing, yn dibynu; dan ystyriaeth

Pen-man, ysgrifenydd, cyfansoddwr

Pen-ny, ceiniog

Pen-sion, talwobr, talddogn

Pen-sive, athrist, prudd, meddylgar

Peo-ple, maon, pobl

Pep-per, poethlys, pupur

Per-ceive, dirnad, canfod

Per-fect, perffaith: perffeithio

Per-form, cyflawni, cwblhau; chware

Per-fume, perarogl: perarogli

Per-haps, ysgatfydd, efallai

Per-il, perygl, enbydrwydd

Per-ish, marw, trengi, diflanu

Per-jure, tyngu anudon, anudoni

Per-mit, trwyddedlythyr: caniatau, goddef

Per-plex, dyrysu; dwysflino

Per-sist, sefyll at; dal at; taeru

Per-son, dyn, gwr neu wraig, un; dynsawd; dull

Per-spire, anadlu trwodd; chwysu

Per-suade, darbwyllo; annog; eiriol

Per-tain, perthyn: perthynu

Per-vade, tryddedu; treiddio, ymledu

Per-verse, gwrthgas: gwyrdroi

Per-use, tryddarllen, darllen

Pet-als, blodeuddail

Pet-ty, back, gwael, isel

Phan-tom, tremyniad, drychiolaeth

Phi-al, costrelig; ffiol

Phon-ics, seinddysg

Phys-ic, meddyginiaeth

Phys-ics, anianyddiaeth, dansoddiaeth

Pick-axe, cyfegydd, caibfwy ell

Pick-et, pigbawl; gwyliwr

Pic-ture, llun, darlun: darlunio

Pierc-ing, llym, tostlym, treiddiol

Pil-fer, chwiwladrata, chwiwbigo

Pil-grim, pererin: pererinio

Pil-low, gobenydd, clustog: clustogi

Pi-lot, llonglywydd, llywiedydd

Pim-ple, piloryn, pisgen

Pin-cers, gefail, gwrthrimyn

Pin-fold, gwarchae

Pin-ion, asgell; hual, aden: esgyllrwymo, hualu

Pin-nace, ysgafnlong, badlong

Pi-ous, duwiol, crefyddol

Pi-rate, morleidr

Pis-tol, llawddryll

Pis-ton, diblath, gwasglath, ceuffon

Pitch-er, piser, cunnog

Pitch-fork, pig, pigfforch

Pit-y, trugarhau, tosturi

Piv-ot, corddyn, colyn; pegwn

Pla-card, hysbysiad, egluryn

Plain-ness, gwastadrwydd; gonestrwydd

Plain-tiff, cwynwr, hawl-blaid

Plan-et, planed, goruchiad

Plas-ter, cymmrwd, plastar

Plat-form, llwyfan; esgynlawr

Plat-ter, dysgl, noe

Play-ful, chwareugar

Plead-ing, arddaliad, dadleuad

Plead-ings, cynghawsaeth

Pleas-ant, hyfryd, teg; llon, tirion

Pleas-ing, boddus, boddhaol; hoff

Plea-sure, hyfrydwch; difyrwch

Plen-ty, helaethrwydd, amledd; digonedd

Pli-ant, hyblyg, ystwyth

Plough-share, swch

Plu-mage, plu; esgyll

Plumb-er, plymiwr, plwmweithydd

Plun-der, ysbail: anrheithio

Plu-ral, lliosog, lluosog

Ply-ing, plygiad; ymroddiad

Poach-ing, herw-hela

Pock-et, llawgell, llogell: llogellu

Po-em, pryddest, cân, cerdd

Poe-sy, awenyddiaith; barddoneg

Po-et, awenydd, prydydd, bardd

Poign-ant, llym, pigog

Point-er, pwyntiwr; cyfeirgi

Poi-son, gwenwyn: gwenwyno

Po-lar, pegynawl

Po-lice, dinaslywodraeth, treflywiaeth

Pol-ish, caboledd: caboli

Po-lite, moesawg, moesgar

Pol-lute, halogi, diwyno

Pom-pous, rhwysgfawr, gorwych

Pon-der, ystyried, myfyrio

Pon-tiff, archoffeiriad, y Pab

Po-ny, corfarch; merlyn, merlen

Poor-ly, yn salw; gwael

Pop-lar, poplysen

Po-rous, chwysdyllog; tyllog

Por-poise, llemidydd

Port-age, arian clud; porthdal

Por-tend, argoeli, darogan

Port-er, porthor, drysor

Por-tion, rhan, cyfran; cynnysgaeth

Port-hole, cyflegrdwll, gwndwll

Por-trait, arlun, llun; arluniad

Por-tray, arlunio; paentio

Pos-sess, meddu, meddiannu, perchenogi

Pos-set, posel, meiddlyn

Post-age, llythrdoll

Post-pone, troi heibio; oedi, gohirio

Post-script, olysgrifen

Pos-ture, ystum, sefyllfa; agwedd

Po-tent, erddrym, galluog, cryf

Pot-ter, crochenydd, priddlestrydd

Poul-tice, sugaethan; meddalai

Poul-try, dôf-adar; adarfa

Pound-er, pwyedydd; cyflegr

Pow-der, llwch, pylor: llychu

Pow-er, gallu, nerth; awdurdoa

Prac-tice, arfer, arferiad

Prac-tise, arferu, ymarfer

Pray-er, gweddi, deisyfiad

Preach-er, pregethwr

Preach-ing, pregethiad

Pre-cede, blaenori, blaenu

Pre-cept, gorchymmyn, cyfraith

Pre-cinct, cylchran, terfyn

Pre-cious, gwerthfawr, drud

Pre-cise, pendant, penodol; cywir

Pre-clude, rhagrwystro, rhagattal

Pre-dict, rhagfynegi; daroganu

Pref-ace, rhaglith: rhagymadroddi

Pre-fect, rhaglaw

Pre-fer, dewis o flaen, blaenberchi

Pre-fix, blaenddod, arddodiad: darddodi

Preg-nant, beichiog; ffrwythlawn

Prel-ate, esgob

Pre-lude, rhagchware; cynarawd

Pre-mier, cynwas, prif weinidog; blaenaf, penaf, prif

Pre-mise, rhagosod, cynseilio

Pre-pare, paratoi, darparu

Pres-age, rhagarwydd, arwydd: darogan

Pre-scribe, rhagnodi, cyfarwyddo

Pres-ence, gŵydd, presennoldeb

Pre-sent, anrheg; presennol: anrhegu; dangos

Pre-serve, cyffeithfwyd: cadw, noddi, gwared; cyffeithio

Pre-side, rheoli, rhageistedd

Pres-sure, gwasgiad, gwasgfa

Pre-sume, tybio, meddylied; anturio

Pre-tence, cyfrith; ymhoniad

Pre-tend, lledrithio, ffugio

Pret-ty, pefr, tlws

Pre-vail, tycio, llwyddo, gorchfygu

Pre-vent, rhagodi; rhwystro

Priest-hood, offeiriadaeth

Pri-mate, prif esgob

Prim-er, cynlyfr; penllythyren

Prin-cess, tywysoges

Print-er, argraffydd, argraffwr

Print-ing, argraffyddiaeth

Pri-or, penmynach; cyntaf, blaenorol

Pri-son, carchar, carchardy

Pri-vate, cuddfa, uniged; cyfrin, dirgel; unig; neillduol

Priv-y, cyfrin, dirgel, cudd

Pro-bate, cymmynbrawf

Prob-lem, dyrys destyn, dyfnbwngc

Pro-ceed, cynnyrchiant, ennill; dilyn, myned ym mlaen; deillio, tarddu

Pro-cess, mynediad ym mlaen; cynghawsedd

Pro-claim, cyhoeddi

Proc-tor, dirprwywr, dadleuwr

Pro-cure, ceisio, caffael; prynu

Pro-duce, cynnyrch: dwyn allan; cynnyrchu, deilliaw

Prod-uct, daill, cynnyrch

Pro-fane, halog; halogedig: halogi

Pro-fess, proffesu, cyffesu; dilyn

Prof-fer, cynnygiad: cynnyg

Pro-file, ystlyswyneb, ystlyswedd

Pro-fit, budd, elw: buddio, ennill

Pro-found, dwfn, gorddwfn; mawr

Pro-fuse, trahael, afradus

Pro-gress, mynediad ym mlaen, ymdaith, cynnydd

Pro-ject, dyfais, cynllun: dyfeisio

Pro-logue, rhagymadrodd, rhagarawd

Pro-long, estyn, hwyhau, oedi

Prom-ise, addaw, addewid: addaw, addo

Pro-mote, dwyn ym mlaen; dyrchafu

Pro-noun, rhagenw

Pro-nounce, traethu, cyhoeddi, acenu

Proof-sheet, prawflen, proflen

Pro-pel, gyru ym mlaen

Pro-pense, tueddol, chwannog

Prop-er, priod, priodol; cymhwys

Proph-et, proffwyd

Pro-pose, cynnygiad: bwriadu; cynnyg

Pro-rogue, gordori, gohirio

Pros-pect, ardrem, rhagolwg

Pros-per, llwyddo; cynnyddu

Pros-trate, ar lawr: ymostwng

Pro-tect, amddiffyn, noddi

Pro-test, gwrthfarn: gwrthdystio

Pro-tract, oedi, gohirio, estyn

Pro-trude, gwthio ym mlaen, hyrddu

Proud-ly, yn falch; yn rhyfygus

Prov-erb, dareb, diareb

Pro-vide, darpar, darparu

Prov-ince, talaeth; gorchwyliaeth

Prov-ing, profiad: yn profi

Pro-voke, annog, cyffroi, blino

Prov-ost, uchelfaer, arlywydd

Prox-y, dirprwy

Pru-dence, callineb, pwyll

Pru-dent, synwyrol, deallus

Pry-ing, chwileniad; chwilgar

Pub-lic, cyffredin, gwladwriaeth; cyhoeddus

Pub-lish, cyhoeddi, gosod allan

Pud-ding, poten

Pud-dle, corbwll; lleidiog

Pul-let, cywen, cyw iar

Pul-ley, chwerfan

Pul-pit, areithle, areithfa

Pul-pous, bywynaidd; meddal

Pun-gent, llym, irad, tost

Pun-ish, cosbi, ceryddu

Pu-pil, canwyll llygad; dysgybl

Pup-py, colwyn, ci bach

Pur-blind, cibddall

Pur-chase, pryniad: prynu

Pure-ly, purion, yn bur

Purg-ing, carthiad: rhyddni

Pur-loin, darnguddio; lladrata

Pur-port, amcan, ystyr: arwyddo

Pur-pose, amcan, bwriad: amcanu

Pur-sue, canlyn: ymlid

Pur-suit, ymlid, erlid

Pus-tule, pendduyn, goryn

Pu-trid, braenllyd, llygredig

Put-ty, sythdoes, glud

Puz-zle, dyryswch: dyrysu

Qua-drant, pedryran

Quak-ing, cryn, cryndod; crynawl

Quar-rel, amrafael: amrafaelio

Quar-ry, cloddfa: ysglyfio

Quar-ter, pedwareddran; parth, man; crynog, pêg; gorsaf: pedwaru; llettya

Quar-to, pedwarplyg

Qua-ver, crychyn: crychnodi

Que-rist, gofynwr, holydd

Que-ry, holiad, gofyniad: gofyn, holi

Ques-tion, gofyniad: holi, gofyn

Quick-en, bywhau; brysio

Quick-sand, traeth byw, sugndraeth

Qui-et, llonyddwch; llonydd: llonyddu

Quil-let, clytyn, garddan

Quiv-er, saethgawell: crynu

Quo-tient, cynniferydd

Rab-bit, cwningen

Rab-ble, gwerinos, dynionach

Rab-id, cynddeiriog, gorphwyllog

Ra-dix, gwreiddyn; dechreuad

Raf-ter, ceibren, tylath

Rag-ged, carpiog, bratiog

Rag-ing, cynddeiriogiad; gwyllt, creulawn

Rail-ing, cledrgae; canllawiad

Rai-ment, dillad; gwisg

Rain-bow, enfys, bwa 'r gwlaw

Rain-y, gwlawog

Rais-ing, codiad, dyrchafiad

Ral-ly, gwawdio; adfyddino

Ram-ble, gwib, gwibdaith: gwibio

Ram-mer, hyrddiedydd; gordd

Ram-ming, hyrddiad, pwyad

Ram-pant, ar y rhuthrnaid; afreolus

Ram-part, gwrthglawdd, rhagfur

Ran-cid, mws, drewllyd

Ran-cour, hen lid, cenfigen

Ran-dom, antur; damweiniol; ar antur, heb feddwl

Rang-ing, trefniad; crwydrawl

Ran-sack, gorchwylio; ysbeilio

Ran-som, prydwerth: prynu

Rap-id, chwyrn; gwyllt

Rap-ture, perlewyg, gorllonedd

Rare-ly, yn anaml, yn brin

Ras-cal, dyhiryn

Rash-ness, byrbwylldra

Ra-tio, dogn, cyfran; cyfartaliaeth

Rath-er, yn hytrach, o flaen

Rat-tle, rhugl: rhugldrystio

Ra-ven, cigfran

Ra-vine, crigyll, morgilfach

Rav-ing, penwendid; penwan

Rav-ish, treisio; gorlloni

Ra-zor, ellyn

Reach-ing, cyrhaeddiad

Read-ing, darlleniad

Read-y, parod; hwylus, medrus

Re-al, gwir, gwirioneddol; diffuant

Reap-er, medwr, medelwr

Rear-guard, olfyddin, olwarchadlu

Rea-son, rheswm: rhesymu

Re-bate, rhigoli, toli

Re-bel, gwrthryfelwr: gwrthryfela

Re-bound, gwrthnaid: gwrthneidio

Re-build, adadeiladu, ailadeiladu

Re-buke, cerydd: ceryddu

Re-but, olgilio

Re-call, gwrthalw, adalw

Re-cant, dadgyffesu, dad-ddywedyd

Re-cede, encilio: ymattal

Re-ceipt, derbyneb, taleb

Re-ceive, derbyn; caffael

Re-cent, newydd, gonewydd

Re-cess, cil, encil; ciliad

Re-cite, adrodd, datgan

Reck-less, diofal, difeddwl

Reck-on, cyfrif, rhifo; barnu

Re-claim, adferu, dychwelyd

Re-cline, lledogwyddo, lledorwedd

Re-cord, cofiant, coflyfr: coffäu, cofrestru

Re-cruit, adlenwad: adlenwi, codi gwyr

Rec-tor, person, periglor

Re-cur, adredeg, adgyrchu

Red-dish, lledgoch, cochlyd

Re-deem, prynu, rhyddhau

Re-doubt, rhag-gaer, rhagfur

Re-dress, esmwythâd: iawni, ysgafnhau

Re-duce, ennill, adferu; iselu, goresgyn

Re-fer, gosod ar, cyfeirio at, golygu

Re-fine, puro, coethi

Re-fit, adgyweirio, aildaclu

Re-flect, adlewyrchu; adfyfyrio; gwarthruddo

Re-flux, gwrthlif, adlif

Re-form, diwygiad: diwygio

Re-fract, gwrthdori, dadlewyrchu

Re-frain, attal, ffrwyno: ymarbed

Re-fresh, adloni, dadebru

Ref-uge, nawdd, noddfa

Re-fund, ad-dalu, adferu

Re-fuse, ysgubion, gwehilion: nacäu, gomedd

Re-fute, gwrthbrofi, dadbrofi

Re-gain, adgaffael, ailennill

Re-gal, breiniol, teyrnol

Re-gale, gwledd, breninwledd

Re-gard, golygiad; parch: golygu; parchu

Re-gent, llywydd: rhaglywyddu

Re-gion, ardal, bro; awyrbarth; lle

Re-gret, gofid, blinder: gofidio

Re-hearse, datgan; prawfdraethu

Re-ject, gwrthod; anghymmeradwyo

Re-joice, llawenhau, llawenychu

Re-lapse, adlithriad: adlithro

Re-late, adrodd; perthynu

Re-lax, llac: llacau, llwfrhau

Re-lay, newidfeirch; bwlch, adwy

Re-lease, rhyddhâd: rhyddhau

Re-lent, tyneru; edifarhau

Rel-ic, gweddill, gwarged

Rel-ict, gweddw, gwraig weddw

Re-lief, cymhorth, cynnorthwy

Re-lieve, cynnorthwyo; symmud

Rel-ish, blas, chwaeg: blasu, archwaethu

Re-ly, hyderu, ymddiried

Re-main, aros, trigo; parhau

Re-mains, gweddillion; corph y marw

Re-mand, gwrthalw, adanfon

Re-mark, nod, nodiad: nodi, sylwi

Re-mind, adgofio, ailgoffa

Re-miss, llac, esgeulus, hwyrfrydig

Re-mit, dychwelyd, adanfon, trosglwyddo

Re-morse, ymgno, dwysbigiad

Re-mote, pell, anghyfagos

Re-move, mud; symmudfa: mudo, symmudo, symmud

Rend-er, rhwygwr: talu, ad-dalu

Re-new, adnewyddu

Re-nounce, ymwrthod, gwadu

Re-nown, bri, clod: enwogi

Rent-al, ardrethlyfr, rhentlyfr

Re-pair, cyweiriad: adgyweirio

Re-past, pryd o fwyd, adlonbryd

Re-pay, ad-dalu, talu yn ol

Re-peal, diddymiad: diddymu

Re-peat, mynychnod: ailadrodd, adrodd

Re-pel, gwrthguro, cilgwthio

Re-pent, edifarhau

Re-pine, ymofidio, grwgnach

Re-place, adsefydlu

Re-ply, ateb, gwrthateb: atebu

Re-port, chwedl; mynegiad: adrodd, mynegi

Re-pose, pwys, gorphwysdra: gorphwyso, huno, hyderu

Re-press, attaliad: attal, ffrwyno

Re-prieve, gwarant dienoed: dienoedi

Re-proach, sarhâd, gwarth: gwaradwyddo

Re-proof, ceryddu, argyhoeddiad

Re-prove, ceryddu, argyhoeddi

Rep-tile, ymlusgiad; ymlusgawl

Re-pulse, cilgwth: gwrthguro

Re-pute, parch, bri: golygu, parchu

Re-quest, arch, deisyfiad: deisyfu

Re-quire, gofyn, ceisio

Re-quite, talu, gwobrwyo

Res-cue, gwarediad: gwaredu

Re-search, adchwiliad: dyfalgeisio

Re-sent, atteimlo

Re-serve, olfyddin; pwylledd: cadw

Re-side, aros, cartrefu, preswylio

Re-sign, rhoddi i fyny, ymroddi

Re-sist, gwrthsefyll, gwrthwynebu

Re-solve, bwriad: bwriadu, penderfynu

Re-sort, cynhulliad: cynniwair

Re-sound, adseinio, adleisio

Re-source, adnawdd; noddfa; dyfais

Re-spect, cymmeriad, bri, parch: parchu, ystyried

Re-spire, anadlu

Res-pite, oed, oediad, hamdden: adoedi, gohirio

Re-spond, atebu, gorebu

Rest-ful, llonydd, esmwyth

Rest-ive, rhusog, ystrangclyd

Rest-less, aflonydd; dihun

Re-store, adroi, adferu; achub

Re-strain, attal, ffrwyno, cyfyngu

Re-straint, attaliad, caethiad

Re-strict, attal, cyfyngu

Re-sult, canlyniad: tarddu, deillio

Re-sume, adgymmeryd, ailddechre

Re-tail, manwerth: manwerthu

Re-tain, dal, cadw; cofio

Re-tard, rhwystro, lluddias, attal

Re-tire, ymneullduo, encilio

Re-tort, fferyllwydryn; gwrthsen: gwrthsenu

Re-trace, adolrhain

Re-tract, dadgyffesu, dad-ddywedyd

Re-treat, cil, encil: cilio, encilio

Re-trench, amgloddio; amddiffyn

Re-turn, dychwel, dychweliad: dychwel

Re-veal, datguddio, egluro

Re-venge, dialedd: dialeddu, dial

Re-vere, parchu, anrhydeddu

Re-verse, tro, troad, cyfnewidiad: gwrthdroi, gwrthwynebu

Re-vert, troi yn ol, dychwelyd

Re-view, adolygiad: adolygu

Re-vile, difenwi, cablu

Re-vise, eilbrawf: ailbrofi

Re-vive, adfywio, bywiogi

Re-voke, gwrthalw, diddymu

Re-volt, gwrthryfel: gwrthryfela

Re-volve, amdroi, cylchdroi

Re-ward, gwobr: gwobrwyo

Rich-es, cyfoeth, golud, meddiannau

Rich-ness, cyfoethogrwydd; brasder

Rick-ets, y llechau, y llechi

Rid-den, marchogedig

Rid-dle, dychymmyg; rhidyll: rhidyllu

Rid-ing, parthran; marchogiad

Rig-ging, tacliad, gwisgiad

Right-eous, cyfiawn, uniawn

Rig-id, anhyblyg, llym

Ri-gour, gerwindeb, llymder

Ring-worm, gwreinyn, taroden

Ri-ot, afreolaeth, terfysg: gloddesta; terfysgu

Ris-ing, codiad; esgynfa

Ri-val, cydymgeisiwr: cydymgeisio

Riv-er, afon

Roar-ing, rhuad; rhuadwy

Rob-ber, ysbeiliwr, lleidr

Ro-bust, cadarn, cryf, grymus

Rock-et, tanbelen

Roe-buck, iwrch, carw

Ro-man, Rhufeinwr; Rhufeinig

Ro-mance, ffugdraith: ffugchwedleua

Ro-sin, ystor, ystawr: ystoru

Rot-ten, braenllyd, braenedig

Rough-cast, braslun; garwgresten

Rough-ly, yn arw, yn erwinol

Rough-ness, garwder, gerwindeb

Round-ness, crynder

Rous-ing, deffroad; cyffroad: cyffröus

Rou-tine, arfer, arferiad, defod

Roy-al, breninol, teyrnaidd

Rub-bish, malurion; gwedillion

Rud-der, llyw

Rud-dy, rhudd, rhuddgoch

Rude-ness, difoesedd, anfoes

Ruff-ian, hurlofrudd, adyn; ffyrnig

Ruf-fle, crychio, annhrefnu; cyffroi

Rug-ged, garw, sarug; anwastad

Ru-in, dystryw, dinystr; adfail: dystrywio; diadeilio

Rul-er, llinellwr, rheolwr, llywydd

Rum-mage, manwl chwilio

Ru-mour, chwedl, gair: cyhoeddi

Run-ner, rhedydd, rhedegydd, rhedegwr

Run-ning, rhedegog; rhedeg

Rup-tion, breg, toriad, rhwygiad

Rup-ture, rhwyg; toriad llengig

Ru-ral, gwledig, gwladol; moesol

Rush-ing, rhuthriad, ymwthiad

Rus-tic, gwerinwr; gwerinol

Rust-y, rhydlyd; llwyd

Ruth-ful, tosturiol, trugarog

Rye-bread, rhygfara

Sab-bath, gorphwysfa; Sabbath

Sa-bre, byrgleddyf

Sack-cloth, sachlen, sachliain

Sack-ing, difrodiad; sachiad

Sa-cred, santaidd, cyssegredig

Sad-dle, cyfrwy: cyfrwyo

Sad-ness, tristwch, prudd-der

Safe-guard, amddiffynfa, ymdeithnawdd

Safe-ty, diogelwch, diogelfa

Sail-cloth, hwyl-liain

Sail-or, morwr, llongwr

Sal-ine, halenawg, hallt

Sal-low, merhelygen; melynlwyd

Sa-loon, uchelneuadd

Salt-ish, halltaidd

Sal-vage, achubdal

Sa-lute, cyfarch, anerch: cyfarch

Sam-ple, golygyn, cynbrawf

Sanc-tion, cadarnhâd: cadarnhau

San-guine, gwaedlyd, gwresog

Satch-el, trythgod, llyfrgod

Sav-age, anwariad; gwyllt, ffyrnig: anwareiddio, creuloni

Sau-cy, coeg, cras; coeglyd

Sav-ing, achubiad; cadwedigol

Sav-iour, achubwr, gwaredwr

Sa-vour, sawr, arogl; blas: archwaethu

Saw-dust, llifion, lliflwch

Saw-yer, llifiwr, llifiedydd

Say-ing, dywediad, ymadrodd, gair

Scab-bard, gwain cleddyf

Scaf-fold, esgynlawr, esgynlwyd

Sca-lade, muresgyniad, dringediad

Scan-dal, tramgwydd; gwarth: athrodi, gwaradwyddo

Scan-ning, chwiliad, profiad

Scan-ty, prin, cwta, bychan

Scat-ter, gwasgaru, chwalu

Scep-tic, amheuwr

Scep-tre, teyrnwialen

Sched-ule, chwaneglen, dibynlen

Schol-ar, ysgolhaig, ysgolawr

Sci-ence, gwyddiant; trefniant; celfyddyd

Scis-sors, gwellifyn; myswrn

Scorch-ing, deifiad, crasboethiad

Scorn-ful, ysgornllyd, diystyrllyd

Scoun-drel, dyhiryn, adyn

Scour-ing, ysgwriad, arloesiad

Scram-ble, ciprys: ciprysu

Scrap-ing, crafion, creifion

Scrib-ble, coegysgrifen: brasysgrifenu

Scrip-ture, ysgrythyr

Scrub-bing, rhwbiad

Scru-ple, anon; petrusder: petruso

Scuf-fle, ceintach: ceintachu, ymdynu

Sculp-tor, cerfiedydd, cerfiad

Scut-tle, cawell, cafn; gwaddedig

Sea-man, morwr, llongwr

Sea-son, tyhmor, amser, pryd: tymheru, pereiddio, blasuso

Sea-weed, mordywys, gwymon

Se-cede, ymwahanu, hanredu

Se-clude, cau allan, gwrthod

Sec-ond, ail, pleidiwr, cefnogwr: eiliaw, cynnorthwyo cefnogi

Se-cret, cyfrinach, diogelwch; cuddiedig, dirgel

Se-crete, cuddio, didoli, neillduo

Sec-tion, toriad, rhan, dosparth

Se-cure, diogel, sicr; diogelu, sicrhau

Se-date, tawel, digynhwrf, esmwyth

Se-duce, denu, llithio, hudo

See-ing, gwelediad, y golwg; yn gymaint, gan fod, gan

Seem-ly, gweddaidd, hardd; cymhwys

Seg-ment, dernyn, tafellddarn

Seign-ior, arglwydd, meistr

Seiz-ure, daliad, attafaeliad

Sel-dom, yn anfynych, yn anaml

Se-lect, dewisol: dewis, dethol

Self-ish, hunanol

Self-same, yr un, nid arall

Sell-ing, gwerthiad, gwerthedigaeth

Sen-ate, senedd, seneddr

Sense-less, ynfyd, ffol, disynwyr

Sen-tence, barn, dedfryd, brawddeg: barnu, dedfrydu

Sen-try, gwyliwr, gwyliedydd

Se-quel, canlyniad, diweddiad

Se-rene, teg, tawel, hinonaidd: tawelu, lloni

Ser-mon, pregeth; traethawd

Ser-pent, sarph

Ser-vant, gwas, gweinidog

Ser-vice, gwasanaeth; hail

Ser-vile, gwasawl, caethwasaidd

Ses-sion, eisteddfa, eisteddfod

Set-tle, cadairfaingc: sefydlu, sicrhau; gwastadhau, penderfynu

Sev-en, saith

Sev-er, didoli, gwahanu, dosparthu

Se-vere, tost, llym, creulawn

Sew-er, gwnïwr; dyfrffos

Sex-ton, bedd-dorwr, clochydd

Shab-by, bawaidd, gwael

Shac-kle, hual, gefyn: hualu, llyffetheirio

Shad-ow, cysgod; rhuth; cysgodi

Shak-ing, cryniad, ysgydiad

Shal-low, basle; bas, beisiawg

Sham-bles, cigfa, cigle

Shame-ful, gwaradwyddus, gwarthus

Shape-less, aflunaidd, dilun

Shar-ing, rhaniad; cyfranogiad

Sharp-en, awchu, hogi

Shat-ter, dryllio, chwilfriwio

Shav-ing, eilliad; rhasglio

Shav-ings, gonaddion, rhasglion

Sheath-ing, gweiniad; amblangciad

Sheep-fold, cail, corlan

Sheep-walk, defeidiawg, pordir defaid

Sheer-grass, hesg

Shell-fish, cragenbysg

Shel-ter, cysgod, achles: cysgodi

Shelv-ing, llechweddaidd; llethrog

Shep-herd, bugail, bugeilydd

Sher-iff, sirydd

Shil-ling, swllt

Shin-ing, claer, dysglaer

Ship-wreck, llongdor; llongdoriad

Ship-wright, llongsaer, saer llongau

Shiv-er, asgri, delltddarn: crynu

Shock-ing, echryslawn, arswydus

Shoe-ing, archeniad; pedoliad

Short-en, byrhau, cwtogi

Short-ly, yn fyr, ar fyr, yn fer

Should-er, ysgwydd, yspawd: ysgwyddo

Shout-ing, bloeddiad, banllefiad

Show-er, cawod: cawodi

Shrewd-ness, cyfrwysdra, calldra

Shriv-el, crychu, crebychu

Shud-der, crynfa: crynu

Shuf-fle, rhithesgus: cyfrwysdroi

Shut-ter, cauad, gwerchyr

Shut-tle, gwenol gwehydd

Sic-kle, cryman, nillai

Sick-ly, clafus, clwyfus, lledglaf

Side-board, ystlysfwrdd

Side-ways, yn gyfarystlys, yn wysg ei ochr

Sigh-ing, ucheneidiad, ochain

Sig-nal, arwydd, awgrym; hynod: hynodi

Sig-net, sel, insel, selfodrwy

Sign-ing, llawnodiad, seliad

Si-lence, taw, gosteg: gostegu, tawelu

Si-lent, dystaw; mud; didwrf

Silk-worm, sidanbryf, pryf sidan

Sil-ly, ffol, ansynwyrol

Sil-ver, arian: arianu

Sim-mer, lledferwi, sician

Sim-ple, cyffin; syml; annichellgar; digymmysg

Sim-ply, yn syml; yn unig

Sin-cere, gwir, cywir, diragrith

Sin-ew, gaw, gewyn

Sin-ful, pechadurus, camweddus

Sin-gle, syml; unig, unigol

Sink-ing, suddiad, soddiad; treuliad

Sin-ner, pechadur, troseddwr

Sis-ter, chwaer

Sit-ting, eisteddiad, eisteddfod

Six-fold, chwethro, chwephlyg

Six-pence, chwecheiniog

Six-ty, triugain

Skil-ful, medrus, hyfedr, celfydd

Skin-ner, crwynwr; blingwr

Skip-ping, llamsachiad, neidiad

Skir-mish, ysgarmes: ymryson

Sky-lark, ehedydd

Sky-light, nenwawl

Slan-der, athrod, absen: athrodi, absenu

Slaugh-ter, lladdfa: lladd, cigyddio

Slen-der, main; egwan; prin

Slight-ly, yn ysgafn, yn ysgornllyd

Slop-ing, lledbeiad, llechweddiad

Sloth-ful, diog, swrth, musgrell

Slov-en, bawai, swgar, annhaclus

Slug-gard, segurddyn, diogyn

Slum-ber, hun, dargwsg: huno, hepian

Small-pox, y frech wen

Smel-ling, arogliad

Smooth-ly, yn esmwyth, yn rhwydd

Smoth-er, tawch, mygdarth: mygu; tagu

Snaf-fle, genfa, ffroenfa: ffrwyno

Snow-ball, pelen eira

Snuff-ers, salltrin, glâniadur

Soak-ing, mwyd, mwydiad

Sock-et, twll, mortais; crai

Sod-den, berw; berwedig

Soft-en, meddalhau, meddalu

Soft-ness, meddalwch, tynerwch

So-journ, ymdaith; trigo, aros

Sol-ace, cysur: cysuro

Sol-ar, heulfa

Sol-dier, milwr, sawdiwr

Sol-emn, difrifol; goruchel

Sol-id, cyfangorph; sylweddol; caled

Sol-stice, heulorsaf

Solv-ent, trwyth, a dawdd; abl i dalu

Some-how, yn rhw fodd

Some-thing, rhywbeth

Some-what, rhywbeth

Some-where, yn rhywle

Song-ster, caneuwr, cantwr

Sooth-say, dewinio

Song-stress, cantores

Soph-ist, twyllddadleuwr

Sor-did, bawlyd, brwnt; crintach

Sor-row, tristwch, gofid: tristäu

Sor-ry, trist; salw, gwael

Sound-ing, dyfnder; seiniad; seinfawr

Sound-ly, yn ddwys, yn dda

South-ward, tu a'r dehau

Sow-ing, hëad, hauad

Spa-cious, eang, helaeth

Spare-rib, asen y fran, culasen

Spar-ing, prin, cynil

Spar-row, aderyn, y to

Speak-er, llafarwr, ymadroddwr

Speak-ing, llafariad

Spe-cial, neillduol; arbenigol

Spe-cies, arian bathawl, bath; rhyw, rhywogaeth

Speech-less, mud, dilafar

Speed-y, buan, cyflym, ebrwydd

Spell-ing, silliad, sillafiad

Spi-der, cor, pryfcopyn

Spin-dle, gwerthyd; echel

Spir-it, ysbryd: calonogi

Spite-ful, migus, dygas

Spit-tle, poer, poeryn

Splen-did, claer, ysblenydd

Splen-dour, gwychder, ceinedd

Splint-er, dyfloen, dellten: delltenu

Spon-sor, mach, mechniydd

Spright-ly, bywiog, gorhoenus, siongc

Sprin-kle, taenellu, ysgeinio

Sput-ter, ffwdan, godwrdd: bwrw poer

Squad-ron, llynges, byddin

Squan-der, gwasgaru, gwastraffu

Squeak-ing, gwichiad; gwichiog

Squeez-ing, gwasgiad

Squir-rel, gwiwer, y wiwer

Sta-ble, marchdy; diysgog, sefydlog

Stag-ger, hongcian; petruso

Stag-gers, dera, penddaredd

Stag-nant, llonydd, marw

Stag-nate, croni, llynio

Stam-mer, attalddywedyd: bloesgi

Stand-ard, lluman, baner; prawfreol; gosodedig

Stand-ing, safiad, safle; sefydlog; parhad

Sta-ple, marchnadfa; sefydledig

Star-ing, hylldremiol

Star-ling, drudwy

Start-ing, cychwynfa

State-ly, uchelwych, balch

States-man, gwladwr, gwladwriaethol

Stat-ics, pwysyddiaeth

Sta-tion, sefyllfa, gorsaf; galwad: sefydlu, gorsafu

Stat-ue, delw, cerflun

Stat-ure, maint, uchder

Stat-ute, gosodedigaeth, deddf

Stead-fast, sicr, dianwadal, diysgog

Stead-y, diwamal, diysgog

Stealth-y, lladradaidd; dirgel

Steep-ing, mwydiad; mwydawl

Stee-ple, clochdy

Steep-ness, serthedd, llethredd

Steer-age, llywiad; llywle

Ster-il, diffrwyth; anfuddiol

Ster-ling, gwirfath; cyfreithlawn

Stew-ard, goruchwyliwr; dystain

Stiff-en, sythgaledu; sythu

Still-born, marwanedig

Still-ness, tawelwch, dystawrwydd

Stin-gy, crintach, anhael

Stink-ing, drewllyd, drygsawrus

Sti-pend, tâl, cyflog

Stir-rup, gwrthafl

Stoak-er, tânborthwr

Stock-ing, hosan

Stom-ach, cylla; chwant bwyd; digter: digio, ffromi

Stop-page, arosiad

Store-house, ystordy

Sto-ry, hanes; chwedl: rhoi hanes

Stow-age, ystôrle; ystordai

Strag-glers, gwibgrwydiaid

Straight-en, unioni, uniawni

Straight-ways, yn uniongyrchol

Strait-en, tynhau; cyfyngu

Stran-ger, alldud, estron

Stran-gle, tagu, llindagu

Stra-tum, haen; gwanaf; gwely

Stream-ing, ffrydiad; ffrydiol

Stream-let, corffrwd, ffrydan

Strength-en, nerthu, grymuso

Stretch-er, ymestynwr; tynfaingc

Strict-ness, caethder, manylrwydd

Strik-ing, hynod, nodedig; od

Strin-gent, bolrwymol, caethrwym

Strip-ling, glaslangc, llencyn

Struc-ture, adail, adeiladaeth; ffurf

Strug-gle, ymdrech: ymryson

Stub-ble, soflyn, pl. sofl

Stu-dent, myfyriwr, astudiwr

Stud-y, myfyriad; llyfrgell: myfyrio, dilyn dysg

Stum-ble, tramgwydd, trip: tramgwyddo

Stu-pid, hurt, syfrdan

Stu-por, hurtrwydd, syndod

Stur-dy, ystyfnig, haerllug; cryf

Stut-ter, cecian

Sub-due, goresgyn, darostwng

Sub-ject, deiliad; pwngc; darostynedig: darostwng

Sub-join, adchwanegu; cyssylltu

Sub-lime, uchel, goruchel

Sub-mit, ymostwng, ymroddi

Sub-orn, dirgel-lithio, dirgel-ddysgu

Sub-scribe, tanysgrifio; cydsynio

Sub-side, gwaelodi; ymlonyddu

Sub-sist, gorsefyll, parhau; byw, bod

Sub-stance, sylwedd, defnydd; swm, cyfoeth, moddion

Sub-tend, tanledu, ymestyn dan

Sub-tile, manw; treiddiol, cyfrwys

Sub-tle, cyfrwys, ystrywgar

Sub-tract, tynu ymaith, erthynu

Sub-vert, dadymchwel; gwyrdroi

Sub-urb, rhagddinas, maerdref

Suc-ceed, olynu, canlyn; llwyddo

Suc-cess, llwydd, llwyddiant; canlyniad

Suc-cinct, tacledig; cryno, byr

Suc-cour, porth, cymhorth, help: cynnorthwyo; ymgeleddu

Suc-tion, sugn, sugndyniad

Sud-den, disyfyd, dirybudd

Su-et, gwer, brasder caled

Suf-fer, goddef, dyoddef; caniatau

Suf-fice, digoni, diwallu, boddloni

Suf-frage, pleidlais, llais

Su-gar, sugr, siwgwr: siwgro

Sug-gest, arafgrybwyll, sibrwd

Suit-or, erfyniwr; carwr

Sulk-y, anfoddog, afrywiog

Sul-len, sarug, cuchiog

Sul-phur, brwmstan, mygfaen

Sul-try, mwrn; tesog

Sum-mer, haf; hafaidd: hafota

Sum-mit, pen, copa, crib; blaen

Sum-mon, gwysio; galw

Sum-mons, gwys, dyfyn

Sun-beam, pelydryn, mychedyn

Sun-day, dydd Sul

Sun-dry, amryw, amrywiol

Sun-rise, codiad haul

Su-perb, mawrwych, mawreddog

Sup-per, swper: swperu

Sup-plant, dadymchwelyd, disodli

Sup-ple, ystwyth: ystwytho

Sup-ply, porth, cymhorth; adgyflenwad: cyflenwi, cynnorthwyo

Sup-port, atteg, cynnaliaeth: attegu, cynnal

Sup-pose, tybio, tybied, meddylied

Sup-press, gwasgu i lawr, llethu; dirgelu

Su-preme, uchaf, goruchaf

Sure-ness, sicrwydd; dïewrwydd

Sure-ty, mach, mechniydd

Sur-face, gwyneb, arwyneb; clawr

Sur-feit, alar, gorlwyth: alaru, gorlwytho

Sur-geon, llawfeddyg

Sur-ly, surllyd, anhynaws

Sur-mise, tyb, llettyb: lleddybio

Sur-mount, codi dros, gorchfygu

Sur-name, cyfenw: cyfenwi

Sur-pass, rhagori ar, uwchlaw

Sur-plice, gwenwisg

Sur-plus, gwarled, gweddill

Sur-prise, syndod, aruthraw: dyrysu

Sur-round, cylchynu, cwmpasu

Sur-vey, golwg; mesur: arolygu, mesur

Sur-vive, gorfucheddu, oloesi

Sus-pect, drwgdyb: drwgdybio

Sus-pend, crogi wrth; oedi, gohirio

Sus-pense, amheuaeth, oediad

Sus-tain, cynnal, cynnorthwyo, porthi, helpio; goddef

Swad-dle, ffunen, rhwymyn: ffunenu, rhwymynu

Swag-ger, bolchwyddo, gwagfrolio

Swal-low, gwenol; llyngcle: llyngcu

Swarth-y, melynddu, cibddu

Swear-ing, twng, tyngiad; llw

Sweep-ings, ysgubion

Sweet-ness, melusder; addfwynder

Swell-ing, chwyddiad, chwydd

Swift-ness, buandra, cyflymdra

Swim-mer, nofiwr, nofiedydd

Swin-dler, hudleidr

Swiv-el, bolldid; trorwy

Sword-fish, cleddbysg

Syl-van, coed-dduw; coedaidd

Symp-tom, argoel, arwydd

Syn-od, cymmanfa; cydfa

Syn-tax, cystrawen, cystrawiaeth

Syr-inge, chwistrell: chwistrellu

Sys-tem, egwyddoriaeth, cyfundraeth

Tab-let, llechen; taflen

Tac-it, dystaw, tawedog

Tack-ling, taclau, offer

Tac-tics, byddindrefniad, cadyddiaeth

Tai-lor, dilledydd

Tak-ing, cymeriad, attafaeliad

Tal-ent, dawn, rhodd, galluedd

Talk-ing, siarad, ymadroddiad

Tal-low, gwer; gweren

Tal-on, ewin, crafangc, palf

Tame-ly, yn ddof

Tan-ner, crwyngyffeithydd

Ta-per, cwyren; brigfain: brigfeinhau

Tar-dy, diweddar, hwyr; musgrell

Tar-get, tarian, bwccled

Tar-nish, diwyno, anurddo

Tar-ry, aros, trigo, tario

Tar-iff, trosglwydd-doll

Taw-ny, melynddu, dufelyn

Teach-er, addysgwr, athraw

Tem-per, tymher: tymheru

Tem-pest, corwynt, enawel, tymhestl

Tem-ple, teml; arlais

Tem-ples, arleisiau

Tempt-er, hudwr, llithiwr

Ten-ant, deiliad, daliwr tir

Ten-der, cynnygiad; tyner, tirion: cynnyg

Ten-don, gïewyn, gewyn

Ten-et, barn, tyb, egwyddor

Ten-or, tueddiad, rhediad

Ten-ure, daliad, gafael

Ter-race, uchelrodfa, nenrodfa

Ter-ror, dychryn, braw, arswyd

Tes-tate, cymynlythyrog

Teth-er, tidraff: tidraffu

Text-ure, pleth, gwëad; cyfres

Thank-ful, diolchgar

Thaw-ing, meirioliad; meiriol

The-ist, gwrthgredwr, anghredwr

Them-selves, eu hunain

Thence-forth, o'r amser hwnw

There-at, yno, wrtho, wrth hyny

There-by, trwyddo, wrtho

There-fore, am hyny, gan hyny

There-from, oddi yno, oddi yna, o hyny

There-in, yn hyny, yn hyn, ynddo

There-of, o hono, o hyn, o hyna

There-on, arno, arni, ar hyny

There-to, atto, atti, at hyny, i hyny, i hyn

Thick-et, tewlwyn, prysglwyn

Thick-ness, tewder, ffurfder

Thim-ble, gwnïadur

Think-ing, meddyliad, myfyriad; myfyriol

Thirst-y, sychedig

Thir-ty, deg a'r hugain, trideg

This-tle, ysgallen, ysgellyn

Thith-er, hyd yno

Thor-ough, cyflawn, hollol, perffaith

Thought-ful, myfyrgar, meddylgar

Thous-and, mil, deg cant

Thral-dom, caethiwed, caethwasanaeth

Thrash-er, dyrnwr, ffustiwr

Thread-bare, digottwm, llwm, llom

Threat-en, bygylu, dondio, dwrdio, bygwth

Three-fold, tridgblyg, triphlyg

Thresh-old, trothwy, hiniog

Thriv-ing, cynnyddol, prifiannus

Thros-tle, y fronfraith

Throt-tle, corn y gwynt, llindag: llindagu, tagu

Through-out, trwy, trwodd; yn gwbl oll, yn hollol

Thun-der, taran: taranu

Thurs-day, dyd Iau

Tick-et, tocyn, arwyddnod: tocynu

Tic-kle, goglais; gogleisiol; ansafadwy: gogleisio

Ti-dings, newyddion; hanesion

Ti-dy, taclus, twt, cryno

Ti-ger, dywalgi, tiger

Tight-en, tynhau; cyfyngu

Till-age, amaethiaeth, llafurwaith

Tim-ber, defnyddgoed, coed

Time-ly, amserol, prydlawn; yn amserol, mewyn pryd

Time-piece, oriadur

Tim-id, ofnus, ofnog, anëon

Tinc-ture, lliw, arliw; trwyth

Tin-der, golosged, golosg

Tink-ling, tinciad, tingciad

Tip-toe, blaen y fawd, pen y fawd

Tire-some, blinderus, lluddedus

Tis-sue, eurblethwe; arianbleth

Ti-tle, enw, enwad: enwi; rhoi hawl

Tit-tle, tip, tib, tipyn

Toad-stool, madalch, madarch

Toi-let, bwrdd ymdrwsio

Toil-some, llafurus, trafferthus

To-ken, arwydd, argoel: arwyddo

Tomb-stone, beddfaen, careg bedd

Ton-ic, tonawl; hydwyth, ardwythol

Tooth-ache, deintwst, dannodd

To-phet, offrymfa; uffern

Top-ic, testun, pwngc, pen

Top-most, uchaf, penaf, prif

Tor-ment, poen, gofid: poeni, blino

Tor-rent, ffrwd, ffrydlif; ffrwdlifol

Tor-rid, poeth, crasboeth

Tor-toise, crwban

Tor-ture, poen, penyd: poeni

To-tal, y cwbl; cwbl, cyfan, llwyr

Touch-ing, cynhyrfiol; am, o ran, mewn perthynas

To-ward, hydrin, hwylus; tueddol

To-wards, tua, tuag at, a, at

Tow-el, llawliain, lliain ymsychu

Tow-er, twr, caerfa: ymnoddi; esgyn

Town-clerk, trefysgrifenydd

Town-hall, llysdy tref

Town-ship, trefgordd

Towns-man, trefwr, cyttrefwr

Track-less, di-ôl, disathr, dilwybr

Trac-tion, hydyniad, estyniad

Tra-duce, gwaradwyddo, goganu

Traf-fic, marchnadaeth: masnachu

Trai-tor, bradwr, bradychwr

Tram-ple, mysangu, sathru

Tran-quil, tawel, llonydd

Trans-act, trin, trefnu, gwneuthur

Tran-scend, trarhagori, blaenori

Tran-scribe, adysgrifo; adysgrifenu

Trans-fer, trosglwyddiad, trosiad: trosglwyddo

Trans-fix, trywanu, gwanu

Trans-form, dullnewidio

Trans-gress, camweddu, troseddu

Tran-sient, diflanedig, ffoawl

Tran-sit, trawsfud, trawdd

Trans-late, cyfieithu, trosglwyddo

Trans-mit, anfon at, trosglwyddo

Trans-pire, dynoddi, dyfod i glyw

Trans-plant, ailblannu, adblannu

Trans-port, gorawen; trosglwyddlong: trosglwyddo, alltudio

Trans-pose, trawsddodi, trawsosod

Trans-verse, croes, traws

Trap-pings, seirch, addurnau meirch

Trap-door, brad-ddrws, drws codi

Trav-ail, llafur, gwewyr esgor: trafaelu, ymboeni

Trav-el, taith, ymdaith; teithio

Trav-erse, cwyn; gwrthdro; ymgroes: trawsymdeithio

Trea-cle, triagl

Trea-son, brad, bradwriaeth

Treas-ure, trysor: trysori

Treat-ise, traethawd, traith

Treat-ment, triniaeth, triniad

Treat-y, cynnadledd, cytundeb

Treb-le, meinllais; tridyblyg: tridyblygu

Trel-lis, delltwaith, cledrwaith

Trem-ble, crynu, arswydu

Trem-our, crydiant; crynfa; dychryn

Trench-er, prenddysgl

Tres-pass, trosedd, camwedd: troseddu

Tri-al, prawf, profiad, profedigaeth

Trib-une, swyddog Rhufeinig; cyssul

Trib-ute, teyrnged, treth

Tri-fle, ychydigyn: ofera, segura

Tri-fling, anoberedd; diwerth, gwael

Trig-ger, ystordyn; cloig; clicied

Trim-ming, addurn, trwsiad

Tri-umph, gorfoledd, buddugoliaeth: gorfoleddu, buddugoliaethu

Troop-er, marchfilwr, marchogwr

Tro-phy, arwydd buddugoliaeth

Trop-ic, trofan, trofa

Troub-le, blinder, gofid: blino, poeni

Trow-el, llwyarn: llwyarnu

Tru-ant, godechwr, llechwr; segurllyd

Tru-ly, yn wir, yn ddiau, yn gywir

Trum-pet, udgorn: udganu

Trus-tee, ymddiriedolwr, gwarchodwr

Try-ing, profedigaethus

Tues-day, dydd Mawrth

Tug-boat, llusglong, llusg-gwch

Tum-ble, codwm: codymu

Tu-mid, chwyddig, llawn chwydd

Tu-mult, terfysg: codi terfysg, cynhyrfu

Tun-nage, tunelliad; tunelldoll

Tun-nel, ffynel; tryffordd: trydyllu

Tur-ban, pendorch, penamdorch

Tur-bid, afloyw, cymmysglyd, tew

Turn-ing, tröad, chweliad; turniad

Tur-nip, erfinen, meipen

Turn-key, allweddwas, cloadydd

Turn-pike, ffordd-dollfa, tollborth

Tur-ret, twr bychan, twryn

Tur-tle, crwban

Tu-tor, ymgeleddwr, athraw: addysgu

Twen-ty, ugain

Twi-light, cyflychwyr, cyfnos; cyfnosawl

Twin-kle, amrantiad; ysmig: ysmician

Twink-ling, gwreichioniad, amrantiad

Two-fold, dauddyblyg, dyblyg

Ty-rant, gormesdeyrn, gorthrymwr

Ud-der, piw, cader; pwrs

Ug-ly, hagr, gwrthun, hyll

Ul-cer, gôr, gorfa, llynoryn

Um-pire, dyddiwr, canolwr

Un-apt, anaddas; diawch, diaws

Un-bar, dadfolltio, dadfario

Un-bend, dadblygu

Un-bound, afrwym, dirwym, rhydd

Un-bred, anhyddysg, diddysg, difoes

Un-cle, ewythr, ewythyr

Un-clean, aflan, budr, brwnt

Unc-tion, eneiniad

Un-der, dan, tan, oddi tan, is; tanodd

Un-do, dadwneud; dattod; dyfetha

Un-done, dadwneuthuredig

Un-dress, amwisg: dadwisgo, diosg

Un-fair, annheg, anonest

Un-fed, anmhesgedig

Un-fit, anghymwys: anghymwyso

Un-fold, agor, egluro; dadblygu

Un-hook, dadfachu, difachu

U-nit, un, y rhif un

U-nite, uno, cyduno, cydio

Un-just, anghyfiawn, annheg

Un-kind, angharedig, annhirion

Un-known, anadnabyddus

Un-less, oni, onid, oddi eithr; os na

Un-like, annhebyg, anghyffelyb

Un-load, dadlwytho

Un-lock, dadgloi, agor clo

Un-loose, gollwng, rhyddhau

Un-pack, dadsypynio

Un-paid, annhaledig, heb ei dalu

Un-roof, didoi, tynu to

Un-root, dadwreiddio, diwreiddio

Un-seen, anweledig, cudd

Un-sold, anwerthedig, heb ei werthu

Un-sound, afiachus, llygredig

Un-tie, dadglymu, datod

Un-til, hyd at, hyd oni, nes

Un-to, i, at, hyd, hyd at, wrth

Un-wise, annoeth, anghall

Un-yoke, dadieuo, di-ieuo

Up-braid, dannod, edliw

Up-hold, dal i fyny, cynnal

Up-most, uchaf, uchelaf

Up-on, ar, ar uchaf, ar warthaf

Up-per, uch, uwch

Up-right, syth, uniawn, cyfiawn

Up-roar, terfysg, cynhwrf

Up-ward, uwchlaw; i fyny

Ur-chin, draenog, draened

Ur-gent, cymhelliadol, annogol

Us-age, arfer, defod, arferiad; triniaeth

Us-ance, llôg, ocr; gwasanaeth arian

Use-ful, gwasanaethgar, buddiol

Use-less, diddefnydd, difudd

Ush-er, isddysgawdwr; rhingyll

U-surp, trawsfeddiannu, camoresgyn

Ut-most, eithaf, pellaf

Ut-ter, eithaf; hollol: yngan, adrodd

Va-cant, gwag, rhydd; didrafferth

Va-cate, gwaghau, ymadael a

Va-grant, gwibiad, crwydryn; crwydraidd

Val-ance, cylchedlen gwely

Val-et, gweinydd, ystafellwas

Val-iance, dewredd, gwrolder

Val-iant, dewr, calonog

Val-ley, diffryn, gwastadedd

Val-our, dewrder, gwroldeb

Val-ue, gwerth, pris: prisio; gwerthfawrogi

Van-guard, blaenfyddin, blaenres

Van-ish, diflanu, darfod

Van-quish, darostwng, gorchfygu

Va-pour, tawch, tarth, ager: tarthio

Var-nish, adliw, claerlyn: adlywio, dyloywi

Va-ry, newid, newidiad: amrywio, newid; anghytuno

Vast-ly, yn ddirfawr, yn orfawr

Vend-er, gwerthwr, arwerthwr

Ven-geance, dial, dialedd

Venge-ful, dialeddgar, dialfawr

Ven-om, gwenwyn

Ven-ture, antur, anturiaeth: anturio

Ve-nus, Gwener; y seren Gwener

Ver-bal, parwyddol, berfol; geiriol

Ver-dant, gwyrdd, gwyrddlas

Ver-dict, dedfryd, barn

Ver-dure, gwyrddni, gwyrddedd

Ver-mine, pryf, pryfyn

Ver-nal, gwanwynol

Ver-sion, cyfieithiad

Ver-tex, pen uchaf, copa, top, uchedd

Ver-y, gwir, yr un; dros ben, tra, yn gwbl, yn dra

Ves-sel, llestr; dodrefnyn: llestru

Ves-tige, ol, ol troed, olrhe

Ves-try, gwisgfa; cyfarfod plwyfol

Ves-ture, gwisg, arwisg; dillad

Vi-al, costrelan: costrelu

Vi-brate, crynu, crydu, ysgwyd

Vic-ar, periglor, uchberiglor

Vice-roy, rhagfrenin, rhagdeyrn

Vi-cious, drygionus, gwydus

Vic-tim, aberth; ysglyfaeth

Vict-uals, lluniaeth, bwyd

Vig-our, grym, nerth; egni

Vil-lage, pentref, maesdref, llan

Vil-lain, adyn; caethddeiliad; taëog

Vine-yard, gwinllan

Vin-tage, casgliad grawnwin; gwinaeth

Vi-per, gwiber; neidr

Vir-gin, gwyryf, morwyn; dihalog

Vir-tue, rhin, rhinwedd; effaith

Vis-age, gwyneb, gwynebpryd

Vis-count, coriarll, isiarll

Vis-ion, gweledigaeth, gweled

Vis-it, ymweliad: ymweled

Vi-tal, bywiol, bywydol

Vi-tals, bywydolion, rhanau bywydol

Vi-vid, bywiog, llawn byw, heinyf

Vo-cal, llefarawg; lleisiol, seiniol

Vol-ley, crochruthr: taflu allan, gollwng allan

Vol-ume, claing, cyfrol, cyflyfr

Vom-it, chwyd, cyfog: chwydu, cyfogi

Vor-tex, trobwll, pwll tro; trowynt

Vouch-er, prawfysgrif; ardystiwr

Vouch-safe, teilyngu, bod yn wiw; cydsynio

Vow-el, llafarai, llafariad

Voy-age, mordaith: mordeithio

Vul-gar, gwerin, y cyffredin; cyffredin; difoes, isel, gwael

Vul-ture, rheibogydd, gwangciedydd

Wad-ding, sechddefnydd, llacdenlli

Wad-ing, rhydiad; treiddiad

Wa-fer, llethen, teisenig

Wa-ges, cyflog, hur, llog

Wain-scot, parwydwaith coed: parwydfyrddio

Wait-er, dysgwyliwr; gweitiwr

Walk-ing, cerddediad, rhodiad

Wal-let, ysgrepan, cwd deuben

Wal-low, ymdreigl, ymdro: ymdreiglo

Wal-nut, cneuen ffreinig

Wan-der, crwydro, gwibio

Want-ing, diffygiol, mewn eisiau o

Wan-ton, anllad-ddyn, anlladferch: anlladu; anllad

War-ble, crychleisio, mwynbyngcio

War-den, gwarcheidwr

Ward-robe, gwisgfa, dilladfa

Ware-house, ystordy, ystorfa

War-fare, milwriaeth: milwrio

War-like, rhyfelgar, milwrol

Warn-ing, rhybudd, rhybuddiad

War-rant, gwarant: gwarantu

War-ren, cwning-gaer

Wash-ing, golchiad; ymolchiad

Waste-book, nodlyfr, llawlyfr

Waste-ful, afradus, gwastraffus

Watch-ful, gwyliadwrus

Watch-ing, gwyliad, gwyliadwriaeth

Wa-ter, dwfr, dwr: dyfrhau, dyfrio

Wat-tles, tagellau; gwiail

Wav-ing, chwyfiad; bwhwmaniad

Way-lay, cynllwyn, cynllwyno

Way-ward, afrywiog, cyndyn

Weak-en, gwanhau, gwanychu

Weak-ness, gwendid, llesgedd

Wealth-y, cyfoethog, goludog

Wean-ing, diddyfniad

Weap-on, arf, erfyn, offeryn

Wea-ry, diffygiol, lluddedig: blino

Wea-sel, bronwen, gwenci

Weath-er, tywydd, hin: dal; gwrthsefyll

Weav-ing, gwead, gweuad

Wed-ding, priodas; neithior

Week-ly, wythnosol

Weight-y, pwysfawr, trwm

Wel-come, croesaw; croesawedig: croesawu

Wel-fare, llwydd, llwyddiant; iechyd; lles

Well-done, da, da iawn, puriawn

Welsh-man, Cymro, Brython

West-ward, tu a'r gorllewin, i'r gorllewin

Weth-er, mollt, llwdn dafad

Where-as, can, gan; cyd

Where-at, wrth yr hyn

Where-by, trwy yr hyn

Where-fore, am ba achos, paham, o herwydd

Where-of, o'r hyn, o ba beth

Where-in, yn yr hyn, yn yr hwn

Where-on, ar yr hyn, ar hyny, ar ba beth

Where-to, i ba le

Where-with, a'r hyn, a pha beth, gyda'r hyn; trwy yr hyn

Wheth-er, pa un, pa un ai

Whet-stone, hogal, hogalen

Whet-ting, hogiad, awchlymiad

Whirl-pool, llyn tro, pwll tro

Whirl-wind, trowynt, corwynt

Whis-per, sygan, sibrwd: sisialu

Whis-tle, chwib, chwibanogl: chwibanu

White-ness, can, gwyndra

White-wash, gwyngalch: gwyngalchu

Whith-er, i ba le, i ba fan

Whole-sale, cyfanwerth; cyfanwerthol

Whole-some, iach, iachus

Whol-ly, yn hollol, yn gwbl

Whore-dom, puteindra

Wick-ed, drwg, drygionus

Wid-ow, gweddw; unig

Wild-ness, gwylltineb; gorphwyll

Wil-ful, gwirfoddol, bwriadol

Will-ing, ewyllysiad; ewyllysgar

Wil-low, helygen

Wind-bound, caeth gan wynt

Wind-lass, dyrwynlath

Win-dow, ffenestr, alches

Win-now, nithio, gwyntyllio

Win-ter, gauaf: gauafu

Wis-dom, doethineb, callineb

Wise-ly, yn ddoeth, yn synwyrol

Witch-craft, dewiniaeth

With-al, hefyd, heblaw hyny

With-draw, cilio, encilio, neillduo, tynu yn ol

With-er, gwywo, crino

With-hold, attal, dal, rhwystro

With-in, oddi fewn, ofewn

With-out, heb; oddi eithr; tu allan

With-stand, gwrthsefyll, gwrthwynebu

Wit-ness, tyst, tystiolaeth: tystio

Wit-ty, synwyrol, ffraeth

Wiz-ard, cynghallen, dewin

Wo-ful, gofidus, gresynol

Wom-an, gwraig, benyw

Won-der, rhyfeddod, syndod: rhyfeddu, synu

Wood-bine, gwyddfid

Wood-cock, cyffylog

Wood-en, coedawl, o bren

Wood-y, coedog, llawn coed

Word-ing, geiriad

Work-house, gweithdy

Work-man, gweithiwr, gweithydd

World-ly, bydol, bydgarol

Wor-ship, iolaeth, addoliad: ioli, addoli

Wor-thy, teilwng; gwiw, addas

Wound-ed, archolledig, briwedig

Wound-ing, archolliad, clwyfiad

Wran-gle, cecri, ymgecru: cecru

Wrap-per, amdrws, amdwyg

Wres-tle, ymaflyd, ymafael

Wretch-ed, truan, gresynus

Wrin-kle, crych: crychu

Writ-ing, ysgrifen, ysgrifeniad

Writ-ten, ysgrifenedig

Year-ling, blwyddiad, llwdn blwydd

Year-ly, blwyddol; yn flynyddol

Yel-low, melyn

Yeo-man, rhydd-ddeiliad; gosgorddwr

Yield-ing, yn dwyn; yn caniatau

Young-ster, ieuangyn, llencyn

Your-self, eich hun, eich hunan

Your-selves, eich hunain, chwychwi

Zeal-ous, aiddgar, eiddigeddus, gwresog

Zen-ith, uwchben, entrych nen

Zig-zag, igam ogam



WORDS OF THREE SYLLABLES.


A-ban-don, gadael; gwrthod, rhoi i fyny

A-base-ment, gostyngiad; iseliad

A-bate-ment, lleihâd, toliant; cwymp

Ab-di-cate, gadu, gwrthod; rhoi i fyny

A-bet-tor, annogwr, cynneilydd

Ab-hor-rence, ffieiddiad; casineb, atgasrwydd

Ab-hor-rent, ffiaidd, cas; atgas

A-bol-ish, dirymu; diddymu, dilëu

A-bound-ing, llawnder, amledd, digonedd

A-bridge-ment, talfyriad, byrhâd; crynodeb

Ab-ro-gate, diddymu, dilëu; dirymu

Ab-rupt-ly, yn fyrbwyll; yn sydyn

Ab-sen-tee, absennolwr; ymabsennolwr

Ab-so-lute, arbenig; hollol, cwbl

Ab-sti-nence, ymattaliad, ymarbediad

Ab-sti-nent, ymattaliol, ymwrthodol

Ab-stract-ed, dansoddedig; neillduedig

A-bun-dance, helaethrwdd, llawnder, amledd

A-bun-dant, helaeth; llawn; toreithiog

A-bu-sive, difrïol, sarhäus, trahäus

Ac-cept-ance, derbyniad; croesaw; addefeb

Ac-ci-dence, rhagieithadur; egwyddoreg

Ac-ci-dent, damwain, dygwydd; hap

Ac-com-plice, cyfranogwr, rhanogydd

Ac-com-plish, cyflawni, cwblhau; gwneuthur

Ac-cord-ance, cydfod, cydweddiad

Ac-cord-ant, cytunol, unweddol; cyfatebol

Ac-cord-ing, yn ol; yn gyffelyb; megis, fel

Ac-count-ant, cyfrifwr, cyfrifydd

Ac-cu-rate, cywir; cywraint; manwl

Ac-cus-tom, arfer, arferu; ymarfer

A-chieve-ment, cyflawniad; gorchest

Ac-know-ledge, cydnabod; cyfaddef

Ac-quaint-ance, cydnabyddiaeth; cydnabod, cyfaill

Ac-quaint-ed, cydnabyddus; cynnefin

Ac-qui-esce, ymfoddloni; cydsynio, ymostwng

Ac-quire-ment, cyrhaeddiad; ymgais

Ac-quit-tance, gollyngdod; derbyneb

Ac-tive-ly, yn weithredol; yn fywiog

Ac-tu-al, gweithredol; gwir

A-cute-ly, yn llymacenol: yn llym

Ad-dict-ed, ymroddedig; chwannog

Ad-di-tion, chwanegiad; cynnodiaeth

Ad-e-quate, cyfartal; digonol: gordebygu

Ad-her-ent, ymlynwr, dylynwr; ymlynol

Ad-he-sion, ymlyniad, glyniad; undeb

Ad-he-sive, ymlynol; gludiol

Ad-ja-cent, agos, cyffiniol, ger llaw

Ad-jec-tive, ansoddair, adenw

Ad-join-ing, wrth, yn ymyl; yn cydio

Ad-journ-ment, addoediad, gohiriad

Ad-just-ing, trefniad, addasiad

Ad-mi-ral, llyngesor, llyngesydd

Ad-mis-sion, derbyniad; goddefiad; caniatâd

Ad-mit-tance, derbyniad; goddefiad; addefiad

Ad-mon-ish, rhybuddio; cynghori; ceryddu

A-dop-tion, mabwysiad; dewisiad

Ad-vance-ment, cychwyniad; dyrchafiad

Ad-van-tage, budd, mantais; ennill; goruchafiaeth: buddioli, manteisio

Ad-ven-ture, antur; beiddiad: anturio; beiddio

Ad-ver-tise, hysbysu, cyhoeddi, amlygu

Ad-vo-cate, dadleuwr; amddiffynwr; eiriolwr: dadleu; amddiffyn

Af-fa-ble, mwyn, hynaws, mwynaidd

Af-fec-tion, serch; hoffedd, anwyldeb

Af-fi-ance, ymddiried; ymddiried, hyderu

Af-flic-tion, cystudd, adfyd; gorthrymder

Af-flu-ence, llawnder, llawndid, amledd

Af-flu-ent, llawn, gorlawn; cyfoethog

A-fore-hand, ym mlaen llaw

A-fore-said, rhagddywededig, crybwylledig

Af-ter-noon, prydnawn, prynawn

Af-ter-ward, Af-ter-wards, gwedi, wedi, wedi hyny; ar ôl hyny

Ag-gran-dize, dyrchafu, anrhydeddu

Ag-gra-vate, mwyhau; gwaethygu; blino

Ag-gre-gate, cynnulliad; cyf-fanswm: cynnull, crynhoi

Ag-gres-sion, cynhen; cynymrafael

Ag-i-tate, cynhyrfu; terfysgu

Ag-o-ny, dirboen, ing; gorymdrech

A-gree-ment, undeb, cytundeb; ammod

A-larm-ing, alarmus; arswydus

Al-der-man, henadur; ynad

Al-ge-bra, alsoddeg, alsawdd

Al-ien-ate, estronoli, trosglwyddo; cilio

Al-i-ment, maeth, lluniaeth, ymborth

Al-i-quot, cydrifol, cyfnifer

Al-le-giance, gwarogaeth, teyrngarwch

Al-li-ance, cyfathrach; cydbleidiaeth

Al-lot-ment, cyfran, darn, dyraniad

Al-low-ance, caniatâd; addefiad; lleihâd

Al-lu-sion, cyfeiriad, crybwylliad

Al-migh-ty, yr Hollalluog; ollalluog

Al-pha-bet, egwyddor; y llythrenau

Al-read-y, eisoes; yn barod, hyd yn hyn

Al-ter-nate, cylchynol: cylchnewid

Al-ti-tude, uchder, uchelder

Am-bi-tion, uchelgais, uchelfryd

Am-bi-tious, uchelgeisiol, uchelfrydig

Am-bus-cade, cynllwyn, llechfa: cadlechu

A-mend-ment, cyweiriad; gwelliant

Am-nes-ty, ebargofraith, tellwedd

Am-pli-tude, helaethrwydd, eangder

Am-pu-tate, amdori, tori aelod

A-muse-ment, difyrwch, digrifwch

An-a-lyse, dosranu; dosbarthu

An-ar-chy, aflywodraeth; terfysg

An-ces-tors, hynafiaid; cyndadau

An-chor-age, angorfa, angordraeth

An-ec-dote, hanesyn, cofhanesyn

An-gu-lar, onglog, conglog

An-i-mal, anifel, anifail; anifeilig

An-i-mate, byw, bywiog: bywhau; cefnogi

An-noy-ance, blinder, aflonyddwch

An-nu-al, blwyddiadur; blynyddol

An-nu-lar, modrwyol, cylchol

An-oth-er, arall, all; un arall

An-ti-christ, anghrist, gwrthgrist

An-ti-dote, gwrthwenwyn, dadwenwyn

A-part-ment, rhandy, ystafell

Ap-a-thy, annheimlad; difaterwch

Ap-er-ture, agoriad, adwy, bwlch

A-pos-tate, gwrthgiliwr; gwrthgiliol

A-pos-tle, apostol; anfonog

Ap-pa-rel, dillad, gwisg: dilladu, gwisgo

Ap-pa-rent, amlwg, eglur; ymddangosiadol

Ap-pear-ance, ymddangosiad, golwg; gweledigaeth

Ap-pend-age, dibynai; attodiad, chwanegiad

Ap-pen-dix, attodiad, ychwanegiad

Ap-per-tain, perthyn, perthynu

Ap-pe-tite, chwant, gwangc, chwant bwyd

Ap-point-ment, penodiad, gosodiad; ammod

Ap-prais-er, prisiwr, prisiedydd

Ap-pre-hend, amgyffred, dirnad; tybio

Ap-prov-al, cymmeradwyaeth; tystiad

A-quat-ic, dyfrol, dyfrog

Aq-ue-duct, awell; gwyffos, dyfrffos

Ar-a-ble, arodol; arddadwy

Ar-bi-ter, canolwr; barnydd

Arch-an-gel, archangel

Arch-bish-op, archesgob

Ar-chi-tect, adeiladydd, pensaer; saer

Ar-den-cy, angerdd; gwres; taerni

Ar-du-ous, dyrys, anhawdd; caled

Ar-gu-ment, rheswm, dadl; testyn

Ar-mo-ry, arfdy; rhyfelwisg; pais arfau

Ar-range-ment, trefniad; rhestriad

Ar-ro-gance, traha, hunandyb; rhyfyg

Ar-ro-gant, trahaus, amryfus, hunanol

Ar-se-nal, arfdy, ystordy arfau

Ar-te-ry, rhedweli, arwythen

Ar-ti-cle, erthygl; bannod: bannodi

Ar-ti-fice, cyfrwyswaith, dichell, ystryw

As-cen-sion, esgyniad, dyrchafiad

As-cer-tain, gwirio, sicrhau; sefydlu

As-pi-rate, chwernsain: chwernseinio

As-sas-sin, murnwr; bradlofrudd

As-sem-ble, cynnull, casglu; ymgynnull

As-sem-bly, cynnullfa, cynnulleidfa

As-ser-tion, honiad, haeriad, cadarnhâd

As-sess-ment, trethiad; ardrethiad

As-sign-ee, daerodydd, dirprwywr

As-sign-ment, daerodiad, trosglwyddiad

As-sist-ance, cynnorthwy, cymhorth

As-sist-ant, cynnorthwywr; cynnorthwyol

As-sort-ment, cymmmathiad; pigion

As-sump-tion, cymmeriant; rhyfyg

As-sur-ance, dilysrwydd, sicrwydd; hyder

As-ter-isk, serenig (*)

As-ton-ish, synu, brawychu; rhyfeddu

A-sun-der, o'r neilldu, ar wahan

A-sy-lum, noddfa, achlesfa

A-the-ist, annuwiad, atheist

At-mo-sphere, awyrgylch; wybren

A-tone-ment, iawn; cymmod

At-tach-ment, gafaeliad; ymlyniad

At-tain-ment, cyrhaeddiad, caffaeliad; dysg

At-tend-ance, gweinyddiad, gwasanaeth; gosgordd

At-tend-ant, cydymaith; gwas; dilynol

At-ten-tion, ystyriaeth; gwrandawiad

At-ten-tive, ystyriol; ymwrandawgar

At-ti-tude, ystum, agwedd

At-tor-ney, attyrnai, cyfreithiwr

At-trac-tion, attyniad, tyniad

At-trib-ute, priodoledd: priodoli; cyfrif

Auc-tion-eer, arwerthydd, arwerthwr

Au-da-cious, hyf; haerllug; rhyfygus

Au-di-ble, hyglyw; llafar, croyw

Au-di-tor, clywiadur; prawiadur

Au-di-ence, clyw; gwrandawyr

Au-then-tic, awduredig; credadwy

Au-thor-ize, awdurdodi, cefnogi

Av-a-rice, cybydd-dod, trachwant

Av-e-nue, dyfodfa, cyntedd; rhodfa

Av-er-age, cyfartaledd; canolrif; cyfartal, canolaidd: cyfartalu, canoli

A-ver-sion, gwrthwyneb; casineb

Aw-ful-ness, arswydoldeb; uthredd

Bach-e-lor, anweddog; gwryf

Back-slid-ing, gwrthgiliad; gwrthgiliol

Bal-co-ny, balcawd, murdalffen

Ban-dit-ti, ysbeilwyr, ysbeildorf

Ban-ish-ment, alltudiaeth; deoliad

Bar-ba-rism, barbariaith; annysg, anfoes

Bar-ba-rous, barbaraidd; difoes

Bar-ren-ness, anffrwythlondeb; diepiledd

Bar-ri-cade, brysgaer; attalgaer: attalgau

Bar-ri-er, attalgaer; terfyn

Bar-ris-ter, dadleuydd, bargyfreithiwr

Bat-tal-ion, cadfyddin, cadfagad

Bat-ter-y, magnelfa, hyrddglawdd

Bat-tle-ment, canllaw; murganllaw

Bay-o-net, gwnfidog, bidog

Beau-ti-ful, teg, prydferth, hardd, tlws

Be-com-ing, gweddus, cymhwys, hardd

Bed-cham-ber, ystafell wely, cysgell

Be-gin-ning, dechreuad; cychwyniad; pen

Be-hav-iour, ymddygiad, ymarweddiad, moes

Be-liev-er, credadyn, crediniwr

Ben-e-fice, glwysfudd, bywoliaeth eglwysig

Ben-e-fit, budd, lles; ennill: buddio; manteisio

Bev-er-age, diod, diodlyn; diodrodd

Big-a-my, dwyweddogaeth, dwywreiciaeth

Bi-sec-tion, deubarthiad, rhaniad

Bis-sex-tile, blwyddyn naid

Bit-ter-ness, chwerwedd; bustledd

Bit-u-men, duglist, daiarbyg

Black-ber-ry, mwyaren, mwyaren ddu

Blas-phe-my, cabledd; difenwad

Blus-ter-ous, dadyrddus, trystfawr

Bod-i-ly, corfforol; yn gorfforol

Bois-ter-ous, tymmestlog, ystormus

Bom-bard-ment, llosbelgyrch, llosgbeliad

Bot-a-ny, llysieuaeth, planigaeth

Bot-tom-less, diwaelod

Bound-a-ry, terfyn, cyffinedd, ffinfa

Boun-ti-ful, hael, haelionus, elusenol

Brav-er-y, dewredd, gwroldeb, calondid

Broth-er-hood, brawdoliaeth; cymdeithas

Broth-er-ly, brawdol, serchog; yn frawdol

Bull-rush-es, llafrwyn, corsfrwyn

Bur-den-some, trwm, pwysfawr, beichus

Burg-la-ry, tydoriad, toriad ty

Bur-i-al, angladd, claddedigaeth, cynhebrwng

But-ter-fly, ilir, gloywyn byw

But-ter-milk, llaeth enwyn, enwyn

Cab-i-net, cafell; y cyfrin-gynghor: amgau

Cal-cu-late, cyfrif, rhifo; olrhain; amcanu

Cal-en-dar, blwyddiadur; coflyfr: coflyfru

Cal-um-ny, camgyhuddiad, athrod

Can-di-date, ymgeisiwr, cystadleuydd

Can-dle-stick, canwyllbren, goleusaf

Can-non-ade, cyflegriad: cyflegru

Ca-pa-ble, galluog; medrus; deallus

Ca-pa-cious, cynnwysfawr, helaeth, eang

Cap-i-tal, argyffre, cynsawdd; ariansawdd; priflythyren; prif; rhagorol

Cap-i-tol, y Capitol; cabidwl; llywotty

Ca-pri-cious, mympwyol, anwadal

Cap-ti-vate, caethgludedig: caethiwo; darostwng

Car-a-van, teithlu, myntai; cludfen

Car-di-nal, cyniadur, prifor; prif, penaf

Car-pen-ter, saer, pensaer coedsaer

Car-ti-lage, madruddyn, madrudd

Cas-u-al, damweiniol, dygwyddol

Cat-a-comb, beddogof, claddogof

Cat-a-logue, cofres, mynegfa: cofrestru

Cat-a-ract, rhaiadr, dyfrgwymp

Cat-e-chise, egwyddori, holwyddori

Cat-e-chism, holwyddoreg, egwyddoreg

Ca-the-dral, eglwys gadeiriol, esgoblan

Cath-o-lic, pabydd; cyffredinol; haelfrydig

Cav-al-ry, marchlu, marchfyddin, marchfilwyr

Cav-i-ty, ceuedd, ceudwll; pant

Cel-e-brate, dathlu, clodfori; cadw, cynnal

Ce-les-tial, nefolydd; nefol, nefolaidd

Cen-tu-ry, canrif, canmlwydd

Cer-tain-ty, sicrwydd, diamheuadd

Cer-ti-fy, sicrhau, ardystio; gwirio

Cham-ber-lain, ystafellydd, ystafellwas

Cham-ber-maid, ystafellyddes, morwyn ystafell

Cham-pi-on, campwr; ymdrechwr; gwron

Chan-cel-lor, canghellydd, canghellor

Chan-cer-y, canghellys; llys cydwybod

Change-a-ble, newidiol, cyfnewidiol

Char-ac-ter, nodweddiad, cymmeriad; arwydd: darlunio, dysgrifio; cerfio

Charge-a-ble, gofynadwy; cyhuddadwy; costus

Char-i-ot, cerbyd; carrod

Char-i-ty, cariad, elusen; ewyllys da

Chas-tise-ment, cerydd, cospedigaeth

Chas-ti-ty, diweirdeb, dihalogrwydd

Chiv-al-ry, marchofyddiaeth; gwroniaeth

Chron-i-cle, brut, cronicl, oeslyfr: brutio, coflyfru, hanesu

Cir-cu-lar, cylchlythyr; cylchol, cynghrwn

Cir-cu-late, amlifo; cylchlifo; gwasgaru

Cir-cum-cise, enwaedu; blaendori

Cir-cum-flex, hirnod, hiracen

Cir-cum-scribe, amgau, cylchynu; amlinellu

Cir-cum-spect, amwel; gochelgar; gofalus; ystyriol

Cir-cum-stance, amgylchiad; dygwyddiad; sefyllfa; amgylchiadu; damweinio

Cit-a-del, castell, amddiffynfa, tŵr

Ci-ta-tion, cerydd; dyfyneb; crybwylliad

Cit-i-zen, dinesydd; trefwr

Civ-il-ize, gwareiddio, moesoli

Clam-or-ous, dadyrddus, trystfawr

Clan-des-tine, cuddiedig, lladradaidd

Clar-i-fy, teru, gloywi, puro

Clas-si-fy, dosbarthu, trefnu

Clean-li-ness, glendid, glanweithdra

Clem-en-cy, hynawsedd, tiriondeb, tosturi

Cler-gy-man, offeiriad, gwr llên, clerigwr

Co-e-qual, gogystal, cyfartal, cydradd

Co-hab-it, cyttrigo, cydfyw, cydanneddu

Co-her-ence, cydlyniad; cyssylltiad

Co-her-ent, cydlynol; cyssylltedig

Co-he-sion, cydlyniad, glyniad

Co-in-cide, cyttaro; cytuno; ymgyfarfod

Col-lec-tion, casgliad, cynnulliad; detholiad

Col-lec-tive, cynnulliadol, cryno

Col-lect-or, casglwr; cyllidydd

Col-li-sion, gwrthdarawiad; cyferbyniad

Col-lo-quy, ymddyddan, siarad, llafar gwlad

Col-o-ny, trefedigaeth; trefedigion

Com-bus-tion, cydlosgiad, ennyniad

Come-li-ness, gweddusder, prydferthwch

Com-fort-er, cysurwr, dyddanydd

Com-mand-er, penaeth, llywydd, blaenor

Com-mand-ment, gorchymmyn, arch; awdurdod

Com-mence-ment, dechreuad; cychwyniad

Com-mer-cial, masnachol, trafnidiol

Com-mis-sion, gwneuthuriad; swyddogaeth; gorchymmyn: awdurdodi; swyddogi

Com-mit-ment, gwneuthuriad; traddodiad

Com-mit-tee, pwyllgor; cyfeisteddiad

Com-mo-dore, morlyw, morlywydd

Com-mon-ly, yn gyffredin; gan amlaf

Com-mon-wealth, gwladwriaeth; gwerinlywodraeth

Com-mo-tion, cyffro, terfysg, aflonyddwch

Com-mu-nion, cymmundeb; cymdeithas

Com-pan-ion, cydymaith, cydweinydd

Com-pa-ny, cymdeithas; cymdeithion: cymdeithio; cyfrinachu

Com-pas-sion, tosturi, trugaredd; cydymdeimlad

Com-pen-sate, talu, ad-dalu; gwobrwyo

Com-pe-tent, digonol, cymhwys, addas

Com-ple-ment, cyflanw; cyflawniad; llawnrif

Com-plex-ion, gwedd, gwynebpryd

Com-pli-ance, cydsyniad, ymostyngiad

Com-pli-cate, cymhleth: cymhlethu; cymmysgu

Com-pli-ment, moesair; cyfarchiad: canmawl, cyfarch

Com-po-nent, elfen, cyfansoddai; cyfansoddol

Com-pos-ite, cyfansawdd, cymmysg

Com-pos-ure, tawelwch, llonyddwch; trefn

Com-pre-hend, cynnwys; amgyffred, deall

Com-pres-sion, cydwasgiad, amwasgiad

Com-pro-mise, cyfaddawd, cytundeb: cyfaddaw; ymgytuno â

Com-pul-sion, gorfod, gorfodaeth, cymhelliad

Com-pul-sive, gorfodol, dirgymhellol

Con-ceal-ment, celedigaeth: cuddfa

Con-ceit-ed, hunandybus, gwagfalch

Con-cen-trate, cymherfeddu, canolbwyntio

Con-cep-tion, ymgael, beichiogi; deall

Con-cern-ing, am, yng nghylch, o ran, o herwydd: mewn perthynas i

Con-cise-ly, yn fyr, yn gryno; ar air

Con-clu-sion, terfyn, diwedd; diweddglo; casgliad

Con-clu-sive, penderfynol; casgladwy

Con-cord-ance, cytundeb; mynegiadur

Con-cu-bine, gordderch, gordderchwraig

Con-cur-rence, cytundeb; cydymgyrch

Con-cur-rent, cyfred, cydred; cydredol

Con-cus-sion, ysgydwad, cyttrawiad

Con-de-scend, ymostwng; teilyngu

Con-di-tion, cyflwr, helynt; ammod: ammodi; cytuno

Con-du-cive, tueddol, llesol, gwasanaethgar

Con-duct-or, arweinydd; llywydd

Con-fer-ence, cynnadledd; ymgynghoriad

Con-fes-sion, cyffes, addefiad; proffes

Con-fi-dence, hyder, ymddiried; cred

Con-fi-dent, cyfrinachydd; hyderus; hyf

Con-fine-ment, attaliad; carchariad; gwelyfod

Con-fis-cate, attafaeledig: attafaelu, fforffetu

Con-flu-ence, cymmer, cydlif; cydffrydiad

Con-flu-ent, cydlifol, aberol, cydlifeiriol

Con-fu-sion, cymmysgedd; terfysg

Con-gre-gate, cynnull, crynhoi; ymdyru

Con-jec-ture, amcan, tyb: tybio, amcanu

Con-ju-gal, priodasol; cydieuog

Con-ju-gate, cyfieuair: cyfieuo; treiglo

Con-junc-tion, cyssylltiad; cyssylltair

Con-nec-tion, cyssylltiad, cydiad; perthynas

Con-quer-or, gorchfygwr, buddugoliaethwr

Con-se-crate, cyssegru; santeiddio

Con-se-quence, canlyniad; effaith; pwys

Con-se-quent, canlyniad; canlynol

Con-sid-er, ystyried, meddwl; myfyrio

Con-sign-ment, trosiad; trosglwyddeb

Con-sist-ence, tewdra, sylwedd; cyfansoddiad

Con-sist-ent, cysson, cytunol, cydweddol

Con-so-nant, cydsain; cydseiniol

Con-sta-ble, heddwas; penceidwad

Con-stan-cy, gwastadrwydd, dianwadalwch

Con-sti-tute, gosod; cyfansoddi; sefydlu

Con-struc-tion, adail; cyfansoddiad; cystrawen

Con-sump-tion, traul; darfodedigaeth

Con-ta-gious, heintus; adwythig

Con-tem-plate, myfyrio, ymsynied; bwriadu

Con-tend-ing, ymryson; gwrthwynebol

Con-ten-tion, ymryson, ymrafael, anghydfod

Con-ten-tious, ymrysongar, amrafaelgar

Con-tent-ment, boddlonrwydd, boddhâd

Con-ti-nence, diweirdeb; ymattal

Con-ti-nent, cyfandir; diwair

Con-tin-ue, parhau; sefyll; oedi

Con-tra-band, gwaharddiad; gwaharddedig

Con-tract-ed, talfyr; cyfyng; ammodedig

Con-trac-tion, crybychiad; talfyriad; crynodeb

Con-tra-dict, gwrthddywedyd; gwrthwynebu

Con-tra-ry, y gwrthwyneb; gwrthwynebus

Con-trib-ute, cyfranu; cynnorthwyo; llesäu

Con-triv-ance, dyfais, dychymmyg; cyfrwysder

Con-tro-vert, dadleu; gwrthddadlu

Con-tu-sion, pwyad; yssigiad; maluriad

Con-ven-tion, eisteddfod, cymmanfa; undeb

Con-vers-ant, cynnefin, cyfarwydd

Con-ver-sion, troad, troëdigaeth; cyfnewidiad

Con-vey-ance, cludiad, trosglwyddiad, gweithred tir

Con-vic-tion, argyhoeddiad; dyfarniad

Con-vul-sion, dirdyniad; dirgynhwrf

Con-vul-sive, dirdynol; dirgrynol

Co-pi-ous, helaeth, llawn; cynnwysfawr

Cop-u-late, cydio, ymgydio; cymharu

Cor-di-al, sirgyffyr, cysurlyn; calonog; serchog; gwresog; adfywiol

Cor-mo-rant, morfran, mulfran

Cor-o-ner, trengholwr; crwner

Cor-po-ral, dengwriad; corfforol; defnyddiol

Cor-po-rate, corfforedig; cyffredinol

Cor-pu-lence, corffogrwydd, tewder

Cor-pu-lent, corffog, tew, cigog

Cor-rec-tion, cyweiriad, gwelliant; cerydd

Cor-rect-ly, yn gywir; yn fanwl

Cor-re-spond, cyfateb; gohebu

Cor-rup-tion, llygredigaeth, halogrwydd; gôr

Coun-sel-lor, cynghorwr, dadleuwr

Coun-te-nance, gwyneb, gwynepryd: cefnogi

Coun-ter-act, gwrthweithredu; gwrthsefyll

Coun-ter-feit, ffugiwr; ffugiol: ffugio

Coun-ter-pane, torsed, cwrlid, huling

Cour-a-geous, dewr, gwrol, calonog

Cou-ri-er, brysgenad, negesydd

Cour-te-ous, hyfoes, moesgar, boneddigaidd

Cov-e-nant, cyfammod, cytundeb

Cov-et-ous, trachwantus, cybyddlyd

Cre-a-tion, creadigaeth; cread; y bydysawd

Cred-i-ble, credadwy, coeladwy

Cred-it-or, achretor, gofynwr, coeliwr

Crim-in-al, troseddwr, drygweithredydd; troseddog

Crit-ic-al, beirniadol; manwl, enbyd

Crit-i-cise, beirniadu; arholi; beio

Crook-ed-ness, camedd; bachogrwydd

Cru-ci-ble, toddlestr, toddiadur

Cru-ci-fy, croeshoelio, hoelio ar y groes

Cru-el-ty, creulondeb, mileindra

Cul-pa-ble, beius, ar y cam; euog

Cul-ti-vate, diwyllio, amaethu; gwareiddio

Cum-ber-some, rhwystrus; beichiol; cymmysg

Cur-a-ble, gwelladwy, iachadwy

Cu-ri-ous, cywrain manwl; ymchwilgar

Cur-ren-cy, cylchrediad, treigliad, arian treigl

Cur-va-ture, camedd, crymedd

Cus-to-dy, cadwraeth; dalfa, carchar

Cus-tom-er, prynwr, cwsmer, derbynydd

Dam-na-tion, colledigaeth, damnedigaeth

Dan-ger-ous, peryglus, enbyd; niweidiol

De-bauch-ment, llygriad, halogiad; hud

De-ben-ture, dylysgrif, hawleb, hawlysgrif

De-cay-ing, methiant, dadfail

De-ceit-ful, twyllodrus, dichellgar

De-ceiv-ing, twylliad, hocediad; twyll

De-cem-ber, Rhagfyr

De-cen-cy, gweddusrwydd, harddwch

De-cep-tion, twyll, hud, dichell, ffalsedd

De-ci-mals, degiadaeth, degraniaeth

De-ci-pher, dehongli, egluro, darllen celnodau

De-cis-ion, penderfyinad; barniad

De-ci-sive, penderfynol, terfynol

De-clar-ing, mynegiad, traethiad; amlygiad

De-clen-sion, gogwyddiad; treigliad

De-clin-ing, ar ogwydd, ar ball, yn ammharu

De-coc-tion, trwyth; berwad

De-com-pose, dadgyfansoddi; dadgyssylltu

Dec-o-rate, addurno, harddu, prydferthu

De-co-rous, gweddus, addwyn: trefnus

De-co-rum, gweddusder, harddwch; trefn

Ded-i-cate, cyflwynedig: cyflwyno, cyssegru

De-duc-tion, tyniad ymaith; lleihad

De-fault-er, pallwr, methwr: palldalwr

De-fec-tive, gwallus, ammherffaith

De-fend-ant, amddiffynydd; amddiffynol

De-fen-sive, amddiffyn; amddiffynol

Def-er-ence, parch, bri; ymostyngiad

De-fi-ance, her, beiddiad, sialens

De-fi-cient, dyffygiol; ammherffaith

Def-i-nite, peth dosbenedig; dosbenol; penodol; sicr; eglur

De-flec-tion, osgoad, gogwyddiad; enciliad

De-fray-ing, digostiad, costddygiad

De-i-ty, Duwdod, Duwdeb

De-ject-ed, llwfr, trist, galarus

De-jec-tion, prudd-der, tristwch

Del-e-gate, cenad, cenadwr: cenadu, dirprwyo

Del-i-cate, tyner; mwythus; moesgar; gwanaidd; canaidd

De-li-cious, danteithiol; melusber; hyfryd

De-light-ful, hyfryd, difyr, hoff

De-lin-quent, troseddwr; beius, camweddus

De-liv-er, gwaredu, achub; traddodi; traethu

De-lu-sion, twyll, hudoliaeth; cyfeiliornad

De-mean-or, ymddygiad, buchedd; dull

De-mer-it, anhaeddiant: anhaeddu

De-mol-ish, dinystrio, dystrywio; difrodi

De-mon-strate, arddangos, profi, hysbysu

De-ni-al, gwad, gwadiad; nag, nacâd

Den-si-ty, tewedd, dwysder, cynnwysedd

De-part-ment, lle, swydd; dosbarth; talaeth

De-part-ure, ymadawiad; marwolaeth

De-pend-ence, ymddibyniad, ymddiried

De-pend-ent, dibynwr, ymddibynydd

De-po-nent, gwaesafydd; tystiwr, ardyst

De-pos-it, adneu, gwystl: dodi, rhoddi, gosod

Dep-re-cate, gwrthymbil; erfyn; gofidio am

De-pres-sion, iseliad, gostyngiad; trymder

Dep-u-ty, rhaglaw, dirprwywr, cenad

De-range-ment, annhrefn; dyryswch

De-ri-sion, gwatwariad, gwawdiad

De-scend-ant, disgynydd; hiliogaeth

De-scend-ed, disgynedig; hanedig

De-scrip-tion, darluniad; adroddiad; ysgrifeniad

De-scrip-tive, darluniol, dysgrifiol

De-sert-er, ffoadur, enciliwr

De-serv-ing, haeddiant; teilyngdod; haeddiannol

Des-ig-nate, penodedig: dynodi, arwyddocäu

De-sir-ous, chwannog, awyddus

Des-o-late, anghyfannedd: anghyfanneddu, diffeitheio; difrodi

Des-pe-rate, diobaith; ffyrnig; peryglus

Des-pot-ic, gormesdeyrnog; creulawn

Des-pot-ism, trawsawdurdod; gormesdeyrnedd

Des-ti-ny, tynged; ffawd, rhaid

Des-ti-tute, amddifad; angenog: amddifadu

De-struc-tion, dystryw, dinystr; colledigaeth

De-struc-tive, dystrywiol, dinystriol; marwol

De-tach-ment, dydoliad; gwahanlu

De-tec-tion, dadguddiad; canfyddiad

De-ter-mine, penderfynu; penu, bwriadu

Det-ri-ment, colled, niwed; aflwydd

De-vel-op, dadhuddo, dadblygu; dadguddio

De-vi-ate, gwyro; cyfeiliorni; cilio

De-vo-tion, dyhewyd, duwiolder; addoliad

Di-a-dem, coron, talaith

Di-a-gram, llun, darlun, arddangosddull

Di-a-lect, priodiaith, amrywiaith; iaith

Di-a-logue, ymddyddan, cynnadledd

Di-a-mond, adamant; gemlythyren

Di-a-ry, dyddiadur, dyddlyfr

Dic-ta-tion, gorchymmyniad; dywediad

Dic-ta-tor, penrheolwr; gwersroddwr

Dif-fer-ence, gwahaniaeth; anghytundeb: gwahaniaethu, gwahanu

Dif-fer-ent, gwahanol, amrywiol, amgen

Dif-fi-cult, anhawdd, dyrys, trallodus.

Dif-fi-dence, anymddiried, anhyder

Dif-fi-dent, anymddiriedus, anhyderus

Dif-fu-sion, taeniad, lledaeniad, gwasgariad

Di-ges-tion, treuliant, traul ymborth

Dig-ni-fy, urddasu, anrhydeddu; urddo

Dig-ni-ty, urddas, bri, cymmeriad; uchelradd

Di-gres-sion, crwydriad, ysgoad, enciliad

Dil-i-gence, dyfalwch, diwydrwydd; prysurglud

Dil-i-gent, dyfal, diwyd, prysur, gofalus

Di-men-sion, mesur, maint, maintioli

Di-min-ish, lleihau, prinhau; bychanu

Di-o-cese, esgobaeth, esgobawd

Di-plo-ma, graddlythyr, urddlythyr

Di-rec-tion, cyfeiriad, hyfforddiad; gorchymmyn

Di-rect-ly, yn union, yn gyfeiriol; yn ddioed; ar gyfer; yn ddigyfrwng

Di-rect-or, cyfarwyddwr; arolygydd; cynghorwr

Dis-a-ble, analluogi, anaddasu; rhwystro

Dis-a-gree, anghytuno, anghydsynio

Dis-al-low, llysu, gwrthod, anghymmeradwyo

Dis-an-nul, dilëu, diddymu, dirymu

Dis-ap-pear, diflanu, dadymddangos

Dis-ap-point, somi, twyllo

Dis-ap-prove, anghymmeradwyo; gwrthod

Dis-as-ter, trychineb, anffawd: mallu, aflwyddo

Dis-as-trous, trychinebus; anffodus

Dis-be-lief, anghrediniaeth, anghred

Dis-be-lieve, anghredu, anghoelio

Dis-burse-ment, taliad, traul

Dis-cern-ing, dirnadaeth; craffus, deallus

Dis-ci-ple, dysgybl; ysgoläig: dysgu

Dis-ci-pline, dysgyblaeth: dysgyblu

Dis-clos-ure, dynoethiad, dadguddiad

Dis-com-fit, gorchfygiad: gorchfygu

Dis-com-pose, aflonyddu; annhrefnu

Dis-con-tent, anfoddlawn: anfoddloni

Dis-cov-er, darganfod, dadguddio

Dis-cour-age, anghefnogi, llyfrhau

Dis-cred-it, anghlod: gwarthruddo

Dis-cre-tion, callineb, synwyr, pwyll

Dis-cus-sion, holiad, chwiliad, dadleuad

Dis-dain-ful, diystyrllyd, dirmygol

Dis-em-bark, tirio, glanio, dadlongi

Dis-em-bogue, ymarllwys; ymdywallt

Dis-en-gage, rhyddhau; dadrysu

Dis-en-thral, dadgaethiwo; rhyddhau

Dis-fig-ure, anffurfio, aflunio

Dis-fran-chise, difreinio, difreintio

Dis-grace-ful, gwarthus, gwaradwyddus

Dis-gust-ing, diflas, ffiaidd, anhyfryd

Dis-hon-est, anonest, anghyfiawn

Dis-hon-our, dianrhydedd: dianrhydeddu

Dis-junc-tion, dadgyssylltiad, gwahaniad

Dis-lo-cate, dadgymmalu; symmud

Dis-mis-sion, gollyngdod, rhyddhâd

Dis-o-bey, anufyddhau; troseddu

Dis-or-der, annhrefn: annhrefnu

Dis-par-age, bychanu, dirmygu, dibrisio

Dis-pleas-ure, anfoddlonrwydd; digofaint

Dis-pos-al, trefniad; triniaeth; gwerthiad

Dis-pos-sess, difeddiannu difuddio

Dis-re-gard, esgeulusdod; diystyrwch: esgeuluso; diystyru

Dis-sem-ble, ffugio, rhagrithio; celu

Dis-sen-sion, anghydfod, anghydsyniad

Dis-si-pate, gwasgaru; gwastraffu

Dis-so-lute, penrydd; afradlawn

Dis-tem-per, clefyd, afiechyd: heintio; llygru

Dis-tinc-tion, gwahaniaeth; rhagoriaeth

Dis-tinct-ive, gwahaniaethol; dirnadol

Dis-tin-guish, gwahaniaethu, dynodi; canfod

Dis-tress-ing, gofidus, trallodus, poenus

Dis-trib-ute, cyfranu, dosbarthu, parthu

Dis-turb-ance, aflonyddwch, cynhwrf

Di-ver-sion, difyrwch, digrifwch

Div-i-dend, rhan, cyfran; talgyfran

Di-vis-ion, rhaniad, parthiad, ysgâr

Di-ur-nal, dyddiadur; dyddiol

Diz-zi-ness, syfrdandod, pendro

Doc-u-ment, addysg; prawfysgrif: addysgu

Do-mes-tic, cartrefol, teuluaidd

Dom-i-neer, arglwyddiaethu, llywodraethu

Do-min-ion, arglwyddiaeth, llywodraeth

Do-na-tion, rhodd, anrheg; rhoddiad

Dow-a-ger, gwaddolog, gweddw waddolog

Drow-si-ness, cysgadrwydd, syrthni

Du-bi-ous, amhëus; ansefydlog

Du-pli-cate, adysgrifen; dyblygu

Du-ra-ble, parhäus, parhaol

Du-ra-tion, parhâd, ysbaid

Du-ti-ful, ufydd, gostyngedig; parchus

Dy-nas-ty, llywodlin, breninlin; llywodraeth

Ea-ger-ness, taerni, awydd; taerflys

Ea-ger-ly, yn daer, yn awyddus

Ear-nest-ly, yn ddifrifol; o ddifrif

Earth-en-ware, llestri pridd, priddlestri

Ea-si-ly, yn esmwyth; yn rhwydd

Eat-a-ble, bwytadwy, hyfwyd

Eat-a-bles, bwydydd, lluniaeth

Ec-cen-tric, afreolaidd, gwyrog; hynod

Ed-i-ble, bwytadwy, hyfwyd

Ed-i-fice, adeilad; adeiladaeth

Ed-i-fy, adeiladu; addysgu, hyfforddi

E-di-tion, argraffiad; cyhoeddiad

Ed-i-tor, golygydd; cyhoeddwr

Ed-u-cate, addysgu, hyfforddi; dysgu

Ef-fect-ive, effeithiol

Ef-fi-cient, effeithiol, achosol, galluog

Ef-fi-gy, llun, delw; gwrthrych

E-go-tism, myfïaeth, hunanoldeb

E-gre-gious, nodedig, rhagorol; digyffelyb

E-jec-tion, bwriad allan didyad

E-ject-ment, didyad, difeddiannad

E-las-tic, hydwyth, gwrthneidiol, ystwyth

E-lec-tion, etholiad, dewisiad

E-lect-ive, etholiadol, dewisiadol

El-e-gance, tlysni, gwychder, tegwch

El-e-gant, tlws, dillynaidd; glandeg

El-e-gy, galarnad, marwnad, alaethgan

El-e-ment, elfen, defnydd: elfenu; egwyddori

El-e-phant, cawrfil, elephant; oliffant

El-e-vate, dyrchafu, cyfodi; mawrhau

El-lip-sis, hirgylch, hirgrwn; diffyg

E-lope-ment, ciliad, dirgeliad; enciliad gyda chariad

El-o-quence, hyawdledd, ffraethineb

El-o-quent, hyawdl, ffraeth, ymadroddus

Em-a-nate, teneuo, culhau; nychu

Em-bank-ment, argloddiad; arglawdd, argae

Em-bar-rass, dyrysu, nidro; trallodi

Em-bas-sy, cenadaeth, cenadwriaeth

Em-bel-lish, addurno, harddu, prydferthu

Em-bez-zle, darnguddio, celcio, lladrata

Em-bod-y, corffori, cydgorffoli; tewychu

Em-bra-sure, muragoriad, muregor

Em-bry-o, anelwig, gorllyd, milrith

E-met-ic, cyfog; cyfogol; gloesbair

Em-i-grant, ymfudwr; ymfudol

Em-i-grate, ymfudo; mudo, trawsfudo

Em-i-nence, uchelfa, uchder; mawredd

Em-i-nent, uchel; godidog, hynod

E-mo-tion, cyffro, cynhyrfiad, cyffrawd

Em-per-or, amherawdwr, ymherawdwr

Em-pha-sis, pwyslais; pwysnod

Em-pha-tic, pwysig, pwysleisiol; nerthol

Em-ploy-ment, gwaith, gorchwyliaeth; galwad

Em-ploy-er, gorchwyliwr, gweithosodwr

Em-pow-er, galluogi, awdurdodi

Em-u-late, rhagorgeisio, dynwared, efelychu

En-a-ble, galluogi, nerthu, cynnorthwyo

En-a-mel, emliw, gleinliw: emliwio

En-a-mour, swyno; traserchu yn

En-camp-ment, gwersylliad; gwersyll

En-chant-ment, swyn, cyfaredd, dewiniaeth

En-cir-cle, cylchynu, amgylchu

En-clo-sure, cae, cadlas, caeadle

En-com-pass, amgylchu, cwmpasu; amgau

En-coun-ter, ymgyrch, brwydr: ymgyrchu, brwydro

En-cour-age, cefnogi, calonogi, annog

En-croach-ment, cyfyngiad; traisfeddiant

En-cum-ber, lluddias, rhwystro; gorlwytho

En-dan-ger, peryglu; niweidio, anturio

En-deav-our, cais, ymgais: ymegnio, ymgeisio

En-dorse-ment, cefnysgrif, arysgrifen

En-dow-ment, gwaddol, cynnysgaeth

En-du-rance, parhâd; goddefiad

En-e-my, gelyn, gwrthwynebydd

En-er-gy, grym, egni, nerth

En-fee-ble, gwanhau, llesgau

En-force-ment, grymusiad, cadarnhâd; gorfodaeth

En-fran-chise, rhyddfreinio, rhyddhau

En-gage-ment, rhwymedigaeth; ammod; brwydr

En-gag-ing, deniadol, serchus; boddhaol

En-gin-eer, peiriannydd, peiriannwr

En-grav-er, cerfiedydd; cerfluniwr

En-light-en, goleuo, llewyrchu

E-nig-ma, dychymmyg, dammeg

En-joy-ment, mwynhâd; meddiant; hyfrydwch

En-large-ment, helaethiad; rhyddhâd

En-liv-en, adfywio, bywhau, bywiogi

En-mi-ty, gelyniaeth; casineb

En-no-ble, pendefigo; urddasu; ardderchogi

E-nor-mous, anferth; dirfawr; dychrynllyd

En-tan-gle, dyrysu, maglu; rhwystro

En-ter-ing, mynediad; cyntedd

En-ter-prise, antur, anturiaeth: anturio

En-ter-tain, croesawu; cynnal; derbyn

En-tice-ment, hudoliaeth; annogaeth

En-tire-ly, yn gyfan, i gyd; yn llwyrgwbl

En-ti-tle, hawlogi; enwi; addasu

En-ti-ty, endid, bod, hanfod

En-treat-y, atolwg, deisyfiad, dymuniad

En-vel-ope, amlen, gorchudd, amwisg

En-vel-op, cuddio, gorchuddio, amlenu

En-vi-ous, cenfigenus; gelynol

En-vi-ron, amgylchu, cylchynu

En-vi-rons, amgylchoedd, cylchynau

Ep-i-cure, glwth, gloddestwr; moethyn

Ep-i-gram, englyn, pennill

E-pis-tle, llythyr, epistol

Ep-i-taph, beddargraff, beddysgrif

Ep-i-thet, cyfenw, ansoddair, chwanegair: enwi, cyfenwi; ansoddenwi

E-qua-tion, cyfartaliad; cymmedriad

E-qua-tor, cyhydedd, llinyn y cyhydedd

E-qui-nox, cyhydnos; alban

E-qui-page, taclau, trec; addurnwisg

E-quip-ment, treciad, addurniad

E-qui-poise, cydbwys, mantoledd

E-rec-tion, codiad; adeiladiad; adail

E-rup-tion, rhuthr; crugdardd; bala

Es-cu-lent, ymborth; bwytadwy

Es-pou-sal, dyweddïad; dyweddïol

Es-sen-tial, hanfod; y prif bwngc; hanfodol

Es-pe-cial, neillduol, arbenig

Es-tab-lish, sefydlu, cadarnhau; sylfaenu

Es-ti-mate, cyfrif, tybgyfrif: prisio

E-ter-nal, y Tragwyddol; tragywyddol

E-va-sion, gocheliad, ciliad, dichell

Ev-er-more, yn wastadol, yn barhäus; byth

Ev-e-ry, pob; pawb

Ev-i-dence, prawf, tystiolaeth; amlygrwydd: profi, tystio, amlygu

Ev-i-dent, amlwg, eglur, hynod

Ex-ac-tion, myniad, treisgodiad; gormes

Ex-act-ness, manyldeb, cywirdeb

Ex-act-ly, yn gywir, yn fanwl

Ex-am-ine, holi, chwilio, ymofyn am; ystyried; profi

Ex-am-ple, engraifft, cynllun; siampl

Ex-ca-vate, ceuo, cafnu, cloddio

Ex-ceed-ing, rhagorol; dirfawr; rhagorddwyn

Ex-cel-lence, rhagoriaeth, ardderchogrwydd

Ex-cel-lent, rhagorol, godidog, enwog

Ex-cep-tion, eithrad, eithriad; gwrthddadl

Ex-ces-sive, gormodol, dirfawr; anghymmedrol

Ex-cheq-uer, trysorlys, sylltty: cyllidlysio

Ex-cise-man, cyllidydd, tollydd; chwilgi

Ex-clu-sion, bwriad allan; gwrthodiad

Ex-clu-sive, allgauadol; eithrol; oddi eithr

Ex-cul-pate, difeio, esgusodi; rhyddhau

Ex-cur-sion, gwib, gwibdaith; tramwyad

Ex-e-cute, gwneuthur, cyflawni; marwolaethu

Ex-er-cise, ymarfer; gorchwyl: arfer, ymarfer

Ex-er-tion, ymegnïad, ymdrechiad; cais

Ex-haus-tion, dyhysbyddiad; blinder

Ex-hib-it, prawfysgrif: dangos, arddangos

Ex-i-gence, angen, eisiau; cyfyngder

Ex-i-gent, rheidwys; angenrheidiol; cyfyng

Ex-ist-ence, bod, hanfod; bywyd; parhâd

Ex-ist-ent, yn bod; hanfodol; ar gael

Ex-pan-sion, llediad, taeniad; helaethiad

Ex-pe-dite, brysio; rhwyddhau; brysiol

Ex-pen-sive, treulfawr, costus; drud

Ex-pi-ate, dyhuddo; dyhuddo âg aberth; iawnu

Ex-plic-it, eglur, amlwg; pendant

Ex-plo-sion, ffrwydriad, ergyd; rhuthr

Ex-pres-sion, mynegiad, adroddiad; ymadrodd; gwasgiad

Ex-pres-sive, mynegol, traethol; darluniadol

Ex-press-ly, yn eglur; yn bendant, yn hysbys

Ex-pul-sion, tafliad allan, ymlidiad

Ex-qui-site, rhagorol, godidog; dewisedig; manwl, perffaith

Ex-ten-sion, ystyniad; eangiad, helaethiad

Ex-ten-sive, helaeth, eang; mawr

Ex-tin-guish, diffoddi, diffodd; dilëu

Ex-tir-pate, diwreiddio, dinystrio; symmud

Ex-tor-tion, cribddail, treisiad; gorthrwm

Ex-trac-tion, tyniad, tyniad allan, llinach

Ex-treme-ly, yn eithaf; dros ben; yn aruthr

Ex-tri-cate, rhyddhau, dadrysu; dadblygu

Ex-trin-sic, allanol; ammhriodol

Ex-u-viæ, pl. ystelion, diosgion

Eye-serv-ice, llygad-wasanaeth

Eye-wit-ness, llygattyst, golygdyst

Fab-ri-cate, adeiladu; gwneuthnr; dyfeisio

Fa-ce-tious, digrif, cellweirus, llawen

Fac-to-ry, gweithfa, gweithdy; masnachfa

Fac-ul-ty, gallu, medr, teithi, medrusrwydd

Faith-ful-ness, ffyddlondeb; gonestrwydd

Fal-la-cious, twyllodrus, dichellgar

Fal-la-cy, twyll, lledrith, hudoliaeth

Fal-si-fy, ffugio; celwyddo; gwyrdroi

Fal-ter-ing, gwendid; attal dywedyd

Fam-i-ly, teulu, tylwyth; gwaedoliaeth

Fa-mil-iar, cyfaill, cydnabod; teuluaidd; cyfeillgar; cynnefin

Fan-ci-ful, dychymmygol, coegdybus

Fan-tas-tic, gwamalddyn; dychymmygol

Fas-ci-nate, swyno, rhinio, hudo

Fa-tal-ly, yn angeuol; mewn angen

Fath-om-less, diwaelod; anamgyffred; dwfn

Fa-vour-ite, hoffddyn, anwylyd, hoffyn

Fel-low-ship, cymdeithas: cymdeithasu

Fel-o-ny, cyflafan; lladrad

Fem-in-ine, benywol, menywaidd; tyner

Fe-ro-cious, ffyrnig, creulawn, brochwyllt

Fer-ven-cy, gwresogrwydd; brwdfrydedd

Fes-ti-val, gwyl; gwledd; gwleddol; llawen

Fil-a-ment, edefyn; meinwreiddyn

Fi-nal-ly, yn ddiweddaf, yn olaf; o'r diwedd

Fir-ma-ment, ffurfafen, wybr, entrych

Fis-tu-la, pibell; pibglwyf

Flat-ter-er, gwenieithiwr, truthiwr

Flat-u-lence, gwyntogrwydd, gwyntchwydd

Flat-u-lent, gwyntog, chwyddedig; gwag

Flex-i-ble, hyblyg, ystwyth; anwadal

Flour-ish-ing, blodeuog, blagurol; llwyddiannus

Fluc-tu-ate, tonio; bwhwman; petruso

Flu-en-cy, ffrydiolrwydd; hyawdledd

Fo-li-o, dalen lawn

For-as-much, yn gymaint, gan, o herwgdd, am

For-bear-ance, dyoddefgarwch, ymaros

For-bid-den, gwaharddedig, gwarafunedig

For-ci-ble, cadarn, hyrym, nerthol

For-eign-er, alldud, estron

Fore-know-ledge, rhagwybodaeth

For-get-ful, anghofus

For-feit-ure, collediad, fforffediad

For-give-ness, maddeuant, gollyngdod

For-giv-ing, maddeugar; trugarog

For-ma-tion, ffurfiad, lluniad

For-mer-ly, gynt, cyn hyn, er ystalm

For-mu-la, ffurfreol, ffurf

For-ti-fy, cadarnhau; caeru, cryfhau

For-tu-nate, ffyniannus, ffodiog

Foun-da-tion, sail, sylfaen

Fran-gi-ble, hydor, breuol

Fra-ter-nal, brawdol, brawdgar

Frat-ri-cide, brawdladdiad

Fraud-u-lence, dichellgar, twyllgarwch

Fraud-u-lent, twyllodrus

Friv-o-lous, dibwys, disylwedd

Frol-ic-some, gorhoenus, chwareugar

Front-is-piece, talwyneb; gwyneblun

Fro-ward-ness, afrywiogrwydd

Fruc-ti-fy, cnydio; ffrwythiannu

Fu-gi-tive, ffoadur; ffoadurus

Ful-mi-nate, taranu; bygwth

Fun-da-ment, yr eisteddfa, rhefr

Fu-ner-al, angladd; angladdol

Fu-ri-ous, ffyrnig, gorphwyllog

Fur-nish-ing, diwalliad; dodrefniad

Fur-ni-ture, dodrefn; trec, taclau

Fur-ther-ance, rhwyddhâd; cynnorthwy

Fur-ther-more, ym mhellach, heb law hyny

Fu-si-ble, toddadwy, hydawdd

Ga-bi-on, caergawell, differgawell

Gal-lant-ry, dewredd, gwroldeb

Gal-ler-y, oriel, uwchlawr

Gal-van-ism, trydaniaeth mettelaidd

Gar-ri-son, gwarchadlu; amddiffynfa: gwarchlueddu

Gath-er-ing, cynnulliad; crawniad

Gaz-et-teer, cyhoeddwr newyddion, darlundraith

Gel-a-tine, ceuledig

Gen-er-al, cadflaenor; cyffredin; mynych; cyffredinol

Ge-ni-al, genedigol; rhywiog; llon

Gen-er-ous, haelionus, rhwyddgalon

Ge-ni-us, athrylith, anian, awen

Gen-teel-ness, boneddigeiddrwydd

Gen-tle-man, boneddwr

Gen-tle-ness, addfwynder, tiriondeb

Gen-u-ine, pur, digymmysg

Germ-in-ate, blaguro, egino

Gid-di-ness, penddaredd; y bendro

Gi-gan-tic, cawraidd, dirfawr

Glo-ri-fy, gogoneddu; mawrygu

Glos-sa-ry, geirddehonglydd; geirlyfr

Glu-tin-ous, gludiog

Glut-ton-y, glythineb, bolrythi

God-li-ness, duwioldeb, dwyfolder

Gor-man-dize, bolrythu

Gov-ern-ess, llywiadures; athrawes

Gov-ern-ing, llywiad: yn llywio

Gov-ern-ment, llywodraeth

Gra-da-tion, graddiad, esgyniad

Grad-u-al, graddol, graddesgynol

Grad-u-ate, graddolwr, urddawg: graddio, graddoli

Grand-ju-ry, uchelreithwyr

Grate-ful-ness, diolchgarwch

Grat-i-fy, boddhau; gwobrwyo

Grat-i-tude, diolchgarwch, iolwch

Greed-i-ness, aingc, awch, gwangc

Guar-an-tee, gwarantydd: gwarantu

Guard-i-an, gwarchodwr

Gut-tur-al, cegaidd; garw seiniol

Gym-nas-tic, gorchestol

Hand-i-ly, yn hylaw, yn fedrus

Hand-ker-chief, cadach, llawfoled

Har-mo-ny, cynghanedd, cysondeb

Heart-i-ly, yn galonog; o'r galon

Heav-en-ly, nefolaidd, nefawl

Heav-i-ly, yn drwm, yn bwysig

Hem-i-sphere, haner pelen, arddrych

Hence-for-ward, bellach, rhagllaw

Hep-ta-gon, seithochrog

Here-af-ter, ar ol hyn, wedi hyn, rhagllaw

Her-e-sy, geulith, geugred, heresi

Her-it-age, etifeddiaeth, treftadaeth

Hes-i-tate, ammeu, petruso

Hex-a-gon, chwechochrog

Hi-ber-nal, gauafaidd

Hid-e-ous, hyll, erchyll

High-mind-ed, uchelfrydig, trahaus

Hin-der-ance, rhwystr, lludd

His-to-ry, hanes, hanesyddiaeth

Hith-er-to, hyd yma, hyd yn hyn

Hom-i-ly, byrdraith

Hon-est-y, uniondeb; rhin

Ho-ri-zon, terfyngylch, gorwel

Hor-ri-ble, erchyll, ofnadwy

Horse-man-ship, marchwriaeth

Hos-pi-tal, ysbytty, clafdy

How-be-it, er hyny, er hyn oll

Hu-man-kind, dynolryw

Hu-mor-ous, penchwiban; digrif

Hur-ri-cane, hyrddwynt, corwynt

Hus-band-man, arddwr, amaethydd

Hus-band-ry, llafuriaeth, amaethyddiaeth

Hy-drau-lics, awelliaeth

Hy-dro-gen, ulai

Hyp-o-crite, rhagrithiwr

I-ci-cle, cloyn ia, cloch ia

I-de-a, meddylddrych; amgyffred

Id-i-om, ieithwedd

Id-i-ot, hurtyn, gwirionyn

I-dle-ness, segurdod, diogi

Ig-no-ble, anenwog, gwael

Ig-no-rance, anwybodaeth, annysg

Ig-no-rant, anwybodus, anhyddysg

Il-le-gal, anghyfreithlawn

Il-lic-it, anghyfreithlawn, annheg

Ill-na-ture, drwg dymher

Il-lus-trate, gloywi; egluro, amlygu

Im-ag-ine, dychymmygu, tybio

Im-be-cile, diallu, dirym, egwan

Im-burse-ment, cost, traul

Im-i-tate, dynwared, efelychu

Im-mi-nent, cyfagos; bygythiol

Im-mod-est, aflednais; anniwair

Im-mor-al, anfoesol, anfucheddol

Im-mor-tal, anfarwol, didrangc

Im-par-tial, diduedd, anmhleidgar

Im-pa-tience, diamyneddgarwch

Im-pa-tient, diamynedd, anoddefgar

Im-peach-ment, cyhuddgwyn: achwyn; attalfa

Im-per-fect, anmherffaith, diffygiol

Im-pli-cate, cymhlethu; cydgynnwys

Im-plic-it, cuddgasgliadol; diymchwiliad

Im-port-ance, pwys; cynnwysiad, ystyr

Im-port-ant, pwysfawr, dirfawr

Im-pos-tor, twyllwr, hudwr

Im-pos-ture, twyll, hudwaith

Im-po-tent, analluog, dinerth

Im-pre-cate, deisyfu drwg, rhegu

Im-pres-sion, argraffiad; argraff

Im-pris-on, carcharu, caethiwo

Im-prop-er, anghymwys, anaddas

Im-prove-ment, diwygiad, gwelliant

Im-pru-dence, annoethineb, ffoledd

Im-pru-dent, anghall, anhybwyll

Im-pu-dence, digywilidd-dra

Im-pu-dent, haerllug, digywilidd

Im-pul-sion, ffwyrad, gyrawd

Im-pul-sive, dirgymhellawl

In-car-nate, mewn cnawd

In-cen-tive, cynhyrfiad; cynnyrfiol

In-ces-sant, dibaid, didor

In-ci-dence, damwain, dygwyddiad

In-ci-dent, damweiniol

In-cis-ion, haciad, toriad

In-cite-ment, annogiad

In-cle-ment, gerwin, afrywiog

In-com-mode, rhwystro

In-com-pact, anghryno

In-com-plete, anghyfan, anghwbl

In-cor-rect, anghywir, gwallus

In-cor-rupt, anllygredig, dilwgr

In-cu-bate, dëor

In-cum-bent, perchenog bywiolaieth

In-cur-sion, ymgyrch, rhuthdaith

In-debt-ed, dyledus; rhwymedig

In-de-cent, anweddaidd, anhardd

In-dent-ure, celrwymiad

In-di-cate, dangos, mynegi

In-dict-ment, cyhudd, cyhuddgwyn

In-di-gence, angenoctyd, tlodi

In-di-gent, angenus, tlawd

In-dig-nant, digllawn, ffromddig

In-di-rect, anghyfeiriol; annheg

In-dis-creet, anghall, ansynwyrol

In-dis-pose, anaddasu; annhueddu

In-dis-tinct, aneglur, anhyglyw

In-do-lence, seguryd, diogi

In-do-lent, swrth, dioglyd

In-duce-ment, annogaeth; cymhelliad

In-dul-gence, anwes; cyd-ddygiad; tynerwch

In-dul-gent, anwesgar; trathyner

In-dus-try, diwydrydd, dyfalwch

In-fam-ous, gwaradwyddus, gwarthus

In-fa-my, anair, enllib, gwaradwydd

In-fan-cy, mabandod, mebyd

In-fant-ry, milwyr traed; peddyd

In-fec-tion, llwgr, haint

In-fec-tious, heintus, adwythig

In-fer-ence, casgliad

In-fer-nal, uffernol, dieflig

In-fi-del, anffyddiwr; anffyddiog

In-fi-nite, anfeidrol, annherfynol

In-flec-tion, plygiad i mewn; croesogwyddiad

In-flic-tion, cosproddiad, dial

In-flu-ence, dylanwad: dylanwadu

In-form-er, hysbyswr; achwynnwr

In-fringe-ment, trawsdoriad, toriad

In-fu-sion, tywalltiad, mwydiad

In-fu-sive, trwythol, mwydol

In-hab-it, cartrefu, cyfanneddu

In-her-ence, glyniad, ymlyniad

In-her-ent, cynenid; dwfnlynol

In-her-it, etifeddu; meddiannu

In-hu-man, creulawn, annynol

In-jec-tion, chwistrelliad i fewn

In-i-tial, dechreuol, egwyddorol

In-i-tiate, egwyddori; derbyn i fewn

In-junc-tion, gorchmmyn, archiad

In-ju-ry, cam, sarhad, niwed

In-jus-tice, anghyfiawnder, cam

In-ner-most, nesaf i fewn

In-no-cence, diniweidrwydd

In-no-cent, diniweid, dieuog

In-qui-ry, ymofyniad, chwiliad

In-ser-tion, gosodiad i fewn

In-sin-cere, anghywir, rhagrithiol

In-sip-id, diflas; merf

In-si-tion, impiad, imp

In-so-lence, trahausder, gorhyfder

In-so-lent, haerllug, taeog

In-sol-vent, methdalwr

In-so-much, yn gymaint, gan; hyd oni, fel, nes

In-spec-tion, gorucholygiad

In-spect-or, golygwr, goruchwyliwr

In-stal-ment, urddiad; rhan daliad

In-stant-ly, yn daer, yn ddyfal; yn ddioed

In-sti-gate, cynhyrfu, annog

In-sti-tute, egwyddor; gosodedigaeth: gosod, sefydlu; addysgu

In-struc-tion, addysg, hyfforddiad

In-stru-ment, peiriant, offeryn

In-su-late, ynysu

In-sult-ing, diystyrllyd, gwatwarus

In-sur-ance, diogeliad, digollediad

In-sur-gent, gwrthryfelwr

In-te-ger, cyfanrif, cyfangorff

In-te-gral, symawl, cyfan

In-tel-lect, deall, dealltwriaeth; synwyr

In-ten-tion, amcan, bwriad

In-ter-cede, myned rhwng; cyfryngu

In-ter-cept, rhwystro, attal

In-ter-course, rhyddrediad; cydgyfeillach

In-ter-dict, gwahardd; esgymuno

In-ter-est, budd, elw; llog: cynhyrfu; bod mewn gofal

In-ter-fere, cyfryngu, ymyru

In-ter-im, cyfamser, cyfrwng

In-ter-line, rhwnglinellu

In-ter-lude, coegchware

In-ter-ment, claddiad, claddedigaeth

In-ter-mit, dyspeidio, peidio

In-ter-mix, cymmysgu, cydgymmysgu

In-ter-nal, mewn, o fewn

In-ter-pose, myned rhwng, cyfryngu

In-ter-pret, dehongli; cyfieithu

In-ter-sect, cynghroesi

In-ter-val, cyfrwng; hamdden

In-ter-vene, cyfryngu, dyfod rhwng

In-ter-view, cyfrwch, ymgyfarfod

In-test-ate, heb ewyllys, anghymyn

In-tes-tine, tufewnol, cartrefol

In-tes-tines, ymysgar, perfedd

In-ti-mate, cyfaill; cyfeillgar: arwyddo

In-trep-id, gwrol, diofn, eon, hy

In-tri-cate, dyrys, rhwystrus

In-trin-sic, priodol, hanfod, cymmwynol

In-tro-duce, arwain i fewn

In-tru-sion, ymwthiad, gormesiad

In-va-lid, methfilwr, un methedig; gwan, dirym

In-va-sion, rhuthrgyrch, ymosodiad

In-va-sive, traisruthrol, rhuthrol

In-vei-gle, twyllo, llithio, hudo

In-ven-tion, dyfais, darfeddyliad

In-vest-ment, gwisgad; urddiad; gwarchead

In-un-date, llifeirio a dwfr, gorlifo

Ir-ri-gate, dyfrhau; dyfru

Ir-ri-tate, ystuno, herio, cynhyrfu

It-er-ate, ailddywedyd

Jeal-ous-y, eiddigedd; drwgdyb

Jeop-ard-y, perygl, enbydrwydd

Jour-ney-man, hurweithiwr

Jo-vi-al, digriflon, llon

Joy-ful-ness, lloniant, llawenydd

Ju-bi-lee, gwyl gyhoedd, Jubili

Ju-di-cious, call, deallus, synwyrol

Judg-ment-seat, gorsedd barn

Jus-ti-fy, cyfiawnhau, dieuogi

Ju-ve-nile, mabin, ieuengaidd

Kid-nap-per, lleidr personau

La-bi-al, gwefusawl, gweflol

La-bour-er, gweithiwr, ymboenwr

La-bour-ing, yn ymboeni, yn ymegnio

Lab-y-rinth, bachdrofa

Lac-er-ate, rhwygo, dryllio, darnio

La-con-ic, byreiriog, talfyr

La-i-ty, llëygion, gwyr llëyg

Land-hold-er, tirddaliwr

Lar-ce-ny, lladrad, chwiwladrad

Lat-i-tude, lledred, llydander

Lat-ter-ly, yn ddiweddar

Laud-a-ble, canmoladwy, gwiwglod

Laugh-a-ble, chwerthinus, digrifol

Law-ful-ness, cyfreithlondeb

Lax-a-tion, rhyddhad, llacâd

Lax-i-ty, rhyddni, y dolur rhydd

La-zi-ness, diogi; seguryd

Leg-a-cy, cymynrodd

Le-ga-tion, cenadwriaeth

Leg-i-ble, darllenadwy; eglur

Leg-is-late, gwneud deddfau

Le-ni-ent, tyner, esmwyth

Lep-ro-sy, gwahanglwyf

Leth-ar-gy, yr hunglwyf, gorchwsg

Li-a-ble, darostyngedig, rhwymedig

Lib-er-al, hael; rhydd, diragfarn

Lib-er-ate, rhydhau, gollwng

Lib-er-tine, un penrydd; anghrefyddol

Lib-er-ty, rhyddid, braint; hyfder

Li-bra-ry, llyfrgell, llyfrgrawn

Li-cen-tious, penrydd, afreolus

Lieu-ten-ant, rhaglaw

Lig-a-ment, rhwymyn, gïeuyn

Like-li-hood, tebygoliaeth

Lin-e-age, ach, llinach, hil

Liq-uid-ate, toddi; lleihau

Lit-er-al, llythrenol

Lit-ur-gy, gweddi, ffurf o weddiau

Live-li-hood, bywiolaeth, cynnaliaeth

Log-a-rithm, dirprwyn

Lo-gi-cian, rhesymegwr, dadleuydd

Lon-gi-tude, hirder, hydred

Lo-qua-cious, siaradus, tafodrydd

Lot-ter-y, cwtws; damweiniaeth

Love-li-ness, hawddgar

Lov-ing-ly, yn hawddgar

Loy-al-ty, ffyddlondeb, cywiredd

Lu-cra-tive, ennillfawr, maelfawr

Lu-di-crous, digrifol, ysmala

Lum-ba-go, llwynwst

Lu-min-ous, goleu, goleufawr

Lu-na-cy, lloerawl, lleuadol

Lu-na-tic, lloerigyn; lloerig

Lux-u-ry, gloddest, rhysedd

Mac-er-ate, teneuäu; mwydo

Mag-a-zine, arfdy, ystordy

Ma-gi-cian, swynwr, dewin

Mag-is-trate, swyddog, heddynad

Mag-ni-fy, mawrygu, mwyhau

Mag-ni-tude, maint, mawrdra

Maid-ser-vant, gwasanaethferch

Main-te-nance, cynnaliaeth

Ma-jes-ty, mawrhydi

Mal-a-dy, clefyd, dolur

Mal-con-tent, gwrthryfelwr; anfoddog

Ma-li-cious, cenfigenus, dygasog

Ma-lig-nant, athryfgar, anianddrwg

Man-a-cle, llawhual, llawethar

Man-age-ment, llywiadaeth, trefniad

Man-a-ger, trefnwr, rheolwr

Man-ci-pate, caethiwo; trosi meddiant

Man-i-fest, elgur, goleu: amlygu, dangos

Man-i-fold, amryw, aml, lluosog

Man-ner-ly, moesog, moesgar

Ma-nœu-vre, dyfais, cyfrwyswaith

Man-slaugh-ter, dynladdiad

Man-u-al, llawlyfr, perthynol i'r llaw

Man-u-script, ysgrifen; ysgrifwaith

Mar-i-time, morawl, arfor

Mar-in-er, morwr, llongwr

Mar-tyr-dom, merthyrdod

Mar-vel-ous, rhyfeddol, aruthrol

Mas-cu-line, gwryw; dynol

Mas-sa-cre, galanasdra: cigyddio

Mas-ter-ly, trachywrain; meistrawl

Mas-ti-cate, dygnoi, cnoi

Ma-ter-nal, mamaidd, mamawl

Mat-ri-cide, mamladdiad

Me-an-der, dolystumio; dolenu

Meas-ure-ment, meidraeth, mesuriant

Me-chan-ic, gallofydd, celfyddydwr; gallofyddol, llawweithiol

Me-di-ate, cyfryngol; canolaidd; cyfryngu, eiriol

Med-i-cal, meddygol, meddyginiaethol

Med-i-cine, meddyginiaeth

Med-i-tate, myfyrio, meddylio

Me-di-um, cyfrwng; y canol

Mel-o-dy, peroriaeth, melysgerdd

Mem-o-ry, côf; coffadwriaeth

Men-di-cant, cardotyn; cardotlyd: cardota

Me-ni-al, gwas, gweinidog; teuluaidd

Mer-can-tile, marchnadol, masnachol

Mer-chan-dize, masnachyddiaeth: masnachu

Mer-ci-ful, trugarog, tosturiol

Mer-cu-ry, Mercher; arian byw

Mer-cy-seat, trugareddfa

Mer-ri-ly, yn llawen, yn ddifyrlon

Mer-ri-ment, llawenydd, digrifwch

Mes-sen-ger, cenad, negesydd

Met-a-phor, traws-symmudiad

Me-te-or, awyrdân, goruchionen

Mi-cro-scope, chwyddwydr

Mid-sum-mer, canol haf, alban hefin

Mi-gra-tion, mudiad, symmudiad

Mi-li-tia, meiwyr

Min-er-al, mŵn, mettel; mwnawl

Min-ia-ture, mân ddarlun

Min-is-ter, gweinidog: gweini

Min-is-try, gweinidogaeth; gweinidogion

Mi-nute-ness, manylrwydd

Mir-a-cle, gwyrth, rhyfeddod

Mis-ap-ply, cambriodoli, camarfer

Mis-be-have, camymddwyn

Mis-chiev-ous, diriad, drygionus

Mis-er-y, trueni, adfyd; gofid

Mis-for-tune, anffawd, anhap

Mit-i-gate, esmwythau, lliniaru

Mod-er-ate, cymmedrol, canolig: cymmedroli; arafu

Mod-est-y, gwylder, lledneisrywdd

Mod-i-fy, dullio, agweddu

Mod-u-late, cyweirio llais

Moi-e-ty, hanner, hannerig

Mo-ment-ous, pwysfawr, pwysig

Mo-ment-um, egni; rhuthr, gorfod

Mon-arch-y, unbenaeth, breniniaeth

Mon-i-tor, rhybyddiwr; cynghorwr

Mon-u-ment, cofgolfn; beddadail

Mor-al-ly, yn foesol; yn debygol

More-o-ver, ym mhellach; heblaw, hefyd

Mor-tal-ly, yn farwol, yn angeuol

Mort-ga-gee, arwystlwr, echwynwr

Mor-ti-fy, marwlygru, darostwng

Moth-er-ly, mamaidd, mamawl

Mo-tion-less, digyffro, disymmud

Mov-a-ble, symmudadwy

Moun-tain-eer, mynyddwr

Mount-ain-ous, mynyddig

Mu-ci-lage, sudd; llysnafedd

Mul-ti-ply, lliosi, lliosogi

Mul-ti-tude, lliaws, tyrfa

Mur-der-ous, llofruddiog, gwaedlyd

Mu-sic-al, cerddgar, cynghaneddol

Mu-si-cian, cerddor, cynghaneddwr, tantwr

Mu-ta-ble, anwadal, cyfnewidiol

Mu-ta-tion, newidiad, cyfnewidiad

Mu-ti-late, anafu, hacru, efryddu

Mu-ti-ny, terfysg: terfysgu, gwrthgodi

Mu-tu-al, cy, cyd, cyf

Mys-ter-y, dirgelwch; cyfriniaeth

Na-ked-ness, noethni, llymdra

Nar-ra-tion, traethiad, adroddiad, hanes

Na-tion-al, cenedlol; gwladol

Nat-u-ral, anianol, naturiol

Nav-i-gate, mordwyo, llongiadu

Ne-ga-tion, nag, nacad, gwad

Ne-ga-tive, nag, negyf: nacau, gomedd

Neg-lect-ful, diofal, esgeulus

Neg-li-gence, anofaledd, esgeulusdod

Neg-li-gent, esgeulus, diofal

Nerv-ous-ness, grymusder; gwendid

News-pa-per, newyddor, newyddiadur

No-bod-y, neb, neb un, undyn

No-ble-man, dyledawg, pendefig

Noc-tur-nal, nosddeial; nosawl

No-mad-ic, bugeiliol; crwydrol

Nom-in-al, enwawl; galwedigol

Nom-in-ate, enwi; galw; penodi

Non-pa-reil, peth digymhar; argrafflythrenau

Not-a-ble, nodadwy, hynod; gofalus

No-ti-fy, hysbyu, cyhoeddi

Nour-ish-ment, maeth, meithriniaeth, ymborth

Nov-el-ty, newydd-der, newydd-dra

No-vem-ber, Tachwedd

Nu-mer-al, niferol, rhifol

Nu-mer-ate, rhifianu, rhifnodi

Nu-mer-ous, rhifiog, lliosog

Nurs-er-y, maethdy; planigfa

Nu-tri-ment, maeth, lluniaeth

Nu-tri-tion, maeth, maethiad

Ob-du-rate, calongaled, anhyblyg

Ob-e-lisk, berna; bernod

Ob-jec-tion, gwrthddadl, gwrtheb

Ob-jec-tive, gwrthrychawl

Ob-la-tion, offrwm; rhodd

Ob-nox-ious, darostyngiedig, beius

Ob-serv-ance, parch; cadwad

Ob-so-lete, anarferedig, henaidd

Ob-sta-cle, rhwystr, attalfa

Ob-sti-nate, cildyn, cyndyn, gwrthnysig

Ob-struc-tion, rhwystr, lludd; tagfa

Ob-vi-ate, rhagflaenu; rhagod

Ob-vi-ous, amlwg, eglur

Oc-ca-sion, achlysur; achos: peru, achosi

Oc-cu-py, meddiannu; dal; trin; defnyddio

Oc-cur-rence, damwain, dygwyddiad

Oc-ta-gon, wythochr

Oc-ta-vo, llyfr wythblyg; wythblyg

Oc-to-ber, Hydref

O-di-ous, cas, atgas; brwnt

Of-fen-sive, atgas, ffiaidd; rhwystrol

Of-fer-ing, aberth, offrwm; offrymiad

Of-fi-cer, swyddwr, swyddol

Of-fi-cial, is-swyddog; swyddol

O-mis-sion, esgeulusiad; gwall

Om-nis-cience, hollwybodaeth

Om-nis-cient, hollwybodus

On-er-ous, llwythfawr, trwm

O-pen-ly, ar gyhoedd, yn amlwg

Op-er-ate, gweithredu; effeithio

O-pin-ion, tyb, meddwl; mympwy

Op-pon-ent, gwrthwynebwr; gwrthwynebol

Op-por-tune, prydlawn; addas

Op-po-site, gwrthwyneb; cyferbyn

Op-pres-sion, gorthrymder, gormes

Op-pres-sive, gorthrymus, treisiawl

Op-pres-sor, gorthyrmwr, gormeswr

Op-ta-tive, dymunedigol; dymunadwy

Op-u-lence, cyfoeth, golud

Op-u-lent, cyfoethog, goludog

Or-a-cle, arma; gwr doeth

Or-a-tion, araeth, arawd, parabl

Or-a-tor, areithiwr; ymadroddwr

Or-der-ly, rheolaidd, trefnus, gweddaidd

Or-di-nance, deddf, cyfraith; rheol; gosodiad

Or-di-nate, trefnus: trefnu

Or-gan-ic, organaidd; offerynol

O-ri-ent, dwyrain; dysglaer

Or-i-gin, henydd; dechreu; gwreiddyn

Or-na-ment, addurn; harddwch: addurno

Or-tho-dox, iawnffyddiog, uniawngred

Oth-er-wise, amgen, onide, yn wrthwyneb

O-ver-board, tros y bwrdd, i'r mor

O-ver-cast, rhy dafl; cymylu

O-ver-charge, gorlwytho; gorofyn

O-ver-come, gorchfygu, gorchafu

O-ver-flow, arlanw; gormodedd: gorddylifo

O-ver-head, yn uchel, uchben

O-ver-lay, arlethu, gorwedd ar; gorchuddio

O-ver-look, gorwylio, goruchwylio; esgeuluso

O-ver-plus, sarid, gwarged, rhelyw

O-ver-sight, amryfusedd; arolygiaeth

O-ver-spread, gordaenu, gorchwalu, gorchuddio; taenu

O-ver-take, gorddiwedd, gorddiwes, dal

O-ver-throw, dadymchweliad: dymchwel

O-ver-whelm, gorwasgu, llethu,

Out-ra-geous, drygwyllt, ffyrnig

Out-ward-ly, yn allanol, oddi allan

Pa-ci-fy, dyhuddo, tawelu

Pain-ful-ness, poenusrwydd

Pal-a-tine, breiniog

Pal-i-sade, palis, gwalc: palisio, cledrgau

Pal-pa-ble, hydeiml, eglur, amlwg

Pal-pi-tate, dychlamu; curo

Par-a-ble, dammeg, ammeg

Par-a-dise, paradwys, gwynfa, nef

Par-a-dox, amrydyb, amgendyb

Par-a-graph, gwahanran

Par-al-lax, amgenedigaeth

Par-al-lel, cyfochriad, cyfatebiad; cyfochrol: cyfochri

Par-a-mount, goruchel, uchaf, penaf

Par-a-mour, cariadfab, cariadferch

Par-a-pet, canllawfur, gwalcfur

Par-a-phrase, allair: aralleirio

Pa-rent-al, rhieniawl

Par-lia-ment, senedd, seneddr

Par-tak-er, cyfranog, cyfranogwr

Par-tial-ly, yn dueddgar; o ran

Par-ti-cle, arsill; mymryn; tip

Par-ti-tion, rhaniad; canolfur: rhanu

Part-ner-ship, cyfrannogaeth, cydhawiaeth

Pas-sa-ble, hyffordd; derbyniol

Pas-sen-ger, teithydd, tramwywr

Pas-sion-ate, hyddig, nwydwyllt; traserchus

Pass-o-ver, Y Pasc

Pas-to-ral, bugeilgerdd; bugeiliaidd

Pat-en-tee, braint-lythyrog

Pat-ri-arch, prifdad, patriarch

Pat-ron-age, tadogaeth; nawdd

Pay-a-ble, dyledus, taladwy

Peace-a-ble, heddychlawn; dystaw

Pec-to-ral, dwyfronawl, cyllaol

Pe-cul-iar, priod, priodol; enwedigol

Ped-es-tal, bôn colofn

Ped-i-gree, âch, achwedd

Pel-lu-cid, tryloyw, gloyw, claer

Pen-al-ty, poen, cosp; dirwy

Pen-du-lum, dibynai, dringlyn

Pen-e-trate, treiddio; amgyffred

Pen-i-tence, edifeirwch, edifeiriant

Pen-i-tent, edifar, edifarus

Pen-man-ship, ysgrifen ddawn

Pen-ny-worth, ceiniogwerth

Pen-sion-er, gwobrwas, cyflogddyn

Pen-ta-gon, pumochr

Pen-te-cost, y pentecost; y Sulgwyn

Pen-u-ry, tlodi, anghen

Per-cep-tion, gwelediad; syniad

Per-cep-tive, gwelediannol; syniol

Per-cus-sion, tarawiad, ergydiad

Per-di-tion, colledigaeth, dystryw

Per-fec-tion, perffeithdra

Per-fect-ly, yn berffaithgwbl

Per-fid-ious, twyllgar, bradwrus

Per-fo-rate, tyllu; trydyllu

Per-for-mance, cyflawniad; chware

Per-form-er, cyflawnwr, chwarëydd

Per-il-ous, peryglus, enbyd

Pe-ri-od, gwers; cyfnod; diweddnod

Per-ish-ing, hylwgr; darfodedig

Per-ma-nence, parhad

Per-ma-nent, parhaus, sefydlog

Per-mis-sion, caniatâd, goddefiad

Per-ni-cious, niweidiol, dinystriol

Per-pe-trate, drygweithredu, cyflafanu

Per-qui-site, adfael

Per-se-cute, erlid, erlyn

Per-se-vere, parhau, para; dyfal bara; aros

Per-son-al, dynsodawl; personnol; perthynol i

Per-son-ate, dynwared; cynnyrcholi

Per-spec-tive, golygawl, trylwg

Per-ti-nence, cyfaddasrwydd

Per-ti-nent, perthynasol, cymhwys

Per-u-sal, tryddarlleniad, darlleniad

Pes-ti-lence, heintnod, y pla

Pes-ti-lent, heintnodawl, heintus

Pe-ti-tion, erfyniad, deiseb: erfynio, deisyf

Pet-ri-fy, caregu

Pet-u-lance, crygnaws; coegni

Pet-u-lant, anniddig, anfoddog

Phar-ma-cy, cyfferiaeth

Phys-i-cal, meddygol; anianyddol

Phy-si-cian, meddyg, meddygydd

Pi-e-ty, duwiolfryd, duwioldeb

Pil-grim-age, pererindod

Pi-lot-age, llywiedyddiaeth

Pin-na-cle, pinagl, uchelfaen

Pi-ra-cy, morladrad, morysbail

Pit-e-ous, truenus, tostûrus

Pit-i-ful, tosturus; gresynol

Plant-a-tion, planfa, planigfa

Plas-ter-er, cymrydwr, plastrwr

Plaud-a-ble, canmoladwy, clodadwy

Plaus-i-ble, ymddangosiadus; golygus; tybygol

Play-fel-low, cydchwarëydd

Plen-te-ous, llawn, helaethlawn

Plen-ti-ful, helaeth, cyflawn

Pli-a-ble, ystwyth, hyblyg

Plun-der-er, anrheithiwr, ysbeiliwr

Po-et-ry, awenyddiaeth, barddoniaeth

Poi-son-ous, gwenwynig, gwenwynllyd

Pol-i-cy, llywodraethyddiaeth; callineb; ysgrifen digollediad

Po-lite-ness, moesgarwch, hyfoesedd

Pol-it-ic, cyfrwysgall; gwladol

Pol-it-ics, llywod-ddysg, gwledychddysg

Pol-lu-tion, halogiad, aflanad

Pol-y-gon, amryochr

Pop-u-lace, y cyffredin, y werin

Pop-u-lar, poblogaidd; gwerinaidd

Port-a-ble, dygadwy, hyddwyn

Port-er-age, cyflog cludydd

Port-fol-io, papyrgwd

Port-man-teau, bolgan; ysgilgist

Po-si-tion, cyflead, gosodiad; sefyllfa

Pos-i-tive, gwiriawl; sicr, penodol

Pos-ses-sion, meddiant, perchenogaeth

Pos-ses-sive, perchenawl, meddawl

Pos-ses-sor, meddianydd; perchen

Pos-si-ble, galluadwy; posibl

Pos-si-bly, efallai; ysgatfydd

Post-of-fice, llythyrdy, llythyrfa

Po-ten-tate, penadur, archdeyrn

Po-ten-tial, galluogol, galluadwy

Pot-ter-y, crochenyddiaeth

Pov-er-ty, tlodi, anghen, eisiau

Poul-ter-er, adarwerthwr

Pow-er-ful, galluog, nerthol

Prac-ti-cal, ymarferol, defnyddiol

Praise-wor-thy, canmoladwy

Pre-cau-tion, rhagocheliad: rhagrybyddio

Pre-ce-dence, blaenoriaeth, y blaen

Pre-ce-dent, cynreol; blaenorol

Prec-i-pice, dibyn, diffwys

Pre-cis-ion, manylrwydd

Pre-cise-ly, yn fanwl

Pre-cur-sor, blaenrhed, rhagflaenor

Pred-i-cate, adroddawl, darddelw: darddodi, rhagadrodd

Pre-dic-tion, rhagddywediad

Pre-ex-ist, cynhanfodi, cynfodi

Pref-er-ence, rhagoriaeth, blaenoriaeth

Pre-fer-ment, dyrchafiad, codiad

Pre-ju-dice, rhagfarn: niweidio

Pre-ma-ture, rhagaddfed, rhygynar

Prem-i-ses, cyseiliau, cysoddedigion

Pre-mi-um, gwobr, gobr

Pres-by-ter, penaduriad, hynefydd

Pre-scrip-tion, rhagysgrifen; cyfarwyddiad

Pre-serv-er, cynnaliwr, diogelwr

Pres-i-dent, arlywydd, llywydd

Pre-sump-tion, tybygiad; beiddiad

Pre-sump-tive, tybiadol; trahaus

Pre-tend-er, ffuantwr, twyllhonwr

Pre-ten-sion, rhith-hawliad

Pre-vail-ing, ffyniannus, tyciol

Prev-a-lence, ffyniant, goruchafiaeth

Prev-a-lent, gorchfygawl, ffynawl

Pre-ven-tion, rhagflaeniad; lluddiad

Pre-ven-tive, cadwedydd, rhagflaenydd; rhagflaenedigol

Pre-vi-ous, blaenorol, rhag blaen, cyn

Pri-ma-ry, prif, cysefin, gwreiddiol; cyntaf

Prim-i-tive, cyntefig, cysefin; prif

Prin-ci-pal, pen, blaenor; prif, penaf

Prin-ci-ple, egwyddor; gosodedigaeth: egwyddori; dysgu

Pri-va-cy, dirgelwch; cyfrinach

Pri-va-teer, herwlong

Priv-i-lege, braint, gorfraint: breinio

Priv-i-ly, yn ddirgel, tan gel

Prob-a-ble, tebyg, credadwy, hygoel

Pro-ba-tion, prawf, profiad

Pro-ced-ure, hwyliad, gyriad

Pro-ceed-ing, gweithrediad, gorchwyl

Pro-ces-sion, gorymdaith, torfdrefnus

Prod-i-gal, afradlawn, dyfethgar

Pro-dig-ious, aruthrol, dirfawr; rhyfeddol

Pro-duc-tion, cynnyrchiad; estyniad

Pro-duc-tive, cynnyrchiol; ffrwythiannus

Pro-fane-ness, halogrwydd; llygredigaeth

Pro-fes-sion, proffesiad; galwedigaeth

Pro-fes-sor, proffeswr; cadeirdraw

Pro-fi-cience, cynnydd; gwelliant

Pro-fi-cient, un cynnyddedig; graddwr

Prof-li-gate, oferddyn; anfad, dirinwedd

Pro-fu-sion, gorhaeledd, gormodedd

Prog-e-ny, hil, epil

Pro-gres-sion, mynediad ym mlaen; graddiant, cynnyddiad

Pro-gres-sive, graddringawl, graddol

Pro-hib-it, gwarafun, gwahardd

Pro-jec-tile, tafledigydd, taflbeth; hydafl, tafl

Pro-jec-tion, ergydiad, cynlluniad; ysgwyddiad

Pro-lif-ic, hiliog, epiliog, ffrwythlawn

Prom-e-nade, rhodfa, rhodfa awelaidd

Prom-i-nence, ysgwyddiad allan, crogiad allan; bargodle

Prom-i-nent, bargodawl, eglur; amlycaf

Prom-is-ing, gobeithlawn, gobeithiol

Pro-mo-tion, dyrchafiad, codiad

Promp-ti-tude, parodrwydd; hyfedredd

Pro-mul-gate, cyhoeddi, adrodd hysbysu

Prop-a-gate, epilio, cenedlu, lluosogi

Prop-er-ly, yn briodol, yn addas

Prop-er-ty, cynneddf, priodolder; eiddo, meddiant

Proph-e-cy, prophwydoliaeth

Proph-e-sy, prophwydo, rhagfynegi

Pro-pi-tious, tosturiol, graslawn; ffafriol

Pro-por-tion, cyfran, dogn; cyfartalwch: cymmedroli; cyweirio

Pros-e-cute, arganlyn, dilyn, erlyn, erlid

Pros-e-lyte, dychwelwr: dychwelyd

Pros-o-dy, mydryddiaeth; acenyddiaeth

Pro-spec-tus, rhagdremyn

Pros-per-ous, llwyddiannus, hylwydd

Pros-ti-tute, putain: puteinio

Pros-tra-tion, gorchreiniad, iseliad

Pro-tec-tion, amddiffyniad, nodded

Pro-tec-tor, amddiffynydd

Prot-es-tant, gwrthdystiwr; ardystiwr

Pro-to-col, cynysgrif

Pro-trac-tion, gohiriad, oediad

Pro-tru-sion, gwithiad ym mlaen

Prov-a-ble, profadwy, hybrawf

Prov-en-der, ebran, porthiant

Prov-i-dence, rhagwelediad, rhagluniaeth

Prov-i-dent, darbodus; cynghorus

Pro-vin-cial, taleithben; taleithiol, gwladol

Pro-vi-sion, arlwy, lluniaeth; darpariaeth

Prox-i-mate, nesaf, agosaf, digyfrwng

Pru-den-tial, cynghorus, call

Pub-lish-er, cyhoeddwr; adroddwr

Pu-gil-ist, dyrnodiwr, paffiwr

Pug-na-cious, ymladdgar

Pul-mon-ic, ysgyfain, ysgyfeinglaf

Pul-sa-tion, curiad; ysbongciad

Pul-ver-ize, llychu, malu

Punc-tu-al, geirwir; manol; gofalus

Pun-ish-ment, cosp, cospedigaeth

Pur-ga-tive, carthai; carthedigol

Pu-ri-fy, coethi, puro

Pu-ri-ty, purdeb, puredd

Pur-loin-er, darnguddiwr

Pur-su-ance, canlyniad, erlyniad

Pur-vey-ance, porthmonaeth

Pu-tre-fy, braenu, pydru

Pu-tres-cence, malldod, pydredd

Pu-tres-cent, braenllyd, llygredig

Pu-trid-ness, braenedd

Pyr-a-mid, bera

Quad-ran-gle, pedror, pedrongl: pedrongli

Quad-rat-ic, pedryradd, pedraidd

Quad-ru-ped, pedwartroed

Quad-ru-ple, pedwarplyg

Qual-i-fy, addasu, cymhwyso

Qual-i-ty, cynneddf; rhinwedd; ansawdd; rhywogaeth

Quan-ti-ty, swm, maint

Quar-an-tine, diheinbrawf

Quar-rel-some, cwerylus, cecrus

Quar-ter-deck, uchelfwrdd, pedryfwrdd

Quar-ter-ing, dofreithiad; llettyad

Quar-ter-ly, yn drimisol

Quench-a-ble, diffoddadwy

Quest-ion-ing, posiad, ymfoyniad

Quick-sil-ver, arian byw

Qui-et-ness, llonyddwch, tawelwch

Quo-ta-tion, dyfyniad, dyfynnodiad

Ra-di-ance, llewyrch, gloywder

Ra-di-ant, dysglaer, pelydrog

Ra-di-ate, pelydru, peilio

Rad-i-cal, gwreiddiol, cyn, cysefin

Rad-i-cate, gwreiddio; boneddogi

Ra-di-us, gwawlbaladr, hanner tryfesur

Rag-ged-ness, carpiogrwydd

Rag-ing-ly, yn gynddeiriog, yn ffyrnig

Rail-ler-y, difenwad, gwawdfeiad, gogan

Ran-som-er, prynwr, pryniadwr

Ra-pa-cious, rheibus, gwangcus

Ra-pid-ly, yn gyflym, yn fuan

Rap-tu-rous, perlewygawl; gorllawen

Rar-e-fy, teneuo, teneuaw

Ras-cal-ly, brwnt, gwael, dyhir

Ra-tion-al, rhesymol, arbwyllawg

Rav-en-ous, gorwangcus, cigfranawl

Ra-vish-ment, treisiant; gorlonedd

Read-i-ly, yn barod, yn ewyllysgar

Read-i-ness, parodrwydd, ewyllysgarwch

Re-ad-mit, aildderbyn, ad-dderbyn

Re-al-ize, gwirio, sylweddoli; gwirbrofi

Re-al-ly, yn wir; yn ddiau

Re-as-cend, adesgyn

Rea-son-er, rhesymwr

Rea-son-ing, rhesymiad, cymhwylliad

Re-bate-ment, rhigoliad, toliant

Re-bell-ion, gwrthryfel

Re-bell-ious, gwrthryfelgar, cyndyn

Re-ceiv-er, derbyniwr, derbynydd

Re-cent-ly, yn newydd, yn ddiweddar

Re-cep-tion, derbyniad, croesaw

Re-cit-al, adroddiad, datgan

Re-cit-ing, adroddiad, mynegiad

Reck-on-ing, cyfrifiant, cyfrif

Re-cog-nize, adwaen, adnabod

Rec-ol-lect, ailgynnull, adgofio

Re-com-mence, ailddechreu

Rec-om-mend, canmol; gorchymmyn

Rec-om-pense, atdal, tâl, taledigaeth: atdalu, gwobrwyo

Rec-on-cile, cymmodi; heddychu

Re-cord-er, cofiadur, cofrestrydd

Re-cre-ate, adfywio, adloni

Rect-an-gle, unionongl, cyfongl

Rec-ti-fy, unioni, diwygio; ad-ddystyllio

Rec-ti-tude, uniondeb, uniawnedd

Rec-tor-y, personiaeth, Persondy

Re-cum-bent, gorweddol

Re-cur-rence, dychweliad, adrediad

Re-cur-rent, dychweliadol, adgyrchiol

Re-deem-er, prynwr, gwaredwr

Re-demp-tion, pryniad, prynedigaeth

Re-duc-tion, goresgyniad, cwtogiad

Re-dun-dance, arddigonedd, gormodedd

Re-dun-dant, arddigonawl, gormodawl

Re-em-bark, adlongi

Re-en-force, adgyfnerthu, adrymuso

Re-en-gage, ailymrwymo

Ref-er-ence, cyfeiriad, golygiad

Re-fine-ment, coethiad; manyliant

Re-flec-tion, gwrthdafliad; adfyfyriad

Re-flect-ive, adlewyrchol; adfyfyriol

Re-form-er, diwygiwr, adffurfiwr

Re-frac-tion, dadlewyrch; gwrthdoriad

Re-fract-ive, gwrthdoredigol

Re-fresh-ment, adfywiad, lluniaeth

Ref-u-gee, ymnoddwr, ymnoddiedydd

Re-fus-al, pall, gomeddiad

Re-gard-ful, ystyriol, gofalus

Re-gard-less, anystyriol, diofal

Re-gen-cy, rhaglawiaeth

Reg-i-cide, teyrnladdiad

Reg-i-men, hwyl, rheoldrefn; trefniad ymborth

Reg-i-ment, catrawd, byddinrawd

Reg-is-ter, coflyfr, cofrestrwr: cofrestru, cofnodi

Reg-is-trar, cofrestrwr

Reg-u-lar, rheolaidd, trefnus

Reg-u-late, trefnu, rheoleiddio

Re-hears-al, adroddiad, datganiad

Re-ject-ed, gwrthodedig, llysedig

Re-jec-tion, gwrthodiad, llysiant

Re-im-burse, atdalu, talu yn ol

Re-joic-ing, llawenychiad, gorfoledd, llawenydd

Re-la-tion, adroddiad, mynegiad; perthynas

Rel-a-tive, perthynas; perthynasol

Re-lent-less, didosturi, caledgalon

Re-li-ance, golud, ymddiried; dibyniad

Re-lig-ion, crefydd

Re-lig-ious, crefyddol

Re-lin-quish, gadw, gadael, gollwng

Rel-ish-ing, archwaethiad, blasiad

Re-luct-ance, gwrthdyniad, anfodd

Re-luct-ant, anewyllysgar, anfoddog

Re-main-der, gweddill, rhan ar ol; gadawedig

Rem-e-dy, meddyginiaeth, gwelliant

Re-mem-ber, cofio, meddwl; adgoffa

Re-mem-brance, cof, adgof; coffadwriaeth

Re-mis-sion, maddeuant, dilead

Re-mit-tance, arian troslwydd, adanfoniad; maddeuant

Re-mit-ting, dyspeidiol

Re-mon-strance, adfynegiad, gwrthdystiad

Re-mon-strate, gwrthachwyn, gwrthresymu

Re-mote-ness, pellder

Re-mov-al, symmudiad; diswyddiad

Ren-dez-vous, ymgyrchfa, ymgasglfa

Ren-e-gade, gwrthgiliwr

Re-new-al, adnewyddiad

Ren-o-vate, adnewyddu; adferu

Rent-a-ble, ardrethadwy

Re-pay-ment, atdal, atdaliad

Re-peat-er, adroddwr; oriadur

Re-pent-ance, edifeirwch, edifeiriant

Re-plen-ish, diwallu, llenwi

Re-port-er, hysbyswr, mynegwr

Rep-re-sent, arddangos, cynnyrchioli

Rep-ri-mand, cerydd: ceryddu

Re-proach-ful, edliwgar; gwaradwyddus

Rep-ro-bate, drygddyn: gwrthod

Re-pub-lic, gweriniaeth

Re-pug-nance, gwrthwynebiad

Re-pug-nant, gwrthwyneb, croes

Re-pul-sion, gwrthyriad

Re-pul-sive, cilgwthiol

Re-put-ed, cyfrifedig

Re-qui-site, gofynedig, angenrheidiol

Re-qui-sites, angenrheidiau

Re-quit-al, gwobr; iawn, tâl

Re-sem-blance, cyffelybrwydd

Re-sem-ble, tebygu, cyffelybu

Re-sent-ment, atdeimlad; digter

Res-er-voir, cronfa, dyfrgist

Res-i-dence, arosfa, trigfa, cartref

Res-i-dent, trigiannydd; trigiannol

Res-i-due, gweddill, rhelyw

Re-sist-ance, gwrthwynebiad

Re-solv-ent, datodawl

Res-o-lute, llawnfrydig, bwriadlawn

Re-spect-ful, parchus, parchlawn

Re-spec-tive, neillduol, priodol, gwahanol

Re-splen-dence, atdywyniad, dysglaerder

Re-splen-dent, llewyrchol, ysblenydd

Re-stric-tion, attaliad, cyfyngiad

Re-stric-tive, terfynedigol, rhwymol

Re-strin-gent, rhwymydd; rhwymol

Re-tain-er, llogwr; dibynydd

Re-ten-tion, attaliad, cofddaliad

Re-ten-tive, attalgar, cynnwyssol; gafaelgar

Ret-i-nue, gosgordd, gosgorddlu

Re-tire-ment, neillduedd, unigedd

Re-trench-ment, cwtogiad; adglawdd

Ret-ro-grade, gwrthgrwydrol

Ret-ro-spect, gwrthedrych, adolwg

Re-venge-ful, dialgar, ymddialgar

Rev-e-nue, ardreth, cyllid

Rev-er-ence, parch, anrhydedd: perchi, parchu

Rev-er-end, parchedig, hybarch

Rev-er-ent, parchus; gostynedig

Re-vers-al, dymchweliad, diddymiad

Re-ver-sion, gwrthdroad; olyniad

Re-vi-sion, adchwyliad, ailolygiad

Re-viv-al, adfywiad, dadebriad

Re-volv-ing, amdroad; myfyriad

Re-ward-ed, gwobrwyedig

Rhet-o-ric, ffraetheb, areithyddeg

Rheu-ma-tism, cryd cymalau, cymalwsg

Rid-i-cule, gwawd: gwawdio

Right-eous-ness, cyfiawnder, uniondeb

Rig-or-ous, garw, gerwin, llymdost

Ring-lead-er, blaenor, penaeth

Ri-ot-ous, terfysgus

Rit-u-al, defodlyfr; defodol

Ri-val-ry, cydymgais

Riv-u-let, nant, cornant

Ro-ga-tion, gofyniad, gwedd

Ro-man-tic, aruthrol; ffugiol

Ro-ta-tion, chwyliad, chwyldroad

Roy-al-ty, brenindod, teyrnogaeth

Ru-di-ment, egwyddor, cynbrawf

Ru-in-ate, andwyo, andwyol

Ru-in-ous, adfeiliog, andwyol

Ru-mi-nate, adgnoi; adystyried

Run-a-way, ffoadur, cilgi

Rus-ti-cate, gwladogi

Rust-i-ness, llwydni, llwydrydni

Sac-cha-rine, siwgraidd; melys

Sac-ra-ment, sacrament

Sa-cred-ness, cysegredd

Sac-ri-fice, aberth, offrwm: aberthu

Sac-ri-lege, cysegrladrad

Sa-ga-cious, call, craff, synwyrol

Sal-a-ry, cyflog, tâlwobr

Sale-a-ble, gwerthadwy

Sa-li-va, aliw, poer

Sal-i-vate, haliwio, poerlif

Sal-va-tion, iachawdwriaeth, gwaredigaeth

Sanc-ti-fy, santeiddio; puro

San-i-ty, iechyd, dianmhwylled

Sar-cas-tic, gwawdus, brathgar

Sa-ti-ate, digoni, diwallu

Sat-el-lite, seren osgordd, lleuaden

Sat-is-fy, boddio; diwallu

Sat-u-rate, llenwi, digoni

Sat-ur-day, dydd Sadwrn

Sav-age-ness, gwylltineb, creulonedd

Sau-ci-ness, coegni, delder

Scan-dal-ize, gwaradwyddo, goganu

Scan-dal-ous, gwaradwyddus, gwarthus

Scen-e-ry, golygfa, darlunfa

Scrip-tu-ral, ysgrythyrol

Scro-fu-la, manwynion

Scru-pu-lous, ammheugar

Scru-ti-nize, adchwilio

Scru-ti-ny, olrhëawd, manwl chwiliad

Sea-son-ing, tymheriad; cywair

Se-clu-sion, cauad allan, ysgariad

Se-cre-cy, dirgelaidd, dirgelwch

Sec-u-lar, bydol, lleygol

Se-date-ness, arafwch, digyffroad

Sed-i-ment, gwaddod, gwaelod

Se-di-tion, terfysg, ymblaid

Se-di-tious, ymbleidgar, bradfwriadol

Se-duc-tion, hudiad, trawsddeniad

Sed-u-lous, dyfal, diwyd, llafurus

Seem-ing-ly, i'r golwg, mewn rhith

Se-lec-tion, detholiad, detholrif

Self-con-ceit, hunandyb

Sen-a-tor, seneddwr, henefydd

Se-ni-or, hynaf, hynefydd

Sen-sa-tion, syniad, teimlad

Sen-si-ble, teimladwy; deallus

Sen-si-tive, teimladol; byw

Sen-su-al, anianol, cnawdol

Sen-ti-ment, tyb, barn, meddwl

Sen-ti-nel, gwyliedydd

Sep-a-rate, gwahan: gwahanu

Sep-tem-ber, Medi, mis Medi

Sep-ul-chre, bedd, beddrod

Se-ri-ous, difrif, difrifol

Ser-pen-tine, sarphaidd; dolenog

Ser-vi-tude, caethwasanaeth, caethiwed

Set-tle-ment, sefydliad, preswylfod

Sev-en-fold, seithblyg

Sev-er-al, pwngc, pen; amryw, gwahanol; llawer

Shal-low-ness, basder, basedd

Shel-ter-ing, gwasgodiad, achlesiad

Shiv-er-ing, cryndod; dellteniad

Sid-er-al, serawl

Sig-nal-ize, hynodi, enwogi, arnodi

Sig-na-ture, arwyddnod, llaw ysgrifen

Sig-ni-fy, arwyddo; hysbysu, mynegi

Silk-mer-cer, sidanydd

Sil-li-ness, ffoledd, ynfydrwydd

Sil-ver-smith, arianof, gof arian

Sim-i-lar, tebyg, mal, cyffelyb

Sim-i-le, cymhariaeth, cyffelybiaeth

Sim-ple-ton, symylyn, hurtyn

Sim-pli-fy, symliaw, symlu

Sin-cere-ly, yn gywir, yn ddiffuant

Sin-ful-ness, pechadurusrwydd

Sin-gle-ness, symledd, symlrwydd

Sin-gu-lar, unigol, unig; hynod, neillduol

Sin-is-ter, aswy, chwith; annheg

Sit-u-ate, sefydlu, cyfleu

Skel-e-ton, ysgerbwd, esgrud

Skil-ful-ness, cywreinrwydd, hyfedredd

Sky-rock-ets, banbelau, tânbeleni

Slan-der-ing, athrodiad, abseniad

Slan-der-ous, enllibus, athrodus

Slaugh-ter-house, cigydd-dy, lladd-dy

Slip-per-y, llithrig; anhyddal

Sloth-ful-ness, diogi, musgrellni

Slov-en-ly, swga, annhaclus; dilun; yn anghryno

So-ber-ness, sobrwydd; difrifwch

So-ci-al, cymdeithgar, cyfeillgar

Sol-em-nize, difrifgadw, gweinyddu

So-lic-it, erfyn, crefu

Sol-i-tude, unigedd, ymneillduedd

Sol-u-ble, toddadwy, hydawdd

So-lu-tion, dattoddiad; egluriad

Some-bod-y, rhywun

So-no-rous, seinfawr, soniarus

Sooth-say-er, dewin, dewinwr

Soph-is-try, twyllresymiad

Sor-cer-er, swynwr

Sor-cer-y, swyngyfaredd

Sor-row-ful, trist, galarus

Sov-er-eign, penllywydd; penadur; goruchaf, goruchel

South-er-ly, deheuol

Spe-cif-ic, priodfeddyginiaeth; priodol, neillduol

Spe-ci-fy, penodi, gwahanodi

Spe-ci-men, rhagbrawf, cynrych

Spec-ta-cle, drych, golwg

Spec-ta-cles, tremwydr, syllwydr

Spec-ta-tor, edrychwr, syllydd

Spec-u-late, brydolygu, golygianu

Spell-ing-book, silliadur

Spher-i-cal, cyfrgrwn

Spir-it-ed, ysbrydlawn, gwrol

Spite-ful-ness, migusedd, dygasedd

Spu-ri-ous, ffugiol, bastarddaidd

Sta-ble-ness, diysgogrwydd

Staff-bear-er, brysgyllddygydd

Stag-na-tion, croniad, llyniad

Sta-tion-er, safwerthydd, gwerthwr papyr

Stead-fast-ly, yn ddianwadal, yn ddiysgog

Stead-fast-ness, dianwadalwch

Step-fath-er, llysdad

Step-moth-er, llysfam

Stiff-neck-ed, gwargaled, gwarsyth

Stig-ma-tize, senwi, gwrthnodi

Stim-u-late, symbylu; annog, cymhell

Stim-u-lus, cymhellai

Stin-gi-ness, crintachrwydd

Stip-u-late, ammodi; cytuno

Stom-ach-er, bronfoll, dwyfroneg

Strat-a-gem, ystrangc, ystryw, dichell

Straw-ber-ry, myfien, mefusen

Stren-u-ous, bywiog, ymdrechgar

Stub-born-ness, cyndynrwydd

Stu-di-ous, llengar, myfyrgar; diwyd

Stum-bling-block, cyff, maen tramgwydd

Stu-pen-dous, aruthrol, rhyfeddol

Stu-pi-fy, hurtio, syfrdanu

Stut-ter-ing, attalddywediad

Sub-al-tern, is swyddog; is, tan

Sub-di-vide, adranu, dyranu

Sub-jec-tion, gwarogaeth; ymostyngiad

Sub-ju-gate, gwarogi, darostwng

Sub-mis-sion, ymostyngiad

Sub-mis-sive, gostyngedig, isel

Sub-poe-na, gwyslythr: dyfnrwymo

Sub-scrib-er, tanysgrifydd, cynnorthwywr

Sub-scrip-tion, tanysgrifiad

Sub-se-quent, canlynol, gwedi, dilynol

Sub-si-dy, arian cymhorth; porth-dâl

Sub-sist-ence, cynnaliaeth, bywioliaeth; para, arosiad

Sub-stan-tial, sylweddol; defnyddiol

Sub-stan-tive, sylweddair; sylweddol

Sub-sti-tute, dirprwywr

Sub-ter-fuge, gochelfa; cyfrwys ocheliad

Sub-trac-tion, tyniad allan, erthyniaeth

Sub-til-ty, minder, cyfrwys

Suc-cess-ful, llwyddianus

Suc-ces-sion, olyniad, dilyniad

Suc-ces-sive, olynol, dilynedigol

Suc-ces-sor, olynol, dilynydd

Sud-den-ness, disymwythdra

Suf-fer-ance, goddefiad; amynedd

Suf-fer-er, dyoddefydd, goddefwr

Suf-fer-ing, goddefiad, dyoddefiant

Suf-fi-cient, digon, digonol

Suf-fo-cate, mygu, tagu

Sug-ges-tion, crybwylliad, amnaid

Suit-a-ble, cyfaddas, cydweddol, addas

Sul-phur-ous, brwmstanaidd

Sum-ma-ry, crynodeb; byr, cryno

Sump-tu-ous, mawrwych; costfawr

Su-per-fice, wyneb, arwyneb

Su-per-fine, meinwych; goreu

Su-per-sede, diswyddo: troi heibio

Su-per-vise, gorucholygu

Sup-ple-ment, adchwanegiad

Sup-pli-cate, erfyn, gweddio, achrefu

Sup-port-er, cynnaliwr; attegydd

Sup-pres-sion, diddymiad, llethiad

Sup-pres-sive, celiadol, llethiadol

Sur-cin-gle, argengl, uchgengl

Sur-feit-ing, alariad, glythineb; tra ffiaidd

Sur-ger-y, llawfeddygaeth

Sur-pris-ing, rhyfeddol, aruthrawl

Sur-ren-der, rhoddiad i fynu; traddodi, ymroddi

Sur-ro-gate, rhaglaw esgob

Sur-round-ing, amgylchynol, cylchynol

Sur-vey-or, arolygydd; mesurydd

Sur-viv-or, gorfucheddwr

Sus-pect-ing, drwgdybus, amheus

Sus-pen-sion, crogiad; dodiad heibio

Sus-pi-cion, drwgdyb; amheuad

Sus-pi-cious, drwgdybus, amheugar

Sus-te-nance, ymborth, cynnaliaeth

Syl-la-ble, sill, sillaf, silleb

Syl-la-bus, crynnydeb; penau

Sym-me-try, cymesuredd; cyfatebiad

Sym-pa-thize, cyd-ddioddef, cydymdeimlo

Sym-pa-thy, cydoddef, cydymdeimlad

Syn-the-sis, cydosodiad

Ta-ble-cloth, bwrddliain, lliain bwrdd

Tale-bear-er, clepgi, chwedlwr

Talk-a-tive, chwedleuog, dywedgar

Tan-gi-ble, cyfhwrddadwy, teimladwy

Tap-es-try, teisban; crogleni

Tar-paul-ing, pyglen; llongwr

Tax-a-tion, trethiad, ardrethiad

Teach-a-ble, addysgadwy, hyddysg

Tech-ni-cal, celfyddydawl, celfyddus

Te-di-ous, hirfaith, dygn; poenus

Tel-e-graph, pellgraff

Tel-e-scope, pellddrych, ysbienddrych

Tem-per-ance, cymmedroldeb

Tem-per-ate, cymmedrol; sobr

Tem-po-ral, amserol, tymhorol; bydol, lleygol

Temp-ta-tion, hudiad; profedigaeth

Te-na-cious, gludiog; gwydn

Ten-der-ness, tynerwch, meddalwch

Ten-e-ment, ardrethdy, tyddyn

Term-in-ate, terfynu, gorphen

Ter-ri-ble, dychrynllyd, arswydus, ofnadwy, erchyll

Ter-rif-ic, dychrynllyd, arswydus

Ter-ri-fy, brawychu, dychrynu

Tes-ta-ceous, cregynog, cregynaidd

Test-a-ment, cymynaeth, ewyllys ddiweddaf

Tes-ta-tor, cymynai, cymynwr

Tes-ta-trix, cymynes, cymynwraig

Tes-ti-fy, tystiolaethu: tystio; profi

Thank-ful-ness, diolchgarwch

Thanks-giv-ing, diolchdaliad

The-a-tre, chwareudy; cemmaes

Thence-for-ward, ym mlaen o'r amser hwnw

The-or-em, rheol brofadwy, gwiredigaeth

The-o-ry, golygddysg, golygiaeth

There-a-bout, o ddeutu yno, yn agos

There-af-ter, gwedi hyny, ar ol hyny

Thiev-ish-ness, lladradgarwch

Thor-ough-fare, trwyddedfa

Thought-ful-ness, meddylgarwch

Thrash-ing-floor, llawr dyrnu

Threat-en-ing, bygythiad, bygyliad

Thun-der-bolt, taranfollt, mellten

Thun-der-ing, taranllyd; bygythiol

Tim-or-ous, ofnus, aneon

Ti-tle-page, dalen enwol, gwyneb ddalen

To-geth-er, ynghyd, ar unwaith

Tol-er-ate, goddef, caniatau, gadu

Tor-ment-or, poenydiwr, poenwr

Tor-na-do, corwynt, trowynt

Tor-tu-ous, torchog, dolenog; niweidiol

To-tal-ly, yn gwbl, yn llwyr

Tour-na-ment, ffugymgyrch, ffugymladd

Tract-a-ble, hydrin, trinadwy

Tra-di-tion, traddodiad, hengof

Trag-e-dy, dïenchware; erchylldro

Trans-ac-tion, gorchwyl, neges

Trans-fig-ure, gweddnewid

Trans-gres-sion, troseddiad, camwedd, anwiredd

Trans-gres-sor, troseddwr

Tran-si-tion, trofiad, trawssymmudiad

Tran-si-tive, trofus, trawsfynedigol

Trans-la-tion, cyfieithiad, trosiad

Trans-la-tor, cyfieithydd

Trans-mis-sion, trosglwyddiad

Trans-mit-tal, trosglwydd

Trans-pa-rent, tryloyw, gloyw

Trans-verse-ly, ar groes, yn groes ymgroes

Trav-el-ler, teithiwr, ymdeithydd

Treach-er-ous, bradus, bradwrus

Treach-er-y, brad, bradwriaeth; twyll

Treas-u-rer, trysorydd, trysorwr

Tre-men-dous, dychrynllyd, ofnadwy

Tri-an-gle, triongl, tryfal

Tri-bu-nal, brawdle, gorsedd barn

Trin-i-ty, trindawd, trindod

Triv-i-al, gwael, dibwys, bychanig

Tri-um-phant, gorfoleddus

Trop-i-cal, trofanawl

Trou-ble-some, blin, blinderus, terfysyus

Trum-pet-er, udganwr, udgenydd

Tu-bu-lar, chwibolog, pibgeuol

Tu-i-tion, amddiffyniad, addysgaeth

Tur-bu-lence, annhrefn, cyffro, terfysg

Tur-bu-lent, terfysglyd, tonawg

Typ-i-cal, cysgodawl, arwyddol

Tyr-an-nize, gorthrymu, gormesu

Tyr-an-ny, gormeslywodraeth, gormes

Ul-cer-ate, llynori, gwelïo

Ul-cer-ous, llynorog, gwelïawg

Ul-ti-mate, diweddaf; eithaf

Un-a-ble, analluog, egwan

Un-a-ware, yn ddiarwybod, yn ddisymwth

Un-be-lief, anghred, anghrediniaeth

Un-cer-tain, ansicr, annilys

Un-civ-il, anfoesgar, anfwyn

Un-clean-ness, aflendid, brynti

Un-com-mon, anghyffredin, anaml

Un-con-cern, diofalwch, diystyrwch

Un-cov-er, datdoi, dynoethi, didoi

Un-daunt-ed, diofn, eofn, hyf

Un-de-filed, dihalog; dilwgr

Un-der-hand, dirgel, lladradaidd

Un-der-line, tanlinellu, islinellu

Un-der-mine, tangloddio; disodli

Un-der-neath, dan, tan, tanodd

Un-der-stand, deall, dirnad, amgyffred

Un-der-stood, dealledig

Un-der-take, ymgymeryd, ymosod ar

Un-doubt-ed, diamheuol, dios

Un-du-late, tonogi

Un-ea-sy, anesmwyth, cyffrous

Un-e-qual, anghyfartal, anwastad

Un-e-ven, anwastad, anghyfartal

Un-ex-pert, anfedrus, anhwylus

Un-fad-ing, anniflanol, anwywol

Un-faith-ful, anffyddlon, twyllodrus

Un-feel-ing, annheimladol, dideimlad

Un-for-seen, heb ei ragweled

Un-friend-ly, anghyfeillgar

Un-fruit-ful, anffrwythlawn, diffrwyth

Un-god-ly, annuwiol, didduw

Un-grace-ful, anheledliw, anhardd

Un-grate-ful, anniolchgar, diddiolch

Un-ground-ed, disail, disylfaen

Un-hap-py, annedwydd, anwynfydedig

Un-health-y, afiach

Un-ho-ly, ansantaidd, aflan

U-ni-form, unffurf, unwedd, unddull

U-ni-ty, cyfundeb, undeb, under

U-ni-verse, byd, bydysawd

Un-kind-ness, anfwynder, anrhadlonedd

Un-law-ful, anghyfreithlawn

Un-like-ly, annhebygol, annhebyg

Un-luck-y, anffodus, anhapus

Un-mind-ful, anystyriol, difeddwl, diofal

Un-pleas-ant, anhyfryd, annhirion

Un-read-y, anmharod; anhwylus

Un-right-eous, anghyfiawn, anuniawn

Un-ru-ly, afreolus, penwyllt, dirëol

Un-set-tle, ansefydlu

Un-sta-ble, anwadal

Un-stead-fast, anniysgog, anniymod

Un-stead-y, gwamal, anwadal

Un-thank-ful, diddiolch, anniolchgar

Un-ti-dy, digryno, annhaclus

Un-time-ly, annhymig, anamserol

Un-whole-some, afiachus, aniach

Un-wil-ling, anewyllysgar, anfoddog

Un-wor-thy, annheilwng, anwiw

Up-per-most, uchaf, uchelaf

Up-right-ness, uniondeb, gonestrwydd

Ur-gen-cy, anghenrhaid, dirni

Use-ful-ness, defnyddioldeb

U-su-al, arferol, cyffredin

U-surp-er, traisfeddianwr, gormeswr

Us-u-ry, ocr, arlog

U-ten-sil, dodrefnyn, llestryn

Ut-ter-ance, llafarawd, llafariad, ymadrodd; eithaf

Ut-ter-ing, traethiad; lled-daeniad

Ut-ter-ly, yn hollol, yn llwyr, yn gwbl

Ut-ter-most, eithaf, pellaf, eithafig

Va-ca-tion, dyspaid, hamdden, seibiant, gwaghâd

Vac-u-um, gwag, gwagder

Vag-a-bond, crwydraidd, bedlemaidd

Va-gran-cy, crwydreiaeth, gwibrodiad

Vain-glo-ry, gwagogoniant

Van-i-ty, gwagedd, gwegi, oferedd

Va-por-ous, mygdarthog, agerol

Va-ri-ance, amrywiad; amrafael, anghytundeb

Va-ri-ous, amrywiol; aml

Va-ry-ing, neilliad, gwahaniaethiad

Vas-sal-age, gwarogaeth, caethwasanaeth

Veg-e-tate, hydyfu, tyfu

Ve-he-mence, angerdd, taerni

Ve-he-ment, angerddol, tanbaid; awchus, llym

Ve-hi-cle, cludai, cludiedydd, clud

Ven-om-ous, gwenwynig, gwenwynllyd

Ven-i-son, hyddgig, cig danas

Ven-ti-late, gwyntyllio

Ven-ture-some, anturiol

Ver-bal-ly, mewm geiriau, ar air

Ver-bat-im, gair yn ngair, yn llythyrenol

Ver-ber-ate, curo, taro, ceryddu

Ver-i-fy, gwirio, gorchwirio

Ver-i-ly, yn wir, yn ddiau

Ver-si-fy, mydru, prydyddu

Vert-i-cal, nenawl, uchbenol

Vet-er-an, hen filwr, caledfilwr; hen, oedranus, profedig

Vex-a-tion, gofid, blinder, curiad

Vi-bra-tion, ymsiglad, ysgydwad

Vic-ar-age, uchberigloriaeth

Vice-ge-rent, rhaglaw, huail

Vic-to-ry, buddugoliaeth, goruchafiaeth

Vig-i-lance, gwyliadwriaeth, gofal; pryder

Vig-i-lant, gwyliadwrus, gofalus

Vig-or-ous, egniol, bywiog

Vil-lain-ous, ysgeler, atgas, drygus

Vin-ci-ble, gorchfygadwy, gorfodadwy

Vin-di-cate, diffyn; cyfiawnhau

Vin-e-gar, gwinegr, surlyn

Vi-o-late, halogi, treisio, troseddu

Vi-o-lence, trais, traha, gormes, gorthrech

Vi-o-lent, tanbaid, ffyrnig

Vir-tu-al, effeithiol; gweithredol

Vir-tu-ous, rhinweddol, effeithiol; da

Vir-u-lence, gwenwyn, adwyth

Vir-u-lent, gwenwynig, adwythig

Vis-i-ble, gweledigaeth; gweled

Vis-it-or, ymwelydd, gofwywr

Viv-i-fy, bywio, bywiogi, bywhau

Vo-ca-tion, galw, galwad, galwedigaeth

Vol-a-tile, ffwg, a hedo; hedin, hedegol

Vol-ca-no, llosgfal, llosgfynydd

Vol-u-ble, hydro, rhugl, hyawdl, ffraeth

Vol-un-teer, gwirfoddiad

Vo-mit-ing, cyfogiad

Vo-ta-ry, addunwr, ymddiofrydwr; diofrydol, addunedol

Voy-ag-er, mordeithiwr, mordwywr

Vul-gar-ly, yn gyffredin, yn ddifoes

Walk-ing-stick, ffon, llawffon

Wal-low-ing, ymdreiglad, ymdryboliad

Wan-der-er, crwydryn, gwibiad

Wan-der-ing, crwydriad, disperawd

Wan-ton-ness, anlladrwydd, nwyfiant

Watch-ful-ness, gwyliadwrusrwydd

Wa-ter-course, dyfrlle, dyfrffos

Wa-ter-fowl, dwfraderyn

Wa-ter-mark, llifnod

Wav-er-ing, anwadal, ansefydlog

Way-far-ing, teithiol, fforddol

Wea-ri-some, lluddedawl, blinderus

Weath-er-cock, ceiliog gwynt, awelfynag

Web-foot-ed, cyfandroed

Wed-nes-day, dydd Mercher

Weed-ing-hook, chwynogl

Wel-com-ing, croesawiad

Well-wish-er, ewyllysiwr da

West-er-ly, gorllewinol

What-ev-er, pa bynag, beth bynag

Wheel-bar-row, berfa olwynog, berfa

Where-in-to, i'r hyn, i'r hwn

Where-ev-er, yn mha le bynag

Whim-si-cal, ysmala, hyntiog

Whis-per-ing, syganiad, sisiad

Whit-sun-day, Sulgwyn

Who-ev-er, pwy bynag

Wick-ed-ness, drygioni, anfadrwydd

Wid-ow-hood, gweddwdod

Wil-der-ness, anialwch, diffeithwch

Wil-ful-ly, o wirfodd; yn ystyfnig

Wil-ling-ness, ewyllysgarwch

Wine-bib-ber, gwinlyngcwr, gwinyfwr

Wonderful, rhyfeddol, aruthrol

Work-man-ship, gweithiant, celfyddyd

Wor-ship-er, addolwr, addolydd

Wor-ship-ful, parchedig, anrhydeddus

Wor-thi-ly, yn deilwng, yn addas

Wretch-ed-ness, trueni, gresyndawd

Writ-ing-desk, ysgrifenfwrdd

Wrong-ful-ly, yn gamweddus, yn feius

Yel-low-ish, melynaidd, lledfelyn

Yel-low-ness, melynder, melyni

Yeo-man-ry, gwrengiaid

Yes-ter-day, doe

Yes-ter-night, neithiwr

Youth-ful-ness, ieuengctid



WORDS OF FOUR SYLLABLES.


Ab-bre-vi-ate, talfyru, byrhau, cwtogi

Ab-di-ca-tion, llysiant; ymwrthodiad

A-bil-i-ty, gallu; medr, dawn, cymhwysder, nerth

A-bom-in-ate, casäu, ffieiddio

Ab-so-lute-ly, yn gwbl, yn hollol; yn arbenig

Ab-ste-mi-ous, sobr, cymmedrol

Ab-sur-di-ty, afresymoldeb; ynfydrwydd

A-bu-sive-ly, yn enllibaidd, yn oganllyd; yn sarhäus

A-cad-e-my, prifysgol, athrofa

Ac-cel-er-ate, prysuro, ebrwyddo

Ac-cep-ta-ble, derbyniol, cymmeradwy, boddlawn

Ac-cep-ta-bly, yn dderbyniol, yn gymmeradwy

Ac-ces-sa-ry, cefnogwr; cyfranogwr; cynnorthwyol

Ac-ces-si-ble, dyfodadwy; hygyrch; mwynaidd

Ac-ces-so-ry, cymmodawl; cyfranogol

Ac-ci-dent-al, damweiniol, dygwyddol

Ac-cliv-i-ty, esgyniad, gallt, bronallt

Ac-com-mo-date, addasu; diwallu; cymhwyso

Ac-com-pa-ny, cydymdeithio; hebrwng

Ac-com-plish-ment, cwblhâd, addurn; cyflawniad

Ac-cord-ing-ly, yn gyfatebol, yn ganlynol; felly

Ac-count-a-ble, cyfrifol, atebol

Ac-cu-mu-late, casglu, pentyru, tyru

Ac-cu-ra-cy, cywreindeb; gofal, cywirdeb

Ac-cu-sa-tion, cyhuddiad, cwyn

Ac-cu-sa-tive, cyhuddol

Ac-know-ledg-ment, cydnabyddiaeth; addefiad

Ac-qui-es-cence, ymfoddloniad; cydsyniad; goddefiad

Ac-qui-si-tion, caffaeliad, cyrhaeddiad

Ac-tu-al-ly, yn weithredol; mewn effaith; yn wir

Ad-ap-ta-tion, cyfaddasiad; cymhwysder

Ad-min-is-ter, gwasanaethu, gweinyddu; dirprwyo

Ad-mi-ral-ty, morlys, llyngeslys

Ad-mi-ra-tion, rhyfeddiad, syndod; hoffedd

Ad-mi-ra-ble, rhyfeddol; da; rhagorol

Ad-mo-ni-tion, rhybudd, cynghor; annogaeth

Ad-o-ra-tion, addoliad: parch, anrhydedd

Ad-van-ta-geous, buddiol, llesol; manteisol

Ad-ver-sa-ry, gwrthwynebwr, gelyn

Ad-ver-si-ty, adfyd, trallod, drygfyd; ing

Ad-ver-tise-ment, hysbysiad, cyhoeddiad

Ad-vis-a-ble, cymhwys, addas; cynghoradwy

A-dul-ter-ate, llygru; cymmysgu

A-dul-ter-y, godineb, puteindra

Af-fec-tion-ate, serchog, caruaidd

Af-fi-da-vit, tystlw, llw

Af-fin-i-ty, cyfathrach; tebygoliaeth

Af-firm-a-tion, cadarnhâd, honiad

Af-firm-a-tive, cadarnhaol, honiadol

Ag-i-ta-tion, cynhyrfiad, cyffroad

Ag-gra-vat-ing, mwyhaol, trymhaol

Ag-gra-va-tion, mwyhâd, chwanegiad

A-gree-a-ble, unol, cyfatebol: boddus

Ag-ri-cul-ture, amaethyddiaeth, arddwriaeth

A-lac-ri-ty, llawenydd, bywiogrwydd; parodrwydd

Al-ien-a-tion, estroniad; trosiad

Al-le-ga-tion, honiad, gwiriad, haeriad; dadl

Al-le-go-ry, alleg, aralleg, cyffelybiaeth

Al-le-vi-ate, ysgafnhau, esmwytho

Al-low-a-ble, goddefol, caniataol

Al-ter-a-tion, cyfnewidiad, newidiol

Al-ter-ca-tion, ymgecriad, ymrafael

Al-ter-nate-ly, argylch, yn gylchynol

Al-to-ge-ther, yn hollol, i gyd, yn llwyr

Am-bas-sa-dor, cenadwr, negeswr

Am-big-u-ous, amwys, amhëus

A-mel-ior-ate, diwyllio, gwelläu

A-mi-a-ble, hawddgar, prydweddol

Am-i-ca-ble, cyfeillgar, cariadus

Am-mu-ni-tion, arlwy rhyfel; cadarlwy

Am-phib-i-ous, deuelfenol; cyntefin

Am-pu-ta-tion, amdoriad, toriad aelod

A-nal-o-gy, cydweddiad, cyffelybiad

A-nal-y-sis, dosraniad, dadglymiad

A-nat-o-my, difyniaeth; attoriaeth

An-i-mad-vert, adfrydu; barnu; ceryddu

An-i-ma-tion, bywhad, bywiogrwydd

An-ni-hi-late, diddymu, dyfetha

An-nu-al-ly, yn flynyddol

An-nu-i-ty, blwyddoseb, blwydd-dál

A-non-y-mous, anhysbys, dienw

An-swer-a-ble, atebol; cyfrifol

An-tag-o-nist, gwrthwynebwr; gwrthblaid

An-te-ce-dence, rhagflaeniad, blaenafiaeth

An-te-ce-dent, rhagflaenor, blaenor

An-tic-i-pate, rhagflaenu; rhagweled

An-tip-a-thy, gwrthnaws, casineb

An-tip-o-des, gwrthdroediaid, gwrthdraedolion

An-ti-qui-ty, hynafiaeth, yr amser gynt

An-tith-e-sis, cyferbyniaeth, gwrthosodiad

Anx-i-e-ty, trymfryd, pryder gofal

A-pe-ri-ent, agorai; rhyddhaol

A-pol-o-gy, amddiffyniad; esgusawd

Ap-o-plex-y, menyddwst, y parlys mud

A-pos-tro-phe, tolnod: gwrthdro; dadymchwel

Ap-pa-ra-tus, offer, arfau; arlwy

Ap-pa-rent-ly, yn amlwg; mewn ymddangosiad

Ap-pel-la-tion, enwad; galwad; enw

Ap-pli-ca-tion, cymhwysiad, cais; ymroad

Ap-po-si-tion, atosodiad, arddodiad

Ap-pre-ci-ate, prisio, mawrhau, gwerthfawrogi

Ap-pre-hen-sion, amgyffred, deall; ofn

Ap-pro-ba-tion, cymmeradwyaeth

Ap-pro-pri-ate, neillduol, priodol: priodoli

Ap-prox-i-mate, nesu, dynesu, cyfagosi

Ap-pur-ten-ance, perthynoliad; perthynas

Ar-bi-tra-tor, dyddiwr, canolwr; cymmrodeddwr

Ar-bit-ra-ry, trawsarglwyddol; gormesol

Ar-chi-tec-ture, adeilyddiaeth, pensaernïaeth

A-rith-me-tic, rhifyddiaeth, rhifyddeg

Ar-tic-u-late, llefarol: llefaru

Ar-ti-fi-cial, celfydd; dynwaredol

Ar-til-ler-y, cadoffer; magnelau

As-cen-den-cy, goruchafiaeth; awdurdod

As-pi-ra-tion, awydd, gorawydd; ymgais

As-sas-si-nate, cuddlofruddio

As-sid-u-ous, dyfal, diwyd

As-so-ci-ate, cydymaith: cymdeithasu

As-ton-ish-ment, braw, synedigaeth; syndod

As-trol-o-gy, serddewiniaeth

As-tron-o-my, seryddiaeth, seroneg

At-tain-a-ble, cyrhaeddadwy; caffaeladwy

At-ten-tive-ly, yn ddyfal, yn ofalus

Aug-men-ta-tion, cynnyddiad, mwyhâd

Au-thor-i-ty, awdurdod, gallu

Au-tom-a-ton, hunanysgogydd

Aux-il-ia-ry, cynnorthwywr; cynnorthwyol

Av-a-ri-cious, cybyddlyd; crintach

A-void-a-ble, gocheladwy

Bar-bar-i-ty, babariaeth; creulondeb

Ba-rom-e-ter, hinfynag; awyrfynag

Bel-lig-er-ent, rhyfelblaid; rhyfelgar

Ben-e-dic-tion, bendith; bendithiad

Ben-e-fac-tor, cymmwynaswr, noddwr

Be-nef-i-cent, daionus, cymmwynasol

Be-nev-o-lence, caredigrwydd; ewyllys da; hoffedd, serch; elusen

Be-nev-o-lent, caredig; elusengar

Be-nig-ni-ty, tiriondeb; haelioni

Bi-en-ni-al, dwyflwyddol, dwyflwydd

Bi-og-ra-phy, bywgraffiad, cofiant

Bi-tu-mi-nous, duglistaidd, llosglysaidd

Ca-lam-i-ty, blinfyd, drygfyd; anffawd

Cal-cu-la-tion, cyfrif; bwriad; barn

Ca-pac-i-ty, gallu; cymhwysder; cyflwr; swydd; deall

Cap-i-ta-tion, peniant; treth y penau

Cap-tiv-i-ty, caethiwed; caethglud; alldudiaeth

Car-nal-i-ty, cnawdolrwydd; trythyllwch

Car-niv-o-rous, cigysol, cigreibus

Ca-tas-tro-phe, gwrthdro; anffawd

Cat-er-pil-lar, llindys, pryf y dail

Cel-e-bra-tion, dathliad; cyfargofiad; clodforiad

Ce-leb-ri-ty, enwogrwydd; clod, bri

Ce-ler-i-ty, buander, cyflymdra

Cem-e-ter-y, claddfa, monwent, beddrawd

Cen-so-ri-ous, hyfeiol, enllibus; senol

Cen-trif-u-gal, canolffo, creiddffoawl

Cen-trip-e-tal, canolgyrch, creiddgyrch

Cer-e-mo-ny, defod, arfer, seremoni

Cer-tif-i-cate, tystysgrif, tysteb: ysgrifdystio, tystebu

Char-ac-ter-ize, nodweddu, arwyddnodi

Char-i-ta-ble, hael, elusengar

Chris-tian-i-ty, cristionogaeth

Chro-nol-o-gy, amseryddiaeth, amsereg

Chro-nom-e-ter, awriadur; amseriadur

Cir-cu-la-tion, cylchrediad, cylchdroad; rhediad; taeniad

Cir-cum-cis-ion, enwaediad; blaendoriad

Cir-cum-fer-ence, amgylchedd, cwmpas

Co-ag-u-late, ceulo, cawsio; ymdewychu

Co-ef-fi-cient, cydweithredol; cydachosol

Co-in-ci-dence, cyttrawiad, cytundeb

Co-in-ci-dent, cyd-ddygwyddol, cytunol

Col-lat-er-al, cyfystlysog, cyfochrog; cyfochrol, cyfystlys

Col-lo-qui-al, ymddyddanol, cydlafarol

Com-bi-na-tion, cyfuniad, cydsyniad; cyssylltiad, cydiad

Com-bus-ti-ble, dysgymmon; hylosg

Com-fort-a-ble, cysurus, dyddanol

Com-mem-o-rate, cyfargofio, coffäu

Com-mend-a-ble, canmoladwy, clodforus

Com-mend-a-tion, canmoliaeth, cymmeradwyaeth

Com-ment-a-ry, esboniad, amlygiad: esbonio, egluro

Com-mis-er-ate, tosturio, trugarhau

Com-mis-sion-er, dirprwywr, cynnyrchiolydd

Com-mo-di-ous, cyflëus, cymhwys

Com-mod-i-ty, nwydd; eiddo; mantais

Com-mu-ni-cate, cyfranu, cyfranogi; mynegi; cydio

Com-mu-ni-ty, gwladwriaeth; y wlad

Com-mu-ta-tion, newidiad, cyfnewid; pridwerth

Com-par-a-tive, cymharol, cymhariaethol

Com-pat-i-ble, cydweddol, cysson

Com-pen-di-um, crynodeb, talfyriad

Com-pen-sa-tion, taledigaeth; tâl; boddloniad

Com-pe-ti-tion, cydgais, cystadleuaeth

Com-po-si-tion, cyfansoddiad; rhandaliad

Con-cav-i-ty, argeuedd, ceuedd, ceudod

Con-cil-i-ate, cymmodi, heddychu

Con-cep-ti-ble, dealladwy

Con-dem-na-tion, collfarn; condemniad

Con-den-sa-tion, dwysiad, tewhâd

Con-di-tion-al, terfyniad, ammodiad; ammodol

Con-de-scen-sion, ymddarostyngiad

Con-fed-er-ate, cynghreiriwr: cynghreirio

Con-firm-a-tion, cadarnhad, cryfhâd

Con-form-i-ty, cydffurfiad; cyssondeb

Con-ge-la-tion, cyttewychiad; rhewiad

Con-ge-ni-al, cydrywiol; naturiol

Con-grat-u-late, cydlawenhau â, cydlawenychu

Con-gre-ga-tion, cynnulleidfa

Con-sci-en-tious, cydwybodol

Con-se-quent-ly, yn ganlyniadol; gan hyny

Con-serv-a-tive, ceidwadwr, diogelwr; ceidwadol, amddiffynol

Con-sid-er-ate, ystyriol, pwyllog

Con-sist-o-ry, llys yr esgob, eglwyslys

Con-so-la-tion, cysur, dyddanwch

Con-spic-u-ous, amlwg, eglur; enwog

Con-spi-ra-cy, cydfradwriaeth, brad

Con-stel-la-tion, cydser; cydseryddiad

Con-sti-pa-tion, tynhâd; bolrwymedd

Con-sti-tu-ent, cyfansoddydd; aelod hanfodol; cyfansoddol; elfenol

Con-sti-tu-tion, cyfansoddiad; gosodiad; gosodiaeth; cyfraith

Con-sult-a-tion, ymgynghoriad; ystyriaeth

Con-tam-i-nate, halogi, llygru

Con-tem-pla-tion, myfyrdod, astudiaeth

Con-tig-u-ous, cyfagos, agos, cydiol

Con-tin-u-al, parhäus, gwastadol

Con-tin-u-ance, parhâd, para; arosiad

Con-tra-dic-tion, gwrthddywediad, gwrthddadl; anghysondeb

Con-tro-ver-sy, dadl, dadleuaeth; amrafael

Con-va-les-cent, gwelledig; ar wellâd

Con-ve-ni-ence, cyfleusdra; cymhwysder

Con-ve-ni-ent, cyfleus, addas; gweddaidd

Con-ver-sa-tion, ymddyddan, cydymddyddan; buchedd; cynnefindod

Con-vo-ca-tion, cymmanfa, eisteddfod

Co-op-er-ate, cydweithio, cydweithredu

Co-or-di-nate, cydradd; cyfochr

Cop-u-la-tive, cydiadol, cyssylltiadol

Cor-ol-la-ry, casgliad; canlyniad

Cor-o-na-tion, coroniad; taleithiad

Cor-po-ra-tion, corfforaeth; bwrdeisdref

Cor-re-spond-ence, cyfateliad; gohebiaeth

Cor-re-spond-ent, gohebydd; cyfatebwr

Cor-rob-o-rate, cyfnerthu; sicrhau

Cor-rupt-i-ble, llygradwy

Cred-it-a-ble, cyfrifol; parchus clodfawr

Cru-ci-fix-ion, croeshoeliad

Cu-li-na-ry, ceginaidd, ceginol

Dan-ger-ous-ly, yn beryglus, yn enbyd

De-cid-ed-ly, yn benderfynol, yn sicr

De-bil-i-ty, gwendid, llesgedd

Dec-la-ra-tion, mynegiad, cyhoeddiad

Dec-li-na-tion, gogwyddiad; disgyniad

Dec-o-ra-tion, addurniad, harddiad

Ded-i-ca-tion, cyflwyniad, cyssegriad

De-fal-ca-tion, ysgythiad; lleihâd

Def-am-a-tion, difenwad, enllib

De-fi-cien-cy, diffyg; pall, gwallgofiant

Def-i-ni-tion, dosbeniad, darluniad

De-form-i-ty, anffurfiad; hyllrwydd

De-gen-er-ate, dirywio, gwaethygu

Deg-ra-da-tion, diraddiad; dirywiad

De-lib-er-ate, pwyllog, ystyriol: ystyried, pwyllo

Del-i-ca-cy, tegwch; manyldeb

De-lin-e-ate, darlunio; dyfalu

De-lir-i-ous, penysgafn, gorphwyllog

De-lir-i-um, ymleferydd, penysgafnder

De-liv-er-ance, gwaredigaeth, gollyngdod

De-liv-e-ry, gwarediad; trosglwyddiad

De-moc-ra-cy, gweriniaeth, gwerinlywodraeth

Dem-on-stra-tion, arddangosiad, profiad, eglurhâd

De-mor-al-ize, anfoesoli; llygru

De-nom-i-nate, enwi, cyfenwi

De-plor-a-ble, gresynol, galarus

Dep-o-si-tion, adneuaeth; diswyddiad

Dep-re-da-tion, anrhaethiad, ysbeiliad

Dep-ri-va-tion, difuddiad, amddifadiad

Dep-u-ta-tion, cenadwri, cenadaeth; dirprwywr; dirprwy

Der-i-va-tion, tarddiad, haniad; troad

De-riv-a-tive, tarddair; hanedig, tarddedig

Des-ig-na-tion, dynodiad, amlygiad; arfaeth; trefniad

De-sign-ed-ly, yn fwriadol, yn wirfoddol

De-sir-a-ble, dymunadwy; dymunol; chwennychol

Des-o-la-tion, anghyfaneddiad; anrhaith

Des-pi-ca-ble, dirmygadwy; dirmygus

De-spis-a-ble, dirmygadwy

De-spon-den-cy, gwanobaith, digalondid

Des-ti-na-tion, bwriad, arfaeth; perwyl

Des-ti-tu-tion, angen, eisiau; amddifadrwyd

De-ter-min-ate, terfynedig; penderfynol

De-test-a-ble, ffiaidd, atgas, ysgeler

Dev-as-ta-tion, difrod, anrheithiad

De-vi-a-tion, gwyriad, cyfeiliorn

Dex-ter-i-ty, deheuder, medrusrwydd

Di-ag-o-nal, croes, traws; onglog

Di-am-e-ter, tryfesur, canolfesur

Dic-tion-a-ry, geiriadur, geirlyfr

Dif-fi-cul-ty, anhawsder; anhawdd

Dim-in-u-tive, bychanig; bychan

Di-rect-o-ry, cyfarwyddor; cyfarwyddol

Dis-ad-van-tage, anfantais: colledu

Dis-a-gree-ment, anghytundeb; gwahaniaeth

Dis-ap-point-ment, som, somedigaeth

Dis-con-tent-ment, anfoddlonrwydd

Dis-con-tin-ue, ammharu; peidio

Dis-cov-er-y, dadguddiad, darganfyddiad

Dis-crim-in-ate, gwahanredol: gwahaniaethu, gwahanu

Dis-fran-chise-ment, difreiniad

Dis-hon-est-y, anonestrwydd; twyll

Dis-in-her-it, dietifeddu; dihawlio

Dis-loy-al-ty, anffyddlondeb; bradwriaeth

Dis-or-der-ly, afreolus; yn afreolus

Dis-pens-a-ble, hebgoradwy, hebgorol

Dis-pen-sa-tion, goruchwyliaeth

Dis-po-si-tion, trefniad, dosbarthiad; tuedd; ansawdd

Dis-pro-por-tion, anghyfartaledd; anghyfartalu

Dis-put-a-ble, dadleuadwy; amhëus

Dis-sat-is-fy, anfoddloni, anfoddhau

Dis-si-pa-tion, gwasgariad; gwastraff

Dis-so-lu-tion, dattodiad; diddymiad

Dis-til-la-tion, dystylliad

Dis-til-ler-y, dystyllfa

Dis-tri-bu-tion, cyfraniad; rhanedigaeth

Di-ver-si-fy, amrywio; gwahanu

Div-in-a-tion, dewiniaeth, darogan

Di-vin-i-ty, dwyfoldeb; duwdod; duwinyddiaeth

Di-vis-i-ble, rhanadwy, parthadwy

Dog-mat-i-cal, awdurdodaidd

Dor-mi-to-ry, hundy, ystafell gysgu

Dox-ol-o-gy, mawlwers, mawlgan

Dys-en-ter-y, gwaedlif, gwaedglwyf

E-con-o-my, cynnildeb; trefniant

Ed-u-ca-tion, addysg, addysgiad, dysg

Ef-fect-u-al, effeithiol; gweithredol

Ef-fem-i-nate, gwreigaidd; benywaidd: gwreigeiddio, benyweiddio

Ef-fer-ves-cence, brydiad, dyferwad

Ef-fer-ves-cent, dyfrydol, dyferwog

Ef-fi-ca-cious, effeithiol, grymus

Ef-front-er-y, haerllugrwydd; hyfdra

E-lab-o-rate, cywrain: cywreinio

E-lec-tri-cal, trydanol; gwefrol

E-lec-tri-fy, trydanu; gwefru

El-i-gi-ble, dewisol, dymunol; teilwng

El-o-cu-tion, ffraethoneg, hyawdledd

E-man-ci-pate, rhydd: rhyddhau

Em-bark-a-tion, llongiad; anturiaeth

Em-bar-rass-ment, dyryswch; methliad

Em-bas-sa-dor, cenadwr

Em-bez-zle-ment, darnguddiad, celciad

E-merg-en-cy, dadymsawdd; damwain; achlysur

Em-i-gra-tion, ymfudiad; symmudiad

E-mol-u-ment, budd, elw, mantais

Em-po-ri-um, marchnadfa; synwyrfa

Em-u-la-tion, cyfymgais, cystadlaeth

En-cour-age-ment, cefnogaeth, annogaeth, calonogiad

En-fran-chise-ment, rhyddfreiniad; rhyddhâd

E-nor-mi-ty, anfadrwydd, ysgelerder

En-ter-tain-ing, difyr, dyddan, boddiol

En-ter-tain-ment, croesaw, derbyniad; gwledd, lluniaeth; chware

En-thu-si-asm, penboethni, brwdfrydedd

E-nu-mer-ate, rhifo, cyfrif, rhifnodi

E-nun-ci-ate, traethu, adrodd; cyhoeddi

Ep-i-dem-ic, haint ymdaenol; ymdaenol

E-piph-a-ny, ystwyll; yr ymddadgudd

E-pis-co-pal, arolygol, esgobol

E-pit-o-me, crynodeb, talfyriad

E-qual-i-ty, cyfartaledd, gwastadrwydd

E-ques-tri-an, marchogol; marchol

E-qui-dis-tance, cydbellder, cysbellder

E-qui-dis-tant, cydbell, gogysbell

E-qui-noc-tial, cyhydeddol; cynosol

E-quiv-a-lence, cydwerthedd; cyfartaledd: cyfartalu; cystadlu

E-quiv-a-lent, cyfwerth; cyfystyr; cyfartal, cystal

E-quiv-o-cal, mwysair; amwysair; amwys, deuystyr

Er-ro-ne-ous, cyfeiliornus; gwallus

Er-u-di-tion, dysg, dysgeidiaeth

Es-pe-cial-ly, yn neillduol; yn enwedig

Es-tab-lish-ment, sefydliad; gosodiad

Es-ti-ma-tion, cyfrifiad, prisiad; parch, anrhydedd

Es-tu-a-ry, mornant, morgaingc

E-ter-ni-ty, tragwyddoldeb

E-vac-u-ate, gwaghau; gadael

E-van-gel-ist, efengylwr

E-vap-o-rate, tarthu, ageru; gwasgaru

E-vent-u-al, digwyddol, damweiniol

Ev-er-last-ing, tragwyddoldeb, tragwyddol

Ev-er-y-where, ym mhob man, ym mhob lle

Ev-i-ta-ble, gocheladwy

Ev-o-lu-tion, dadblygiad, treigliaid

Ex-ag-ger-ate, mwyhau, chwanegu

Ex-alt-a-tion, dyrchafiad, cyfodiad

Ex-as-per-ate, llidio, digio, cynhyrfu

Ex-ca-va-tion, ceuad, cafniad, cloddiad

Ex-ceed-ing-ly, tra, dros ben; yn rhagorol; gormodedd, gormod

Ex-ces-sive-ly, yn ormodol; rhy, tra

Ex-cla-ma-tion, gwaedd, bloedd, gorfoledd

Ex-clu-sive-ly, yn neillduol, o'r neilldu; oddi eithr, oddigerth

Ex-cru-ci-ate, poeni, dirboeni; poenus

Ex-cus-a-ble, esgusadwy; esgusodol

Ex-e-cu-tion, gwneuthuriad; dienyddiad

Ex-e-cu-tor, olweinydd, cymmynweinydd, gweinyddwr

Ex-em-pla-ry, dilynwiw; engreifftiol

Ex-em-pli-fy, engreifftioli; arddangos

Ex-ha-la-tion, tarthiad, agerdd; mws

Ex-hi-bi-tion, arddangosiad; arddangosfa

Ex-hort-a-tion, annogaeth; cynghoriad; rhybudd

Ex-hu-ma-tion, dadgladdiad; codiad o'r bedd

Ex-on-er-ate, dadlwytho; rhyddhau

Ex-or-bi-tant, dirfawr, gormodol; afreolus

Ex-pect-a-tion, dysgwyliant; gobeithiad

Ex-pe-di-ence, addasrwydd; anturiaeth

Ex-pe-di-ent, ffordd, modd, dyfais; cyfaddas, cymhwys

Ex-pe-di-tion, brys, prysurdeb; cyflymder; rhyfelgyrch; llyngesgyrch

Ex-pend-i-ture, traul, cost; treuliad, gwariad

Ex-pe-ri-ence, profiad: ymarfer: profi; teimlo

Ex-per-i-ment, ymbrawf, profiad: ymbrofi, profi

Ex-pi-a-tion, cymmod, iawn; aberth

Ex-pi-ra-tion, allananadliad; trangc; diwedd

Ex-pla-na-tion, eglurhâd, esboniad; amlygiad

Ex-port-a-tion, allforiad, trosforiad

Ex-po-si-tion, eglurhâd, esboniad; dynoethiad

Ex-pos-tu-late, ymliw; ymresymu

Ex-tem-po-re, yn ddifyfyr; yn y man

Ex-te-ri-or, y tu allan; allanol, allan

Ex-ter-mi-nate, diwreiddio; llwyr ddinystrio

Ex-tor-tion-er, cribddeiliwr, gorthrymydd

Ex-trav-a-gance, rhysedd, gormodedd; afradlonrwydd

Ex-trav-a-gant, afradlawn; gormodol; afradus

Ex-trem-i-ty, eithaf, eithafedd; cyfyngder, gwasgfa

Ex-u-ber-ance, arddigonedd, helaethrwydd

Ex-u-ber-ant, llawn, gorlawn; helaethlawn

Fa-cil-i-ty, rhwyddineb, hwylusdod

Fas-ci-na-tion, hudoliaeth; swyniad

Fash-ion-a-ble, arferol, defodol; dillynwych

Fa-vour-a-ble, tirion, rhadlawn; manteisiol

Feb-ru-a-ry, Chwefror

Fe-lic-i-ty, dedwyddwch, gwynfyd, hapusrwydd

Fer-ment-a-tion, ymweithiad, lefeiniad

Fe-roc-i-ty, ffyrnigrwydd, creulondeb

Fer-til-i-ty, ffrwythlondeb, cnydfawredd

Fes-tiv-i-ty, llawenydd, gorfoledd

Fi-del-i-ty, ffyddlondeb; gonestrwydd

Fig-u-ra-tion, cysgodol, arddangosol; arwyddluniol

Fluc-tu-a-tion, tonogiad; bwhwman; cyfnewidiad

Fo-ment-a-tion, twymolchiad; cyffroad

For-mal-i-ty, ffurfioldeb; ffurf, moesddefod

For-mi-da-ble, arswydol, ofnadwy, erchyll

For-ni-ca-tion, puteindra, godineb, aflendid

Fra-gil-i-ty, breuder, hydoredd

Fra-ter-ni-ty, brawdoliaeth; cymdeithas

Fund-a-ment-al, cyssail; rhan hanfodol; sylfaenol

Fu-tu-ri-ty, dyfodiant; peth dyfodol

Gen-er-al-ly, yn gyffredinol, yn gyffredin

Gen-er-a-tion, cenedliad; cenedlaeth; oes

Gen-til-i-ty, boneddigeiddrwydd; uchelradd

Ge-og-ra-phy, daiaryddiaeth, daiarddarluniad

Ge-ol-o-gy, daiareg, daiarddysg

Ge-om-e-try, mesureg, mesuryddiaeth

Glad-i-a-tor, cleddyfwr, ymladdwr

Grad-u-al-ly, yn raddol, bob yn ychydig

Gram-mat-i-cal, gramadegol

Gra-niv-o-rous, grawnysol, ysrawn

Gra-tu-i-tous, anrhegol; rhad; gwirfoddol

Grav-i-ta-tion, dysgyrchiad, dymgyrchiad

Gre-ga-ri-ous, deadellog, minteiawg

Hab-i-ta-tion, trigfan, annedd, cartref

Ha-bit-u-al, arferol, defodol; ansoddol

Har-mo-ni-ous, cynghaneddol, cydseiniol

Hes-i-ta-tion, petrusder; geirdagiad

Het-er-o-dox, gwrthdybiol, geuol

Hi-ber-ni-an, Gwyddel; Gwyddelig

His-tor-i-cal, hanesiol, ystorïol

Hon-our-a-ble, anrhydeddus, parchus

Ho-ri-zon-tal, terfyngylch; gwastad

Hor-ti-cul-ture, garddwriaeth

Hos-pi-ta-ble, llettygar, croesawgar

Hos-til-i-ty, gelyniaeth; rhyfel; casineb

Hu-man-i-ty, dynoliaeth, dyngarwch

Hu-mid-i-ty, lleithder, gwlybrwydd

Hu-mil-i-ty, gostyngeiddrwydd, difalchedd

Hy-dro-stat-ics, dyfrbwysiant

Hy-per-bo-le, gormodiaith, gorwireb

Hy-poc-ri-sy, rhagrith, lledrith, ffug

Hy-poth-e-sis, amcansail, tybiaeth

I-den-ti-cal, yr un, yr unrhyw; gwir

I-den-ti-fy, unrhywio, hunaniaethu

I-den-ti-ty, unrhywiaeth; yr un peth

I-dol-a-try, eilunaddoliaeth

Ig-no-min-y, gwarth; gwaradwydd

Il-leg-i-ble, annarllenadwy

Il-lit-er-ate, diddysg, anllythrenog

Il-lus-tra-tion, eglurhâd, deongliad

Il-lus-tri-ous, enwog, ardderchog

Im-mac-u-late, difrycheulyd, dihalog

Im-i-ta-tion, arddulliad, tebygiad

Im-me-di-ate, digyfrwng, diattreg

Im-mens-i-ty, anfeidroldeb

Im-mod-er-ate, anghymmedrol; afresymol

Im-mov-a-ble, diysgog, ansymmudol

Im-mu-ta-ble, anghyfnewidiol, sicr

Im-pal-pa-ble, annheimladwy

Im-ped-i-ment, attalfa, rhwystr

Im-per-a-tive, gorchymmynol; archadwy

Im-pe-ri-al, amherodrawl

Im-per-fec-tion, ammherffeithrwydd

Im-per-ti-nence, ammherthynas, anfoesgarwch

Im-per-ti-nent, ammherthynasol; haerllug

Im-pet-u-ous, egniol, gorwyllt, ffyrnig

Im-pla-ca-ble, anghymmodadwy; anfodd

Im-plic-it-ly, o guddganlyniad; o ganlyniad

Im-port-a-tion, atgludiad

Im-pos-i-tion, arddodiad, ardrethiad; gormes

Im-pos-si-ble, annichonadwy, ammhosibl

Im-preg-na-ble, anoresgynadwy

Im-pris-on-ment, carchariad

Im-prob-a-ble, annhebygol

Im-pu-ni-ty, angherydd, anghosp

Im-pu-ri-ty, ammhuredd, aflendid

Im-pu-ta-tion, cyfrifiad

In-ac-cu-rate, anghywir; anghynnil

In-ad-e-quate, anghyfaddas, anghyfartal

In-an-i-mate, difywyd, marw

In-ca-pa-ble, analluog, anaddas

In-car-cer-ate, carcharu, caethiwo

In-car-na-tion, cnawdoliaeth

In-cli-na-tion, tueddiad, gogwyddiad

In-co-he-rence, anghydlyniad, anghysondeb

In-cog-ni-to, yn ddirgel, dan gel

In-com-pe-tent, anaddas, annigonol

In-con-sist-ent, anghydsafol, anghytunol

In-con-ti-nence, anniweirdeb, anymattal

In-con-ti-nent, anniwair, anllad

In-cor-po-rate, corffori, cyfuno, uno

In-cred-i-ble, anhygoel, anhygred

In-crus-ta-tion, crestiad, crawniad

In-cu-ba-tion, dëoriad

In-cul-pa-ble, difeus, difai

In-cur-a-ble, anwelladwy; anaele

In-def-i-nite, anmhenodol

In-del-i-ble, annilëadwy

In-dem-ni-fy, digolledu, sicrhau

In-dem-ni-ty, digollediad; diogeliad

In-de-pend-ence, annibyniaeth

In-de-pend-ent, annibynol

In-di-ca-tion, dangosiad; arwydd, nôd

In-dic-a-tive, mynegol, dangosiadol

In-dif-fer-ence, annhueddgarwch, difaterwch, oerfelgarwch

In-dif-fer-ent, annhueddgar; diofal

In-di-ges-tion, annhreuliad

In-dig-na-tion, digofaint, soriant

In-dig-ni-ty, anmharch, anfri

In-dis-cre-tion, annoethineb

In-dus-tri-ous, diwyd, llafurus

In-e-bri-ate, meddwi, brwysgo

In-fal-li-ble, anhyfeth, anffaeledig

In-fe-ri-or, isafiad, israddolwr; gwaelach

In-fin-i-tive, annherfynol

In-firm-a-ry, clafdy, ysbytty

In-firm-i-ty, gwendid, llesgedd

In-flam-ma-tion, fflammeg, ennynfa

In-flam-ma-ble, fflamychadwy, hylosg

In-flex-i-ble, anhyblyg, anystwyth

In-flu-en-tial, dylanwadol, cynhyrfol

In-form-a-tion, hysbysrwydd; addysg

In-fu-ri-ate, cynddeiriogwyllt, ffyrnig

In-ge-ni-ous, cywrain, athrylithus

In-grat-i-tude, anniolchgarwch

In-gre-di-ent, cyffyr, defnydd

In-hab-it-ant, trigiannydd, preswyliwr

In-her-it-ance, etifeddiaeth, treftadaeth

In-ju-ri-ous, camweddus, niweidiol

In-i-qui-ty, drygioni, anwiredd

In-no-va-tion, defod newidiad

In-oc-u-late, impio, bywyllu; gosod y frech wen

In-of-fen-sive, didramgwydd, diniwed

In-qui-si-tion, chwiliad, chwillŷs

In-quis-i-tive, ymofyngar, holgar

In-sen-si-ble, annheimladwy

In-sid-i-ous, dichellgar, twyllgar

In-sin-u-ate, truthymlusgo, gwenieithio

In-sol-u-ble, annhoddadwy

In-solv-en-cy, methdaliad, palldaliad

In-spi-ra-tion, anadliad; ysbrydoliaeth

In-sti-ga-tion, cymhelliad, annosiad

In-sti-tu-tion, gosodiad, sefydliad

In-stru-ment-al, offerynol, defnyddiol

In-sur-rec-tion, terfysg, gwrthryfel

In-teg-ri-ty, uniondeb, cywirdeb

In-tel-li-gence, dealltwriaeth; hysbysrwydd

In-tel-li-gent, deallgar, synwyrol

In-tem-per-ance, anhymer, anghymedroldeb

In-tem-per-ate, anhymerus, anghymedrol

In-tens-i-ty, dirfawredd: tynder

In-ter-ces-sion, cyfryngdod, eiriolaeth

In-ter-ces-sor, cyfryngwr, eiriolydd

In-ter-est-ing, pwysfawr

In-ter-mis-sion, dysbaid, hamdden

In-ter-nal-ly, yn dufewnol

In-ter-ro-gate, holi, gofyn

In-ter-rup-tion, rhwystr, aflonyddiad

In-ter-sec-tion, cynghroesiad

In-ti-ma-cy, cyfeillach, cydnabyddiaeth

In-tim-i-date, digaloni, peri ofn

In-tox-i-cate, meddwi, brwysgo

In-tran-si-tive, ansymmudol, didrosiad

In-tri-ca-cy, astrusi, dyryrswch

In-tro-duc-tion, rhagymmadrodd; rhaglith

In-val-id-ate, gwanhau, dirymu

In-ven-to-ry, dodrefnres

In-ves-ti-gate, olrhain, chwilio allan

In-vet-er-ate, hen, sefydlog

In-vid-i-ous, cenfigenus; atgas

In-vig-or-ate, cryfhau, bywioli

In-vin-ci-ble, anorchfygol, anorfod

In-vis-i-ble, anweledig, anhywel

In-vi-ta-tion, gwahoddiad; deniad

In-un-da-tion, llifddwfr, llifeiriant

I-ron-i-cal, gwawdieithiol, gwatwarus

I-ron-mon-ger, haiarn werthwr

Ir-ra-di-ate, pelydru; goleuo

Ir-ra-tion-al, direswm, anmhwyllog

Ir-reg-u-lar, annhrefnus, afreolus

Ir-res-o-lute, diymroad, anwadal

Ir-ri-ta-tion, anfoddogiad, cyffroad

Is-o-lat-ed, unigol, neillduedig

I-tin-er-ant, teithiwr; teithiol

Jan-u-a-ry, Ionawr

Ju-di-ca-ture, bradwriaeth; brawdlys

Ju-ris-dic-tion, awdurdodaeth, rhaglawiaeth

Ju-ris-pru-dence, deddfwybodaeth

La-bo-ri-ous, poenfawr; llafurus

La-ment-a-ble, galarus, gresynol

La-ment-a-tion, cwynfan, galar, galarnad

Lap-i-da-ry, gemydd

Las-civ-i-ous, anllad, nwyfus trythyll

Leg-is-la-tion, llywodraethiad

Leg-is-la-tive, llywodraeth, deddfwyr

Le-git-i-mate, cyfreithlawn: cyfreithloni

Lim-it-a-tion, terfyniad; ffin, cyffin

Lit-er-a-ture, llythyriant, llên, dysg

Li-thog-ra-phy, maengerfiad

Lo-cal-i-ty, lleoldeb, lleol

Lo-co-mo-tion, hunansymmudiad

Lov-ing-kind-ness, serch, rhad-lonedd

Lu-min-a-ry, goleugorff, arwawl

Lux-u-ri-ance, gormodedd; brasdyfiant

Lux-u-ri-ant, brasdyfol, rhyseddus

Mag-nif-i-cence, mawredd, ardderchawgrwydd

Mag-nif-i-cent, mawrwych, ardderchog

Ma-jor-i-ty, mwyafiaeth, y rhan fwyaf

Mal-e-dic-tion, melldith, rheg

Mal-e-fac-tor, drwgweithredwr

Ma-lig-ni-ty, dryganian, drygedd

Mal-le-a-ble, morthwyliadwy

Man-i-fes-to, ardystiad cyhoeddus, cylchlythyr

Man-u-fac-ture, llaw-waith; gwaith

Ma-te-ri-al, defnyddiol, sylweddol; pwysfawr; hanfodol

Ma-te-ri-als, defnyddiau, moddion

Math-e-mat-ics, gwyddoniaeth, meidri

Mat-ri-mo-ny, priodas, cydieuad

Ma-tu-ri-ty, addfedrwydd; llawn dyfiad

Me-di-a-tor, cyfryngwr, canolwr

Me-di-a-tion, cyfryngdod

Med-i-ta-tion, myfyrdod, ystyriaeth

Mel-an-cho-ly, pruddglwyf, y ddueg

Me-lo-di-ous, perseiniol, peroriaethol

Mem-o-ra-ble, cofiadwy, cofus; hynod

Mem-o-ran-dum, cofnod, cofnodiad

Me-mo-ri-al, cofen, cofiaeth, coffadwriaeth

Men-su-ra-tion, mesuriaeth, mesureg

Mer-ce-na-ry, cyflogddyn; cyflogaidd; hunanus

Me-rid-i-an, canolddydd; llinell y canolddydd

Met-a-mor-phose, dullnewidio

Met-a-phys-ics, athronau, arddansoddau

Me-trop-o-lis, mamddinas, prifddinas

Mil-i-ta-ry, milwraidd, rhyfelgar

Mi-nor-i-ty, maboed, mebyd, nifer lleiaf

Mis-cel-la-ny, amrywiaeth; amrywdeb

Mis-be-hav-iour, camymddygiad, anfoes

Mis-de-mean-or, camymddygiad

Mis-er-a-ble, gresynol; crintach

Mis-sion-a-ry, cenadwr; cenadol

Mod-er-a-tion, cymmedroldeb; gweddoldeb

Mod-u-la-tion, cyweiriad y llais, cynghaneddiad

Mol-est-a-tion, aflonyddwch, blinder

Mo-ment-a-ry, cythrymol, diflanedig

Mon-as-ter-y, mynachlog, mynachlys

Mo-nop-o-ly, gorfael, edwicaeth

Mo-ral-i-ty, moesolaeth, moesoldeb

Mor-tal-i-ty, marwoldeb, marw

Mu-nic-i-pal, breiniol, bwrdeisiol

Mu-nif-i-cence, haelder, hael-lioni

Mu-nif-i-cent, hael, cedrwys

Mys-te-ri-ous, dirgel, tywyll, aneglur

Myth-ol-o-gy, chwedlddysg

Na-tiv-i-ty, genedigaeth

Nav-i-ga-tion, mordwyaeth, llongiadaeth

Ne-ces-sa-ry, rhaid, rheidiol, angenrheidiol

Ne-ces-si-ty, angenrhaid, rhaid

Nec-ro-man-cy, gorcheiniaeth

Ne-fa-ri-ous, anfad, drygionus

Ne-go-ti-ate, gorchwylio; cyflafareddu

Nev-er-the-less, pa fodd bynag, etto, er hyny

No-bil-i-ty, bonedd; pendefigion

Nom-in-a-tion, enwad, penodiad

Nom-in-a-tive, enwedigol

Non-con-form-ist, anghydffurfiwr

Non-en-ti-ty, dihanfodedd, diddim

No-to-ri-ous, honaid, carn, hysbys

Not-with-stand-ing, er hyny, etto, anllai

Nu-mer-a-tion, rhifiant, rhifedigaeth

O-be-di-ence, ufudd-dod; gwarogaeth

O-be-di-ent, ufudd; darostyngedig

Ob-li-ga-tion, dyled, rhwymedigaeth

Ob-lit-er-ate, dadlythyru, dadoliaw

Ob-scu-ri-ty, tywyllni, anenwogrwydd

Ob-serv-a-ble, nodadwy, hynod

Ob-serv-a-tion, sylw, sylwad, nodiad

Ob-sti-na-cy, cildynrwydd, ystyfnigrwydd

Ob-tain-a-ble, cyrhaeddadwy

Oc-ca-sion-al, achlysurol, damweiniol

Oc-ci-dent-al, gorllewinol

Oc-cu-pa-tion, meddianniad; galwedigaeth

Of-fi-ci-ate, gweinidogaethu

Ol-i-gar-chy, ambellenigaeth

Om-nip-o-tence, hollalluogrwydd, 'ollallu

Om-nip-o-tent, ollnerthog, hollalluog

Om-ni-pres-ence, hollbresenoldeb

Om-ni-pres-ent, hollbresenol

Op-er-a-tion, gweithrediad; meddygwaith

Op-po-si-tion, gwrthwynebiad

Or-a-to-ry, areithyddiaeth

Or-di-na-ry, rhaglaw esgob; bwydfa cyffredin

Or-di-na-tion, gosodiad; urddiad

O-ri-ent-al, dwyreiniwr; dwyreiniol

O-rig-i-nal, cynysgrif; dechreuol, gwreiddiol

O-rig-in-ate, dechreu; tarddu, hanu

Or-na-ment-al, addurnol, addurniadol

Or-thog-ra-phy, llythyreniad; orgraff

Os-ten-si-ble, dangosadwy; ymddangosol

Os-ten-ta-tion, rhodres, gwagymddangosiad

Os-ten-ta-tious, rhodresol; ymffrostgar

O-ver-flow-ing, gorllawndid, gorlifiad

O-ver-look-er, arolygydd

O-ver-shad-ow, argysgodi, arhuddo

O-vip-a-rous, dodŵyol, dodŵynog

Pal-a-ta-ble, chwaethus, blasus

Pal-pi-ta-tion, dychlamiad; curiad

Pa-ren-the-sis, cromfachau (); ymsang

Pa-ro-chi-al, plwyfol

Par-si-mo-ny, crintachrwydd, cynnildeb

Par-tic-i-pate, cyfranogi, cael rhan

Par-ti-ci-ple, cyfrannai, rhangymmeriad

Par-tic-u-lar, pwngc, neillduolyn; penodol, neillduol

Pat-ri-mo-ny, treftad, treftadaeth

Peace-of-fer-ing, heddaberth

Pe-nin-su-la, gorynys

Per-ad-vent-ure, ysgatfydd, efallai

Per-ceiv-a-ble, dirnadwy, canfodadwy

Per-en-ni-al, blwyddbaräol

Per-fo-ra-tion, trydwll, trydylliad

Per-ish-a-ble, brau, darfodadwy

Per-mu-ta-tion, trynewidiaeth, cyfnewidiaeth

Per-pet-u-al, parhaol, gwastadol

Per-pet-u-ate, bytholi, tragwyddoli

Per-plex-i-ty, dyryswch; petrusder

Per-se-cu-tion, erledigaeth

Per-se-ver-ance, parhâd, dyfalbara

Per-son-i-fy, ansodi, dynsodi, persenoli

Per-spic-u-ous, amlwg, eglur

Per-spi-ra-tion, chwys, tarthiad trwodd

Pe-ti-tion-er, erfyniwr, eirchiad

Phe-nom-e-non, ymddangosiad; argoel

Phi-lan-thro-py, dyngarwch

Phi-los-o-phy, athrolith, athroniaeth

Phre-nol-o-gy, ymenddysg, pendraith

Po-et-i-cal, awenawl, barddonol

Po-lit-i-cal, gwladwriaethol; dinasol

Po-ly-ga-my, amlbriodas

Pop-u-la-tion, poblogiad; poblogaeth

Pos-ter-i-ty, olafiad; hiliogaeth

Pre-ca-ri-ous, ansicr, ansafadwy

Pre-cip-i-tate, chwyrndaflu; penchwidro

Pre-cur-so-ry, blaenorol, blaenawl

Pred-e-ces-sor, rhagredwr, rhagflaenor

Pre-des-ti-nate, rhaglunio

Pre-dic-a-ment, cyflwr, helynt, sefyllfa

Pre-dom-in-ance, goruchafiaeth

Pre-dom-in-ant, penaf, trechaf

Pre-dom-in-ate, gorchafu, gorchfygu

Pre-em-i-nence, rhagoriaeth

Pre-em-i-nent, rhagorol, ardderchog

Pre-fer-a-ble, gwell, rhagorach

Pre-med-i-tate, rhagfyfyrio

Prep-a-ra-tion, paratoad, darpariad

Prep-o-si-tion, arddodiad, rhagair

Pres-ent-a-tion, cyflwyniad; rhoddiad

Pres-er-va-tion, cadwraeth, cadwad

Pres-i-den-cy, arglwyddiaeth, rheolaeth

Pre-sump-tu-ous, beiddgar, rhyfygus

Pre-vi-ous-ly, ym mlaenllaw

Pri-ma-ri-ly, yn gyntaf, yn benaf

Pri-or-i-ty, blaenoriaeth; cyndawd

Proc-la-ma-tion, cyhoeddiad

Pro-cras-ti-nate, oedi, gohirio

Pro-cur-a-ble, cyrhaeddadwy, caffaeladwy

Prof-it-a-ble, buddiol, llesol, ennillfawr

Prof-li-ga-cy, anfadedd

Pro-gen-i-tor, hynafiad; cenedlawr

Pro-hi-bi-tion, gwarafuniad

Pro-lon-ga-tion, estyniad, addoediad

Pro-mis-cu-ous, cymmysg, plithtraphlith

Prom-is-so-ry, addawedigol, addewidiol

Pro-mul-ga-tion, cyhoeddiad, hysbysiad

Pro-nom-i-nal, rhagenwawl

Pro-pen-si-ty, tueddiad, tueddfryd

Prop-o-si-tion, testun; gosodiad

Pro-pri-e-tor, meddiannydd

Pro-pri-e-ty, priodoldeb, cymhwysder

Pros-e-cu-tion, canlyniad, erlyniad

Pros-per-i-ty, ffyniant, llwyddiant

Pros-ti-tu-tion, puteindra, ymwerthiad

Prot-est-a-tion, gorchwiriad, ardystiad

Pro-tu-ber-ance, oddf, crwmp; chwydd

Pro-tu-ber-ant, hwrwgawl, oddfawg

Pro-verb-i-al, diarebawl, direbawl

Prov-i-den-tial, rhagluniaethol

Prov-o-ca-tion, annogiant, cynhyrfol

Prox-im-i-ty, agosrwydd, nesder

Pub-li-ca-tion, cyhoeddiad

Punc-tu-a-tion, gwahan-nodiad

Pur-ga-to-ry, purdan

Pu-ri-fi-er, purwr, coethwr

Pu-tre-fac-tion, braeniad, malldod

Pu-tre-fy-ing, braenllyd, crawnllyd

Ra-di-a-tion, pelydriad, paladriad

Ra-pid-i-ty, chwyrnder

Ra-re-fy-ing, yn teneuo, teneuawl

Ra-tion-al-ly, yn rhesymol

Re-al-i-ty, gwirionedd; sylweddoledd

Rea-son-a-ble, rhesymol, teg, cymhwys

Re-ceiv-a-ble, derbyniadwy

Re-cep-ta-cle, derbynfa; cuddfa

Re-cip-i-ent, derbyniedydd, derbynydd

Re-cip-ro-cal, adgyrchiol, cylchgyfnewidiol

Rec-i-ta-tion, mynegiaeth

Re-cog-ni-zance, cydnabyddiaeth

Rec-og-ni-tion, cydnabyddiad

Rec-ol-lec-tion, adgofiant, adfeddiol

Re-con-noi-tre, llygadolrhain, adolygu

Re-cov-er-y, adgaffaeliad, gwelliant

Rec-re-a-tion, adloniad, difyrwch

Rec-ti-fi-er, uniawnydd, cywirydd

Re-en-force-ment, adgyfnerthiad

Re-form-a-tion, diwygiad, adffurfiad

Re-frac-to-ry, anhydyn, cyndyn

Re-ga-li-a, teyrnaddurnau, teyrndrec

Re-gen-er-ate, adgenedlu, aileni

Reg-i-ment-al, catrodawl, byddinol

Reg-i-ment-als, byddinwisg

Reg-u-la-tion, trefniad, rheol

Reg-u-la-tor, trefnwr, cymmedrolydd

Re-im-burse-ment, atdaliad

Re-it-er-ate, ad-drethu, mynychu

Re-lax-a-tion, llacad; seibiant

Re-lax-a-tive, ymollyngol, llacäol

Re-mark-a-ble, nodadwy, hynod

Re-mov-a-ble, symmudadwy, mudadwy

Re-mu-ner-ate, gwobrwyo, atdalu

Ren-o-va-tion, adnewyddiad

Rep-a-ra-ble, cyweiradwy

Rep-a-ra-tion, adgyweiriad; iawn

Re-peat-ed-ly, yn fynych, yn aml

Rep-e-ti-tion, adroddiad, ailadroddiad

Re-proach-a-ble, gwaradwyddadwy

Rep-ro-ba-tion, gwrthodedigaeth

Re-prov-a-ble, ceryddadwy, beiadwy

Re-pub-lic-an, gweriniaethwr; gweriniaethol

Re-pu-di-ate, rhoi ymaith, ysgar

Rep-u-ta-tion, bri, cymmeriad, cyfrifiad

Re-qui-si-tion, gofyniad, galwad

Res-er-va-tion, adgadwad; darngeliad

Res-ig-na-tion, rhoddiad i fyny

Re-sist-i-ble, gwrthwynebadwy

Res-o-lu-tion, bwriad, llawnfryd, penderfyniad

Re-spect-a-ble, parchus, gwiwbarch

Res-pi-ra-tion, anadliad, adanadl

Re-spons-i-ble, attebadwy, attebol

Res-to-ra-tion, adferiad, edfryd

Res-ti-tu-tion, adferiad, edfrydiad

Res-ur-rec-tion, adgyfodiad

Re-tal-i-ate, gwrthbwytho, dial cam

Ret-ri-bu-tion, atdal, atdaliad

Rev-e-la-tion, datguddiad, diargeliad

Re-verb-er-ate, gwrthdaro, dadseinio

Rev-o-lu-tion, chwyl, chwyldroad

Ri-dic-u-lous, chwerthinus; dirmygus

Ro-ta-to-ry, cylchawl, cylchdroawl

Ro-tun-di-ty, crynder, bolawd

Ru-in-a-tion, andwyad, dyfethiad

Sa-gac-i-ty, callder, doethbwyll

Sal-i-va-tion, poerlifiant, haliwiad

Sa-lu-bri-ous, iachus, iachusol

Sa-lu-bri-ty, iachusrwydd

Sal-u-ta-ry, iachus, iechydawl

Sal-u-ta-tion, annerchiad, cyfarchiad

Sanc-tu-a-ry, cyssegr, cyssegrfa

Sa-ti-e-ty, gwala, digon, diwallrwydd

Sat-is-fac-tion, boddlonrwydd; iawn

Sat-u-ra-tion, llanwad, diwalliad

Sci-en-tif-ic, gwybodus, celfyddgar

Sea-son-a-ble, tymoraidd, amserol, prydlawn

Sec-ond-a-ry, ail, o'r ail radd

Sec-re-ta-ry, ysgrifenydd, ysgrifraglaw

Se-cu-ri-ty, diogelwch; gwystl; sicrwydd

Sed-en-ta-ry, eisteddawg, eisteddol

Se-du-li-ty, dyfalrwydd, diwydrwydd

Self-de-cep-tion, hunandwyll

Self-ev-i-dence, hunanrith, hunnandyst

Sem-i-cir-cle, hannergylch

Sem-i-co-lon, rhagwahanod (;)

Sem-in-a-ry, hadfa, magfa; ysgol

Sen-ti-ment-al, synwyrol, ystyriol

Sep-a-ra-tion, gwahaniad; gwahaniaeth

Sep-ten-ni-al, seithmlwyddol

Se-ren-i-ty, claerdegwch, sirioldeb

Ser-vice-a-ble, gwasanaethgar, buddiol

Ser-vil-i-ty, gwaseidd-dra; gorwaelder

Sev-er-al-ly, ar wahan, yn neillduol

Sig-nif-i-cance, arwyddocâd; pwysigrwydd

Sig-nif-i-cant, arwyddocaol; pwysfawr

Si-mil-i-tude, cyffelybiaeth, cyffelybrwydd

Sim-plic-i-ty, symlant, symylrwydd

Sin-cer-i-ty, cywir, diragrithrwydd

Sin-u-a-tion, doleniad, ystumiad

Sit-u-a-tion, sefyllfa, gosodiad; cyflwr

So-bri-e-ty, sobrwydd; cymmedroldeb; difrifwch

So-ci-a-ble, cyfeillgar, cymdeithasol

So-ci-e-ty, cymdeithas; cyfeillach

So-lem-ni-ty, edmygedd, difrifddwysder

So-lic-i-tor, erfyniwr; dirprwywr

So-lic-i-tous, gofalus, pryderus

So-lic-i-tude, gofal, cur, pryder

So-lid-i-ty, cyfander, sadrwydd, sylwedd

So-lil-o-quy, hunanymddiddan, ymson

Sol-i-ta-ry, unig; disathr

Spec-u-la-tion, brydsylliad, rhagdremiad

Spec-u-la-tive, golygiadol, golygiedigiol

Spi-nal-mar-row, madruddyn

Spir-it-u-al, ysbrydol

Spir-it-u-ous, poethgryf, gwirodawl

Spon-ta-ne-ous, gwirfoddawl

Sta-bil-i-ty, sefydlogrwydd, cadernid

Stand-ard-bear-er, llumanwr, banerwr

Sta-tion-a-ry, sefydlog, gorsafawl

Stat-u-a-ry, delwedydd

Ster-e-o-type, ystrydeb

Ste-ril-i-ty, diffrwythder

Stim-u-la-tion, symbyliad

Stip-u-la-tion, ammod, ammodiad

Sub-ju-ga-tion, dygiad dan iau

Sub-lim-i-ty, ucheledd

Sub-or-din-ate, israddol

Sub-se-quent-ly, yn ganlynol, yn ddilynol

Sub-serv-i-ence, iswasanaeth

Sub-serv-i-ent, gwasanaethgar

Sub-sti-tu-tion, dirprwyosodiad

Suf-fi-cien-cy, digonedd, digonoldeb

Suf-fo-ca-tion, mygiad, tagiad

Suf-fo-ca-tive, mygawl, tagiadol

Suit-a-ble-ness, cyfaddasrwydd

Sump-tu-a-ry, traulgymmedryddol

Su-per-a-bound, gormodol

Su-per-fi-cial, arwynebol; ansylweddol

Su-per-fi-cies, arwynebydd, clawr

Su-per-flu-ous, gormod, gormodd

Su-per-in-tend, arolygu, goruchwyliad

Su-pe-ri-or, uwch, uwchlaw, goruwch

Su-pe-ri-ors, blaenoriaid, uchafiaid

Su-per-la-tive, uchaf, uchelaf

Su-per-scrip-tion, argraff, arlythyriad

Su-per-sti-tion, coelgrefydd, ofergoel

Su-per-sti-tious, coelgrefyddol, ofergoelus

Su-per-vis-or, ucholygwr, arolygydd

Sup-pli-ca-tion, deisyfiad, ymbiliad

Sup-po-si-tion, tyb; amcanfwriad

Su-prem-a-cy, uwchafiaeth, goruchedd

Sur-mount-a-ble, gorchfygadwy

Sus-cep-ti-ble, derbyngar; teimladol

Sym-met-ri-cal, cydefsurol, cydluniaidd

Sy-non-y-mous, cyfystyr, cyfenwedig

Sys-tem-at-ic, rheolaidd

Tab-er-na-cle, pabell; trigfan

Tem-per-a-ment, tymheredd; cyfnaws

Tem-per-a-ture, ardymher, naws

Tem-pest-u-ous, tymhestlog, ystormus

Tem-po-ra-ry, dros amser, amserol

Te-nac-i-ty, gafaelgarwch, ymlyniad

Ter-min-a-tion, diweddiad, dybeniad

Ter-ra-que-ous, dwfrddaiarol

Ter-res-tri-al, daiarol

Ter-ri-to-ry, tiriogaeth; rhaglawiaeth

Tes-ti-mo-ny, tystiolaeth; galwad

The-ol-o-gist, duwinydd

The-ol-o-gy, duwinyddiaeth, duwineb

Ti-mid-i-ty, ofnusrwydd, aneondra

Tol-er-a-ble, goddefadwy, canolig

Tol-er-a-tion, goddefiad, caniatâd

Tor-pid-i-ty, marweidd-dra, cysgadrwydd

Tra-di-tion-al, traddodiadol, trosglwyddol

Tran-quil-li-ty, tawelwch, llonyddwch

Trans-fer-a-ble, trosglwyddadwy

Trans-form-a-tion, ffurfnewidiad

Trans-pa-ren-cy, trylowyder

Trans-port-a-tion, dëoliad, alltudiaeth

Trans-po-si-tion, trawsddodiad

Trib-u-la-tion, trallod, cystudd, cyfyngder

Trib-u-ta-ry, teyrnged-dalwr; trethol

Tri-en-ni-al, tairblynyddol

Tu-mult-u-ous, terfysgus, afreolus

Ty-ran-ni-cal, gormesol, gorthrymus

Ul-te-ri-or, pellach; pellaf

Ul-ti-mate-ly, o'r diwedd, yn olaf

Ul-ti-ma-tum, yr olaf, ôlgynnyg

U-nan-i-mous, unfryd, cydsyniol, cytun

Un-be-com-ing, anweddaidd, anaddas

Un-be-liev-er, angrhedadyn, anffyddiwr

Un-cer-tain-ty, anscirwydd; anwadalwch

Un-change-a-ble, anghyfnewidiol, sefydlog

Un-der-stand-ing, deall, dealltwriaeth

Un-der-tak-er, ymgymerwr, cymerwr

Un-der-tak-ing, gorchwyl, ymgymeriad

Un-der-val-ue, dibrisio, difrïo

Un-der-writ-er, ymrwymwr, digolliannwr

Un-dis-put-ed, diamheuol, diddadl

Un-du-lat-ed, rhithdonog, ar wedd tonau

Un-du-la-tion, tonogiad

Un-du-ti-ful, anufudd, anufuddgar

Un-ea-si-ness, anesmwythder, anhawsder

Un-ex-pect-ed, annysgwyliedig

Un-for-giv-ing, anfaddeuol, annhrugarog

Un-for-sak-en, heb ei adaw, heb ei adu

Un-for-tu-nate, anffodiog, anhapus

U-ni-ver-sal, cyffredinol, hollol

Un-lim-it-ed, diderfyn, anmhennodol

Un-mer-ci-ful, annhrugarog

Un-pro-pi-tious, annhosturiol, digyfrwydd

Un-quench-a-ble, anniffoddadwy

Un-search-a-ble, anchwiliadwy

Un-speak-a-ble, annhraethadwy

Un-stead-i-ness, anwadalwch, ansadrwydd

Un-suc-cess-ful, aflwyddiannus, anffodus

Un-us-u-al, anarferol, anghyffredin

U-sur-pa-tion, trawsfeddiant, camrwysg

U-til-i-ty, defnyddioldeb, budd, lles

Ut-ter-a-ble, traethadwy, dywedadwy

Val-e-dic-tion, iacheirchiad

Va-lid-i-ty, cadernid, grym, nerth

Val-u-a-ble, gwerthfawr, prid

Val-u-a-tion, cywerthyddiad, prisiad

Vap-o-ra-tion, tarthiad, mwgdarthiad

Va-ri-a-ble, ansefydlog, cyfnewidiol

Va-ri-a-tion, amrafaeliad; gwyrad

Va-ri-e-gate, amryliwio; amrywio

Va-ri-e-ty, amrywiaeth; newid

Veg-e-ta-ble, llysieyn; llysieuog, tyfawl

Veg-e-ta-tion, hydyfiant, tyfiad llysiau

Ve-loc-i-ty, buander, cyflymdra

Ven-er-a-ble, hybarch, parchus

Ven-er-a-tion, anrhydedd, dyfriad

Ven-ti-la-tion, gwyntylliad, nithiad

Ven-ti-la-tor, gwyntyll, gwyntydd

Ven-tril-o-quist, bol-lafarwr

Ve-rac-i-ty, geirwiredd; gwirionedd

Vi-ca-ri-ous, dirprwyol

Vi-cin-i-ty, cymmydogaeth: agosrwydd

Vi-cis-si-tude, cyfnewidioldeb, cylchdroad

Vic-to-ri-ous, buddugawl, gorchfygol

Vin-di-ca-tion, amddiffyniad

Vin-di-ca-tor, amddiffynwr, diffynwr

Vin-di-ca-tive, dïaleddol, dïalgar

Vi-o-la-tion, toriad; treisiad, halogiad

Vir-gin-i-ty, morwyndod; diweirdeb

Vir-tu-al-ly, mewn effaith, yn weithredol

Vis-it-a-tion, ymweliad, gofwy

Vi-vac-i-ty, bywiogrwyddd, hawnt

Vi-vip-a-rous, bywhiliog

Vo-cif-er-ous, bloeddfawr, banllefol

Vol-un-ta-ry, gwirfoddol, ewyllysgar

Vo-lup-tu-ous, glwth, gloth, glythig

Vul-gar-i-ty, difoesedd

Whence-so-ev-er, o ba le bynag

When-so-ev-er, pa bryd bynag

Where-so-ev-er, pa le bynag

Whom-so-ev-er, pwy bynag

Whose-so-ev-er, pwy bynag

Zo-ol-o-gy, milhanes, mildraethawd



WORDS OF FIVE SYLLABLES.


Ab-bre-vi-a-tion, byrhâd, talfyriad, darnair

A-bom-in-a-ble, ffiaidd, atgas

A-bom-in-a-tion, ffieiddiant, atgasrwydd

Ab-o-rig-i-nes, cynfrodorion

Ac-cel-er-a-tion, prysuriad, cyflymiad

Ac-ci-dent-al-ly, yn ddamweiniol

Ac-com-mo-da-tion, addasiad, cyfaddasiad; lletty, cyfleusdra

Ac-cu-mu-la-tion, tyriad, pentyriad

Ad-min-is-tra-tion, gwasanaethiad, gweinyddiaeth; trefniad

A-dul-ter-a-tion, gwaethygiad; godineb

An-i-mos-i-ty, dygasedd, gelyniaeth

Ar-is-toc-ra-cy, pendefigaeth; y pendefigion

Ar-tic-u-la-tion, llafariad, seiniad

As-sas-sin-a-tion, murniad, bradlofruddiad

As-si-du-i-ty, dyfalwch, diwydrwydd

As-so-ci-a-tion, cymdeithasiad, cymmanfa

Ca-pa-bil-i-ty, gallu, galluogrwydd

Cer-e-mo-ni-al, defodlyfr; defodol

Cer-e-mo-ni-ous, defodgar; ffurfiol

Char-ac-ter-is-tic, nodwedd; nodweddol

Cir-cum-lo-cu-tion, cylchymadrodd

Civ-il-i-za-tion, gwareiddiad, moesoliad

Com-mem-o-ra-tion, cyfargofiant, coffâd

Com-mis-er-a-tion, tosturi, trugaredd

Com-mu-ni-ca-tion, cyfraniad; ffordd, cyfrwng

Con-fed-er-a-cy, cyngrair; cyfammod

Con-sid-er-a-ble, o bwys; pwysig

Con-sid-er-a-tion, ystyriaeth; cyfrifoldeb

Con-sol-i-da-tion, cyfaniad, cydsylweddiad

Con-tem-po-ra-ry, cyfoed, cydoeswr; cyfoesol

Cred-i-bil-i-ty, gwiwgoeledd, coeledigaeth

Cu-ri-os-i-ty, manylwch, cywreinrwydd

Del-e-te-ri-ous, dinystriol, adwythig

De-lib-er-a-tion, pwyllogrwydd, ystyriaeth

De-lin-e-a-tion, darluniad; llinelliad

De-nom-i-na-tion, enw; enwad; plaid

De-nun-ci-a-tion, cyhoeddiad; traethiad

De-pos-i-ta-ry, adneuwr; ymddiriedai

De-pos-i-to-ry, ystorfa, ystorgell

De-sid-er-a-tum, dymunolbeth; chwennychbeth

De-ter-i-o-rate, gwaethygu; gwanhau

De-ter-mi-na-tion, penderfyniad; bwriad; diweddiad

Di-lap-i-da-tion, adfeiliad; dystryw

Dis-a-bil-i-ty, anallu, gwendid

Dis-ad-van-ta-geous, anfanteisiol; anfuddiol

Dis-a-gree-a-ble, anhyfryd; diflas

Dis-ap-pro-ba-tion, anghymmeradwyaeth

Dis-crim-in-a-tion, gwahaniaeth; gwahannodiad

Dis-in-cli-na-tion, annhuedd, anewyllysgarwch

Dis-in-ter-est-ed, diduedd; ammhleidgar

Dis-o-be-di-ent, anufudd, cyndyn

Dis-sim-u-la-tion, ffuant, rhagrith

Ec-cen-tric-i-ty, echreiddigrwydd, afreoleiddrwydd

Ec-cle-si-as-tic, gwr eglwysig, eglwyswr

E-co-nom-i-cal, trefniadol; cynnil

Ed-i-fi-ca-tion, adeiladaeth; addysgiad

E-lec-tri-ci-ty, trydan, trydaniaeth

El-e-ment-a-ry, elfenol, egwyddorol

E-man-ci-pa-tion, rhyddhâd, rhyddfreiniad

E-nu-mer-a-tion, rhifiad, cyfrifiad

E-nun-ci-a-tion, traethiad; hysbysiad

E-qual-i-za-tion, cyfartaledd; cystadliad

E-qua-nim-i-ty, gwastadfrydedd

E-qui-lib-ri-um, cydbwysedd, cydfantoledd

Et-y-mol-o-gy, geirdarddiad; gwraidd

E-vac-u-a-tion, gwaghâd; ymadawiad

Ev-an-gel-i-cal, efengylaidd

E-vap-o-ra-tion, tarthiad, ageriad

Ex-ag-ger-a-tion, mwyhâd, ychwanegiad

Ex-am-i-na-tion, holiad, ymofyniad

Ex-as-per-a-tion, llidiad, cyffroad; digofaint

Ex-com-mu-ni-cate, esgymmuno; diarddel

Ex-e-cu-tion-er, dienyddwr; crogwr

Ex-per-i-ment-al, profiadol; ymarferol

Ex-pos-tu-la-tion, ymliwiad; ymresymiad

Ex-tem-po-ra-ry, difyfyr, disymmwth

Ex-ten-u-a-tion, lleihâd; esgusodiad

Ex-ter-mi-na-tion, dadwreiddiad; dilead

For-ti-fi-ca-tion, caerwaith; amddiffynfa

Gen-e-al-o-gy, ach, llinach; achyddiaeth

Gen-er-os-i-ty, haelioni, rhoddgarwch

Glo-ri-fi-ca-tion, gogoneddiad

Grat-i-fi-ca-tion, boddhâd; taliad

He-red-i-ta-ry, etifeddawl, treftadawl

Hos-pi-tal-i-ty, llettygarwch

Hu-mil-i-a-tion, ymostyngiad; iselhâd

Hy-dro-pho-bi-a, cynddaredd, cynddeiriogrwydd

Il-le-git-i-mate, basdarddol; anghyfreithlawn

Il-lu-mi-na-tion, goleuad, llewyrchiad

Im-ag-i-na-ry, dychymmygol; tybiol

Im-ag-i-na-tion, dychymmyg; amgyffred

Im-be-cil-i-ty, eiddilwch, gwendid

Im-ma-te-ri-al, annefnyddiol; ysbrydol

Im-meas-u-ra-ble, anfesurol; difesur

Im-me-di-ate-ly, yn ddiaros, yn ddioed

Im-me-mo-ri-al, cyn cof; hen

Im-mor-tal-i-ty, anfarwoldeb

Im-per-cep-ti-ble, annirnadwy, anweladwy

In-a-bil-i-ty, anallu, annerth

In-ac-tiv-i-ty, diweithedd, anweithgarwch

In-au-gu-ra-tion, urddfreiniad; coroniad

In-cal-cu-la-ble, anghyfrifadwy

In-ca-pac-i-tate, anaddasu

In-cen-di-a-ry, ffaglydd; terfysgwr

In-com-mo-di-ous, anghyfleus

In-com-pat-i-ble, anghydweddol

In-com-pe-ten-cy, anghymwysder

In-con-ceiv-a-ble, annirnadwy

In-con-sid-er-ate, anystyriol, byrbwyll

In-con-sist-en-cy, anghydweddiad

In-con-ve-ni-ence, anghyfleusdra

In-con-ve-ni-ent, anghyfleus

In-cor-po-ra-tion, cydgorfforiad

In-cor-ri-gi-ble, anniwygiadwy

In-cre-du-li-ty, anghrediniaeth

In-dis-crim-in-ate, diwahân

In-dis-po-si-tion, anhwyl; annhuedd

In-dis-pu-ta-ble, diddadl

In-di-vid-u-al, un, undyn, un neillduol

In-e-qual-i-ty, anghyfartaledd

In-e-qui-va-lent, anghyfwerth; rhy fyr

In-ev-i-ta-ble, anocheladwy

In-ex-cus-a-ble, diesgus

In-ex-pe-di-ence, anaddasrwydd

In-ex-pe-di-ent, anghyfaddas; anaddas; anfuddiol

In-ex-pe-ri-ence, diffyg ymbrawf; anymarferiaeth

In-fi-del-i-ty, anffyddiaeth

In-ge-nu-i-ty, cywreinrwydd

In-hu-man-i-ty, creulondeb, cieidd-dra

In-im-i-ta-ble, anefelychadwy; rhagorol

In-nu-mer-a-ble, aneirif, afrifed

In-oc-u-la-tion, llygadimpiad

In-sep-a-ra-ble, anwahanadwy

In-sig-nif-i-cance, ansylwedd

In-sig-nif-i-cant, disylwedd, dibwys

In-sin-u-a-tion, truthymlusgiad

In-sta-bil-i-ty, anwadalwch

In-stan-ta-ne-ous, cythrymol, disyfyd

In-suf-fer-a-ble, annyoddefadwy

In-sur-mount-a-ble, anorchfygadwy

In-tel-lect-u-al, deallawl, dealledigol

In-tel-li-gi-ble, dealladwy

In-ter-lo-cu-tion, cydsiarad

In-ter-pre-ta-tion, dehongliad

In-ter-ro-ga-tion, holiad; nod o holiad (?)

In-tol-er-a-ble, anoddefadwy

In-tox-i-ca-tion, meddwdod

In-tre-pid-i-ty, glewder, dewrder

In-val-u-a-ble, uwchlaw gwerth, tragwerthfawr

In-va-ri-a-ble, digyfnewid

In-ves-ti-ga-tion, olrheiniad

In-vol-un-ta-ry, anfoddus, anewyllysgar

Ir-re-proach-a-ble, difefl, diwarth

Ir-re-sist-i-ble, anwrthwynebol

Ju-di-ca-to-ry, brawdle, llys barn

Jus-ti-fi-ca-tion, cyfiawnhad

Jux-ta-po-si-tion, cyferbyniad

Lab-o-ra-to-ry, gweithdy; fferylldy

Le-git-i-ma-cy, cyfreithlonedd

Lib-er-al-i-ty, haelioni, haelder

Ma-gis-te-ri-al, awdurdodaidd; uchelfalch

Mag-na-nim-i-ty, mawrfryd, mawrfrydigrwydd

Man-u-fac-to-ry, gweithfa; gwaith

Ma-te-ri-al-ly, o lawer; yn hanfodol

Math-e-mat-i-cal, gwyddonawl, arddangosyddol

Me-di-oc-ri-ty, canoledd; cymmedrolder

Mer-it-o-ri-ous, teilwng; dybrynawl

Mis-cel-la-ne-ous, amrywiol, amryfath

Mod-i-fi-ca-tion, agweddiad, dulliad

Mon-o-syl-la-ble, unsillair, gair unsill

Mor-ti-fi-ca-tion, madreddi; siomedigaeth

Mu-ta-bil-i-ty, anwadalwch

Ne-go-ti-a-tion, negeseuaeth; cyflafaredd

No-to-ri-e-ty, hynodrwydd; erchylldra

O-bit-u-a-ry, marwrestr

Ob-serv-a-to-ry, tremynfa, arsyllfa

Op-por-tu-ni-ty, amser, cyfleusdra, adeg

Or-gan-i-za-tion, iawnffurfiad, iawnosodiad

Pa-ci-fi-ca-tion, heddychiad; dyhuddiad

Par-si-mo-ni-ous, cynnil, arbedus, cybyddlyd

Pe-ri-od-i-cal, cylchawl, cylchynawl

Per-pen-dic-u-lar, unionsyth, unionseth

Po-ly-syl-la-ble, amlsillawg, amlsill

Pre-cip-i-ta-tion, chwidrfrys, tafliad

Pre-des-ti-na-tion, rhagdrefniad

Pre-lim-i-na-ry, rhagammod; rhagsail; rhagammodol; rhagarweiniol

Pre-med-i-ta-tion, cynarfaethiad

Pre-par-a-to-ry, darpariadol

Prin-ci-pal-i-ty, tywysogaeth

Prob-a-bil-i-ty, tebygolrwydd

Pro-cras-ti-na-tion, addoediad, oediad

Pro-nun-ci-a-tion, aceniad; traethiad

Pro-pi-ti-a-tion, dihuddiant, heddychiad, cymmod; iawn

Prov-i-den-tial-ly, yn rhagluniaethol

Pu-ri-fi-ca-tion, purad, puredigaeth

Pu-sil-lan-i-mous, gwangalon, llwfr

Qua-li-fi-ca-tion, cymhwysder, dawn

Rat-i-fi-ca-tion, cadarnhâd, sicrhâd

Re-ca-pit-u-late, ailbenodi, ailadrodd

Rec-om-mend-a-ble, canmoladwy

Rec-om-mend-a-tion, canmoliaeth; cymmeradwyaeth

Rec-on-cil-a-ble, cymmodadwy

Re-cov-er-a-ble, adenilladwy, gwelladwy

Re-crim-i-na-tion, gwrthgyhuddiad

Re-gen-er-a-tion, adgenedliad, adenedigaeth

Reg-u-lar-i-ty, rheoleiddrwydd

Re-nun-ci-a-tion, ymwrthodiad

Re-pos-i-to-ry, ystorfa, ystordy, trysorfa

Rep-re-sent-a-tion, arddangosiad; cynnyrchioliad

Rep-re-sent-a-tive, cynnyrchiolwr; dangosedigol

Re-serv-a-to-ry, ystordy

Re-ta-li-a-tion, atdaliad, gwrthbwyth

Re-ver-ber-a-tion, gwrthdroad; gwrthseiniad

Sanc-ti-fi-ca-tion, santeiddiad; purdeb

Sat-is-fac-to-ry, boddhaol, boddlongar

Sen-si-bil-i-ty, teimladrwydd, tynerwch

Sen-su-al-i-ty, cnawdolrwydd

Sig-ni-fi-ca-tion, arwyddocâd, ystyr

Sim-i-lar-i-ty, cyffelybrwydd

Sim-ul-ta-ne-ous, cydweithredol

Sin-gu-lar-i-ty, neillduolrwydd, hynodrwydd

Sol-em-ni-za-tion, difrifgadwad; gweinyddiad

So-lic-i-ta-tion, taerddeisyfiad

Sti-pen-di-a-ry, cyflogddyn

Sub-or-di-na-tion, israddoliaeth

Sub-sid-i-a-ry, cynnorthwyol

Sub-ter-ra-ne-ous, tanddaiarawl

Su-per-a-bun-dance, arddigonedd, gormodedd

Su-per-a-bun-dant, gormodawl

Su-per-an-nu-ate, oedfreinio; gorflwyddiant

Su-per-flu-i-ty, gorddigonedd

Su-per-in-tend-ence, arolygiad, golygiad

Su-per-in-tend-ent, arolygwr, goruchwyliwr

Su-per-nat-u-ral, goruchnaturiol

Tac-i-turn-i-ty, dystawrwydd

Ter-ri-to-ri-al, tiriogaethol

Tes-ta-ment-a-ry, cymmynawl

Tes-ti-mo-ni-al, tystlythyr; tystiolaethol

Trans-fig-u-ra-tion, trawsddulliad, gweddnewidiad

Tran-sub-stan-ti-ate, trawssylweddu

Trig-o-nom-e-try, trionglaeth

Un-ac-count-a-ble, annirnadwy, dieithr

U-na-nim-i-ty, unfrydedd, cydsyniad

Un-com-fort-a-ble, anghysurus, digysur

Un-con-quer-a-ble, anorchfygol

Un-cul-ti-va-ted, anwrteithiol; diddysg; heb ei drin

Un-de-vi-at-ing, anwyrol, anymgrwydrol

Un-ex-pe-di-ent, anghyfleus, anaddas

U-ni-form-i-ty, unffurfiad, unweddiad

Un-ne-ces-sa-ry, afreidiol, diraid

Un-par-don-a-ble, anfaddeuadwy

Un-prof-it-a-ble, difudd, dielw

Un-rea-son-a-ble, afresymol, direswm

Un-sea-son-a-ble, annhymmig, anamserol

Un-sep-a-ra-ble, anwahanadwy

Un-suf-fer-a-ble, anoddefadwy, anoddefol

Va-ri-a-ble-ness, anwadalwch, amrywioldeb

Ver-i-fi-ca-tion, gwiriad, gwirioneddiad

Ver-si-fi-ca-tion, prydyddiaeth, mydraeth

Vet-er-i-na-ry, milfeddygol

Vo-cab-u-la-ry, geirlyfryn

Vo-cif-e-ra-tion, crochfloedd, banllefiad

Vo-lun-ta-ri-ly, yn ewyllysgar



APPENDIX.

ENGLISH-WELSH DIALOGUES.

ATTODIAD.

CYDYMDDYDDANION SAESNEG A CHYMRAEG.



APPENDIX.


CONVERSATIONS, &c. YMDDYDDANION, &c.
Good morning to you. Boreu da i chwi.
Good morning, sir. Boreu da, syr.
It is fine weather. Mae hi yn dywydd braf.
Delightful, after the rain we have had. Hyfryd ar ol y gwlaw a gawsom.
Will you come for a walk to the country? A ddeuwch chwi i roi tro ir wlad?
I will with pleasure. Deuaf gyd a phleser.
Which way shall we go? Pa ffordd yr awn i?
Suppose we go along the road, and return through the fields Beth ped aem ar hyd y ffordd, a dychwelyd drwy y caeau.
Very well; let us start then. O'r goreu; gadewch i ni gychwyn ynte!
What o'clock is it now? Beth yw hi o'r gloch yn awr?
Half-past ten. Hanner awr wedi deg.
We must manage to be back by noon. Rhaid i ni ymorol bod yn ol erbyn hanner dydd.
Then we had better not go far. Gwell ynte i ni beidio myned yn mhell.
Where does this road lead to? I ba le mae y ffordd hon yn arwain?
To a village about two miles off. I bentref oddeutu dwy filltir oddi yma.
The country air is very healthy. Y mae awyr y wlad yn bur iachus.
It is, and does one much good. Ydyw, ac yn gwneud lles mawr i un.
Do you know anything of this neighbourhood? A wyddoch chwi rywbeth am y gymmydogaeth hon.
Yes, a little. Gwn, ychydig.
Who lives in that mansion? Pwy sydd yn byw yn y plas yna?
An independent gentleman. Gwr boneddig yn byw ar ei arian.
He is a man of property, I presume. Y mae yn wr o gyfoeth feddyliwn
He is; and most of the farmers about here are his tenants. Ydyw; ái dyddynwyr ef ydyw y rhan fwyaf ó'r ffermwyr oddeutu yma.
Another pretty residence; who lives here? Dyma dŷ hardd arall; pwy sydd yn byw yma?
The clergyman of the parish; an esteemed man, and a good friend to the poor. Offeiriad y plwyf; gwr parchus, a chyfaill da ir tlawd.
I begin to feel the heat of the sun. Yr wyf yn dechreu teimlo gwres yr haul.
It does get warm: but we shall have a fine shade presently. Y mae hi yn gwresogi; ond ni a gawn gysgod hyfryd yn fuan.
What is it I see beyond the bridge yonder? Beth wyf yn weled tu draw ír bont acw?
The wind-mill. Y felin wynt.
I see the spire of a church; I suppose this is the village. Yr wyf yn gweled clochdy eglwys, hwn yw y pentref debygwn.
It is; and the building on the left is the school-house. Ië; ár adeilad ár yr ochr aswy yw yr ysgoldy.
Is the church-yard worth visiting? A ydyw y fynwent yn werth ymweled a hi?
Yes; but we cannot stop. Ydyw, ond nis gallwn aros.
Must we go over that hill on our return? A raid i ni fyned dros y bryn yna ár ein dychweliad?
No; we can take the fields along the river side. Na raid; gallwn gymmeryd y caeau efo ochr yr afon.
Is there a footpath that way? A oes llwybr troed y ffordd hono?
There is, and a very pleasant one too. Oes, ac un hyfryd iawn hefyd.
Do we go over this stile? A ydym yn myned dros y gamfa yma?
To save that trouble the gate can be opened. I arbed y drafferth hono, gellir agor y llidiart.
What a fine crop of hay there is in this meadow. Y fath gnwd da o wair sydd yn y weirglodd yma.
Capital; and very soon it will be ready for cutting. Rhagorol; ac, yn bur fuan, bydd yn barod íw dorí.
What grows in the field adjoining? Beth sydd yn tyfu yn y cae nesaf?
Wheat, I should think. Gwenith, mi feddyliwn.
Is it not barley? Ai nid haidd ydyw?
No; but there is a part of it oats. Nage; ond y mae rhan o hono yn geirch.
Is that a potatoe field beyond it? Ai cae cloron yw hwna, tu draw iddo?
Yes, and a part of it set for turnips. Ië, a rhan o hono wedi ei osod i faip.
Are much beans and peas raised about here? A godir llawer o ffa a phys oddeutu yma?
Yes, and cabbage too. Gwneir, a bresych hefyd.
We must walk quicker, or we shall have a shower. Rhaid i ni gerdded yn gyflymach, onide ni a gawn gawod.
Did you hear the thunder last night? A glywsoch chwi y taranau neithiwr?
I did not, but fancied I saw lightning. Naddo; ond tybiais i mi weled mellt.
It hailed about midnight. Yr oedd yn bwrw cenllysg tua hanner nos.
A few days ago there was snow upon the mountains. Ychydig ddyddiau yn ol yr oedd eira ar y mynyddoedd.
So I have heard, and that it was freezing hard at night. Felly y clywais, ai bod hi yn rhewi yn galed y nos.
Well, we are back by the time we said. Wel, dyma ni yn ol erbyn yr amser y dywedasom.
Yes, to the minute. Ië, í'r fynud.
When shall we go again? Pa bryd y cawn i fyned eto?
Any day next week, except Tuesday. Rhyw ddiwrnod yr wythnos nesaf oddi eithr Dydd Mawrth.
Let me know on Monday evening, if you please. Gadewch i mi wybod nos Llun os gwelwch yn dda?
I will, if possible. Os yn alluadwy, mi wnaf.
This is my nearest way; so good bye for the present. Dyma 'r ffordd agosaf i mi; felly da y bo chwi yn awr.
Good bye, sir, and thank you for your company. Da y bo chwi, syr, a diolch i chwi am eich cwmni.


MEAT AND DRINK, &c. BWYD A DIOD, &c.
I want my breakfast. Mae arnaf eisiau fy moreufwyd.
What would you like to have, sir? Beth a ewyllysiech ei gael, syr?
Make me a cup of tea. Gwnewch i mi gwpaned o De.
I am not fond of coffee. Nid wyf yn hoff o goffi.
I like coffee better than tea. Gwell genyf i goffi, na the.
Coffee does not agree with me. Nid yw coffi yn dygymmod a mi.
Fetch a pound of sugar. Ewch i nol pwys o siwgr.
Where from? O ba le?
From the corner shop. O siop y gongl.
Have you any cream? A oes genych hufen?
No; but I have some new milk. Nac oes, ond mae genyf laeth newydd ei odro.
Cut some bread and butter. Torwch fara ac ymenyn.
Will you have some toasted bread? A fynwch chwi fara wedi ei grasu?
Yes, and a little cheese. Cymeraf, ac ychdig o gaws.
Are there any cakes sold here? A oes teisenau ár werth yma?
Yes, but I never buy any. Oes, ond nid wyf byth yn prynu rhai.
Are you fond of oat-meal cakes? A ydych yn hoff o fara ceirch?
I am. Ydwyf.
But wheaten bread is the best. Ond bara gwenith ydyw 'r goreu.
Some prefer rye bread. Mae 'n well gan rai fara rhyg.
It does not agree with me. Nid ydyw yn dygymmod a mi.
Nor with me. Na chyda minnau.
Is it dinner time? A ydyw yn amser ciniaw?
Yes, this half hour. Ydyw er's hanner awr.
I thought so. Yr oeddwn yn meddwl hyny.
Is dinner ready? A ydyw y ciniaw yn barod?
Yes, sir, it is. Ydyw, syr, y mae.
I feel very hungry; do you? Yr wyf yn teimlo yn dra newynog, a ydych chwi?
No, sir, I have no appetite. Nac ydwyf, nid oes arnaf chwant bwyd.
What is the cause of it? Beth ydyw yr achos o hyny?
I do not know, sir. Nid wyf yn gwybod, syr.
What is for dinner to-day? Beth sydd i giniaw heddyw?
There is roasted meat. Mae yma gig rhost.
Is it beef? Ai cig eidion ydyw?
No; it is veal. Nage; cig llo ydyw.
Is it the loin? Ai y lwyn ydyw?
No; it is the shoulder. Nage; yr ysbawd ydyw.
There is also a loin of mutton. Mae yma hefyd lwyn o gig mollt.
Is it roasted or boiled? Pa un ai rhostedig ai berwedig?
Roasted, sir. Rhostedig, syr.
I thought you had some lamb. Tybiais fod genych gig oen.
No, I failed to go to market in time. Nag oes, methais a myned ir farchnad mewn pryd.
Have you any boiled meat? A oes genych gig berw?
There is a leg of veal. Mae yma goes o gig llo.
Bring the bacon here. Deuwch á'r cig moch yma.
Who is fond of venison? Pwy sydd yn hoff o hydd-gig?
I am very fond of it. Yr wyf i yn bur hoff o hono.
May I cut some for you? A gaf fi dori peth i chwi?
A little, if you please. Ychydig os gwelwch yn dda.
Have you any fowls? A oes genych ddim adar?
Yes, I have a brace of partridges. Oes, mae genyf gwpl o betris.
Is that a pigeon pie? Ai pastai golomenod yw hona?
No; it is an eel pie. Nage, pastai llyswod ydyw.
Perhaps you would have preferred the duck. Feallai y buasech yn dewis yr hwyaden.
I am very fond of duck and green peas. Yr wyf yn bur hoff o hwyaden a phys gleision.
I am glad to hear; for there are plenty of them to-day. Mae yn dda genyf glywed, oblegid y mae yma ddigonedd heddyw.
Will you take turnips or carrots? A gymmerwch chwi faip neu foron?
Not any, thank you, I am satisfied. Dim, diolchi chwi, yr ydwyf wedi fy nigoni.
Bring the cheese on the table. Deuwch ar caws ar y bwrdd.
May I cut you some? A gaf i dori peth i chwi?
A small piece, if you please. Ychydig os gwelwch yn dda.
What will you drink? Beth a wnewch chwi ei yfed?
A glass of water. Gwydriad o ddwfr.
Draw a quart of ale. Gollyngwch chwart o gwrw.
This is too sweet. Mae hwn yn rhy felys.
Draw a pint from the other barrel. Gollyngwch beint o'r faril arall.
This is too bitter. Mae hwn yn rhy chwerw.
Mix them together. Cymmysgwch hwy ynghyd.
It is much better now. Y mae yn llawer gwell yn awr.
Yes, sir, it is. Ydyw, syr, y mae.
When was this brewed? Pa bryd y darllawyd hwn?
Last October. Yn Hydref diweddaf.
Old ale does not agree with me. Nid ydyw hen gwrw yn dygymmod a mi.
But fresh ale does. Ond y mae cwrw newydd.
I prefer old ale. Mae yn well genyf i hen gwrw.
Take a glass of wine with me. Cymmerwch wydriad o win gyd a mi.
Which? port or sherry? Pa un? ai gwin coch, ai gwin gwyn?
Whichever you please to take. Yr un a weloch chwi yn dda iw gymmeryd.
Allow me to give you another glass. Gadewch i mi roddi i chwi wydriad arall.
Not any more, thank you. Dim yn rhagor, diolch i chwi.
Let us now walk in the garden. Gadewch i ni yn awr, rodio yn yr ardd.
What is the size of your garden? Beth ydyw maint eich gardd?
It is nearly two acres. Mae yn agos i ddwy erw.
Is it a fruitful garden? A ydyw yn ardd ffrwythlawn?
The best in this part of the country. Yr oreu yn y rhan yma ó'r wlad.
Have you many trees in it? A oes genych lawer o goed ynddi?
Yes, a great many apple trees. Oes, lawer o goed afalau.
What would you like to have for supper? Beth a ddymunech gael i swper?
Bread and cheese. Bara a chaws.
Doctors do not recommend much supper. Nid ydyw meddygon yn cymmeradwyo llawer o swper.
Take some cold meat. Cymmerwch gig oer.
Not any, thank you. Dim diolch i chwi.
What will you drink? Pa beth a yfwch chwi?
A glass of small beer. Gwydriad o ddiod fain.
Take a glass of brandy. Gymmerwch wydriad o frandi.
I do not drink spirits. Nid wyf yn yfed gwirod.
Will you dine with me to-morrow? A giniawch chwi gyd a mi y fory?
I am sorry to say, I cannot. Mae yn ddrwg genyf ddweud nas gallaf.
Why? what is the cause? Paham? beth ydyw yr achos?
I must go to Shrewsbury to-morrow to meet my brother. Rhaid i mi fyned ir Amwythig y fory i gyfarfod fy mrawd.
Is he coming home? A ydyw ef yn dyfod adre.
Yes, for a short time. Ydyw am yehydig amser.
It is time to go to rest. Mae hi yn bryd myned i orphwys.
It is, I am getting sleepy. Ydyw y mae, yr wyf yn myned yn gysglyd.
Good night, sir. Nos da i chwi, syr.


SALUTATIONS, &c. CYFARCHIADAU, &c.
Good afternoon, sir. Prydnhawn da, syr.
How are you to-day? Sut yr ydych chwi heddyw?
I am very well, thank you. Yr wyf yn bur iach, diolch i chwi.
How are the wife and children? Pa fodd mae 'r wraig a 'r plant?
They are all very well. Maent oll yn bur iach.
Is your family well? A ydyw eich teulu chwi yn iach?
They are all well except the youngest child? Maent oll yn iach, oddi eithr y plentyn ieuengaf.
What ails him? Beth sydd yn ei flino.
The measles. Y frech goch.
How is your mother? Sut y mae eich mam?
She is pretty well considering her age. Mae hi yn lled dda, ac ystyried ei hoed.
How old is she? Pa mor hen yw hi?
She is eighty since Christmas. Mae hi yn bedwar ugain er Nadolig.
Is your father still living? A ydyw eich tad yn fyw eto?
No, he died last March. Nag ydyw, bu farw yn mis Mawrth diweddaf.
Was he long ill? A fu efe yn hir yn sal?
Yes, about two years. Do, oddeutu dwy flynedd.
You have had a great loss. Chwi a gawsoch golled fawr.
Yes; but mother has had a greater loss. Do, ond fy mam a gafodd fwy o golled.
Where was your father buried? Yn mha le y claddwyd eich tad?
He was buried at Wrexham. Claddwyd ef yn Ngwrecsam.
What was his age? Beth oed ei oedran?
Ninety. Pedwar ugain a deg.
He was very old. Yr oedd yn bur hen.
How are you this morning, sir? Sut yr ydych chwi heddyw boreu, syr?
I am not well; neither have I been well some time. Nid wyf yn iach, ac nid wyf wedi bod yn iach er's peth amser.
I am sorry to hear that. Mae'n ddrwg genyf glywed hyny.
Where is your pain? Yn mha le mae eich poen?
In my head. Yn fy mhen.
Have you been with a medical man? A fuoch chwi gyd a meddyg?
Yes; but the medicine does me no good. Do, ond nid ydyw y cyffyriau yn gwneuthwr daioni i mi.
Perhaps the doctor does not understand your complaint. Feallai nad ydyw y meddyg yn deall eich afiechyd.
Perhaps so. Feallai hyny.
You had better try another. Gwell fyddai i chwi dreio un arall.
I intend to do so next week. Bwriadwyf wneud felly yr wythnos nesaf.
Where are you going to-day? I ba le yr ydych yn myned heddyw?
I am going to Holyhead. Yr wyf yn myned i Gaergybi.
Will you go with me? A ewch chwi gyd a mi?
Yes, if you will stop until four o'clock. Deuaf, os arhoswch tan bedwar o'r gloch.
Can't you go sooner? Oni ellwch chwi fyned yn gynt?
No; I want to see my sister. Na allaf, mae arnaf eisiau gweled fy chwaer.
Very well, call at the Harp Inn. Or goreu, gelwch yn Ngwesty'r Delyn.
Where were you yesterday? Pa le yr oeddych chwi ddoe?
At Chester. Yn Nghaer.
What news from there? Pa newydd oddi yno?
Nothing at all of importance. Dim yn y byd o bwys.
Did you see my brother there? A welsoch chwi fy mrawd yno?
Yes, I saw him at a distance; he was very busy. Do, gwelais ef o bell; yr oedd yn bur brysur.
I expect him home next week. Yr wyf yn ei ddysgwil adre yr wythnos nesaf.
Not to stay at home. Nid i aros gartref.
No, only for a fortnight. Nage, dim ond am bythefnos.
Is he in a good situation? A ydyw ef mewn sefyllfa dda?
Yes, a very good one. Ydyw, un dda iawn.
Have you much to do at Holyhead this afternoon? A oes genych lawer i wneud yn Nghaergybi heddyw prydnhawn?
No, but little. Nac oes, ond ychydig.
Have you finished, sir? A orphenasoch chwi, syr?
Yes; but we must have a glass or two of ale. Do, ond rhaid i ni gael gwydriad neu ddau o gwrw.
Where shall we go to get it? I ba le yr awn iw geisio?
To the King's Head. I ben y Brenin.
What sort of people are they? Pa fath bobl ydynt?
They are very kind people. Maent yn bobl garedig iawn.
Who is that person, going by? Pwy yw y person yna sy'n myned heibio?
I do not know him. Nid wyf yn ei adnabod ef.
I am now for going home. Yr wyf yn awr am fyned adre.
It is time for us to go. Mae yn amser i ni fyned.
Yes, it is. Ydyw y mae.
Thank you for your company. Diolch i chwi am eich cwmni.
You are welcome; don't mention it. Mae i chwi groesaw, tewch a son.
My compliments to your brother. Fy moesau at eich brawd.
Good bye, sir. Da y bo chwi, syr.


EMPLOYMENTS, &c. GORUCHWYLION, &c.
What is your occupation? Beth yw eich galwedigaeth chwi?
I was brought up an attorney. Fe'm dygwyd i fynu yn wr y gyfraith.
Where is your office? Pa le mae eich swyddfa?
In Castle Street. Yn Heol y Castell.
When will the assize be? Pa bryd y bydd y Frawdlys?
Between Epiphany and Easter. Rhwng yr Ystwyll a'r Pasc.
Do you get enough of employment? A ydych chwi yn cael digon o waith?
Yes, and I have three apprentices. Ydwyf, ac y mae genyf dri o egwyddor weision.
I am glad to hear. Mae'n dda genyf glywed.
What is your father's calling? Beth ydyw galwedigaeth eich tad?
He is an engineer. Peirianwr yw efe.
How old is he now? Beth ydyw ei oed yn awr?
He is about fifty. Y mae oddeutu deg a deugain.
Have you any brothers? A oes genych chwi frodyr?
Yes, I have six. Oes, mae genyf chwech.
What are they doing? Pa beth maent hwy yn ei wneuthur?
They are all with my father, except one. Maent oll gyda fy nhad oddi eithr un.
What is he doing? Pa beth mae e yn ei wneud?
He is with my uncle, farming. Mae gyd a fy ewythr, yn amaethu.
What was your grandfather's occupation? Beth oedd galwedigaeth eich taid?
He was a clergyman. Yr oedd yn offeiriad.
Who is that gentleman? Pwy yw'r boneddwr yna?
The village doctor. Meddyg y pentref.
Is there much sickness in this neighbourhood now? A oes llawer o afiechyd yn y gymmydogaeth yma yn awr?
No, sir, but very little. Nac oes, syr, ond ychydig iawn.
Where is the doctor going? Pa le mae'r meddyg yn myned?
To visit the sick. I ymweled a'r cleifion.
Who is at the door? Pwy sydd wrth y drws?
He is a commercial man. Masnachwr yw efe.
Where from? O ba le?
From Cardiff. O Gaerdydd.
Has he a son a woollen-draper? A oes ganddo fab yn frethynwr?
Yes, and one a linen-draper. Oes, ac un yn lieiniwr.
Where at? Yn mha le?
Somewhere near London. Yn rhyw le yn agos i Lundain.
Of what trade is your brother Thomas? Beth ydyw creft eich brawd Thomas?
He is a stonemason. Saer maen yw efe.
What trade does David follow? Pa gelfyddyd mae Dafydd yn ei ddilyn?
He is a weaver. Gwehydd yw efe.
And what is William? A pheth yw Gwilym?
He is a shoemaker. Crydd yw efe.
His uncle was a tailor. Yr oedd ei ewythr yn deiliwr.
What is your employment? Beth ydyw eich gwaith chwi?
I am a farmer. Amaethwr ydwyf fi.
How large is your farm? Pa mor fawr ydyw eich tyddyn?
Six score acres. Chwech ugain cyfar.
How many cows do you keep? Pa nifer o fuchod a gedwch?
Fifteen generally. Pymtheg yn gyffredin.
How many horses? Faint o geffylau?
Three, and a young colt. Tri ac ebol ieuangc.
And what number of sheep? A pha nifer o ddefaid?
About thirty. Oddeutu deg a'r hugain.
What sort of land is your farm? Pa fath dir yw eich tyddyn?
A part of it is meadow land. Mae rhan o hono yn weirglodd-dir.
And part of it is pasture. Ac y mae rhan o hono yn borfa.
And another part is woodland. A rhan arall yn goedtir.
But the greatest part is arable. Ond y mae y rhan fwyaf yn aradwy.
Have you done ploughing? A ddarfu chwi aredig?
Yes, the men are harrowing. Do, mae'r dynion yn llyfnu.
Have you done sowing wheat? A ddarfu chwi hau gwenith?
Yes, and have finished harrowing. Do, ac wedi gorphen llyfnu.
Harvest will be early this year. Bydd yn gynhauaf cynar eleni.
Yes, it will; for the wheat is nearly ripe now. Bydd, mae'r gwenith yn agos yn addfed yn awr.
Have you commenced reaping? A ddarfu chwi ddechreu medi?
Yes, I have three men reaping to-day. Do, mae genyf dri o ddynion yn medi heddyw.
Do you intend to reap the barley and oats? A ydych yn bwriadu medi'r haidd a'r ceirch?
No, I intend cutting them with a scythe. Na, yr wyf yn meddwl eu tori a'r bladur.
Have you had your harvest? A gawsoch chwi y cynhauaf?
Yes, except the oats. Do, oddi eithr y ceirch.
Have you had yours? A gawsoch chwi yr eiddoch?
Yes, a week ago. Do, er's wythnos.
My servant is thrashing barley. Mae fy ngwas yn dyrnu haidd.
How much do you get for the barley? Faint ydych yn ei gael am yr haidd?
Two pounds a quarter. Dwy bunt y peg.
I am going to winnow oats to-morrow. Yr wyf yn myned i nithio ceirch y fory.
What do you get for the oats? Beth ydych yn ei gael am y ceirch?
Twenty-two shillings. Dau swllt a'r hugain.
What is the price of the wheat in this neighbourhood? Beth ydyw pris y gwenith yn y gymmydogaeth hon?
Three pounds ten. Tair a chweigen.
Thomas, go and dig potatoes for dinner. Thomas, ewch i godi cloron i giniaw.
What potatoes am I to dig up to-day? Pa gloron sydd i mi godi heddyw?
The white potatoes. Y cloron gwynion.
Must I bring turnips and carrots? A raid i mi ddwyn maip a moron?
Yes, bring a few. Deuwch, ac ychydig.
Turn the pigs to their sties. Trowch y moch iw citiau.
What for? I ba beth.
That they may eat the swedes. Fel y gallont fwyta y Rhwdins.
I have done. Yr ydwyf wedi gwneud.
Gather the sheep into the fold. Heliwch y defaid i'r gorlan.
I want to mark some of them. Mae arnaf eisiau nodi rhai o honynt.
Have you shorn the lambs? A ddarfu chwi gneifio yr wyn?
No, but will next week. Na ddo, ond mi wnaf yr wythnos nesaf.
It is time to tie the cattle. Mae hi yn bryd rhwymo 'r gwartheg.
I will immediately. Mi a wnaf yn ebrwydd.


TRAVELLING, &c. YMDAITH, &c.
Are you going from home? A ydych chwi yn myned oddi cartref?
I am going to make a long journey. Yr wyf yn myned i daith bell.
When will you start? Pa bryd y cychwynwch?
In the beginning of July. Ddechreu mis Gorphenaf.
How will you travel? Pa fodd yr ymdeithiwch.
I will go on horseback to Bangor. Mi âf ar geffyl i Fangor.
How will you proceed? Pa fodd yr ewch rhagoch?
I will take the coach to Holyhead. Mi a gymmeraf y cerbyd i Gaergybi.
Are there commodious inns in Wales? A oes Gwestfäoedd cysurus yn Nghymru?
There are but a few. Nid oes ond ychydig.
Are there good stables? A oes stablau da yno?
Yes, pretty fair. Oes, lled dda.
Where is the hostler? Pa le mae'r ostler?
He is coming, sir. Mae efe yn dyfod, syr.
Take care of my horse. Cymmerwch ofal o fy ngheffyl.
Clean him well. Glanhewch ef yn dda.
I will, sir. Mi wnaf, syr.
Have you good hay? A oes genych wair da?
Yes, sir, the best in the country. Oes, syr, y goreu yn y wlad.
Give him a feed of oats. Rhoddwch iddo ddogn o geirch.
Spread clean straw under him. Taenwch wellt glân o dano.
Where is the waiter? Pa le y mae'r gweitiwr?
I am here, sir. Yr wyf yma, syr.
Take my trunk to the bedroom. Cymmerwch fy nhrwngc i'r ystafell wely.
Lend me a candle. Rhowch fenthyg canwyll.
Warm the bed. Twymnwch y gwely.
I hope the bed is not damp. Gobeithio nad yw y gwely yn llaith.
No, sir, somebody is in it every night. Nac ydyw, mae rhyw un ynddo bob nos.
Bring another blanket. Deuwch a gwrthban arall.
Is one enough? A ydyw un yn ddigon?
Yes, perhaps I shall not want one. Ydyw, feallai na bydd arnaf eisiau un.
Where is the night cap? Pa le mae y cap nos?
Bring some water into the room. Deuwch a dwfr i'r ystafell.
Have you a towel there? A oes genych dywel yna?
Yes, sir, I have two clean ones. Oes, syr, mae genyf ddau lân.
When do you intend to get up? Pa bryd y bwriedwch godi?
About six o'clock. Oddeutu chwech o'r gloch.
Get my breakfast ready by seven o'clock. Parattowch fy moreufwyd erbyn saith o'r gloch.
What time will the coach leave? Pa bryd y cychwyna y cerbyd?
It leaves at ten o'clock. Mae'n cychwyn ddeg o'r gloch.
How many miles are there to the next town? Pa sawl milltir sydd i'r dref nesaf?
You have fifteen miles. Mae i chwi bymtheg milltir.
What sort of road is it? Pa fath ffordd ydyw?
A very uneven road. Ffordd bur anwastad.
You must go over the mountain. Rhaid i chwi fyned dros y mynydd.
Are there many cross roads? A oes llawer o groes ffyrdd?
Only one, to the left. Dim ond un, ar yr aswy.
Is there a river on the road? A oes afon ar y ffordd?
Yes, about four miles off. Oes oddeutu pedair milltir ym mlaen.
How shall we cross over? Pa fodd y croeswn drosodd?
There is an excellent bridge. Mae yno bont ragorol.
How many miles more have I? Pa sawl milltir eto sydd genyf?
You will soon come to your journey's end. Chwi a ddeuwch yn fuan i ben eich taith.
Whose house is that yonder? Tŷ pwy yw hwn acw?
It is the Bishop's palace. Plas yr Esgob yw.
Where is the church? Yn mha le mae'r Eglwys?
At the foot of yonder hill. Wrth droed y bryn acw.
Where shall we alight? Yn mha le y disgynwn?
At the Castle Inn. Yn Ngwesty y Castell.
Which is the travellers' room? Pa un yw ystafell ymdeithwyr?
It is on the right hand. Mae hi ar y llaw ddehau.
Is there a waterfall in this neighbourhood? A oes rhaiadr yn y gymmydogaeth hon?
Yes; it is six miles from here. Oes, y mae chwe milltir oddi yma.
I have a wish to see it. Mae genyf ewyllys iw weled.
Can I have a guide? A allaf fi gael arweinydd?
Yes, sir, there is one ready at hand. Gellwch, syr, mae un yn barod wrth law.
I will hire a pony. Mi a logaf ferlyn.
It will cost you seven shillings. Mi gostia i chwi saith swllt.
Very well, here they are. O'r goreu, dyma nhw.
Saddle him immediately. Cyfrwywch ef yn union.
Which is the nearest road? Pa un yw y ffordd nesaf?
Across the hill. Ar draws y bryn.
Then, turn to your left. Wedi, hyny, trowch ar eich llaw aswy.
Follow the brink of the river. Canlynwch lan yr afon.
For how far? Am ba mor bell.
For a mile and a half. Am filltir a hanner.
There is a beautiful prospect here. Mae yma olygfa hardd.
Astonishing, what a variety! Rhyfedd, y fath amrywiaeth!
It is going to rain. Mae hi yn myned i wlawio.
We must make haste. Mae yn rhaid i ni frysio.
We shall be caught in the rain. Fe oddiwedda y gwlaw nyni.
Will your horse trot? A wna eich ceffyl duthio?
He will canter famously. Efe a garlama yn rhagorol.
We shall not be long. Ni byddwn yn hir.
About half an hour. Oddeutu hanner awr.
That is a good pony. Merlyn da yw hwna.
Not so good, as the one I had yesterday. Nid cystal, a'r hwn oedd genyf ddoe.
Take off your top coat. Tynwch eich côb.
I am wet to the skin. Yr wyf yn wlyb hyd y croen.
And I am too. A minnau hefyd.
Put my clothes to dry. Rhowch fy nillad i sychu.
I wish to see the monastery. Dymunwn weled y fynachlog.
Which is the road to the old monastery? Pa un yw'r ffordd at yr hen fynachlog?
Go straight forward. Ewch rhag eich blaen.
Keep to the right hand. Cedwch ar y llaw ddehau.
Make towards the grove yonder. Cyfeiriwch at y llwyn coed acw.
Keep that white wall in view. Cedwch y wal wen acw mewn golwg.
There is no finger post. Nid oes yna yr un mynegbost.
Turn by the third milestone. Trowch wrth y drydedd gareg filltir.
I shall be back in two hours. Mi a ddeuaf yn ol yn mhen dwy awr.
I must be at home to-morrow night. Rhaid i mi fod gartref nos y fory.
A horse will meet me at Conway. Fe ddaw ceffyl im cyfarfodd i Gonway.
I shall reach home before midnight. Mi a gyrhaeddaf adre cyn hanner nos.
I wish you a pleasant journey. Dymunaf i chwi siwrna gyssurus.
Thank you, sir, for your kindness. Diolch i chwi, syr, am eich caredigrwydd.
Make haste this way again. Brysiwch y ffordd yma eto.
Perhaps I may come next year, but no sooner. Feallai y deuaf y flwyddyn nesaf, ond nid yn gynt.
Remember me to Mrs. Jones and all the family. Cofiwch fi at Mrs. Jones a'r holl deulu.


MARKETING, &c. MARCHNADAETH, &c.
I want to go to market. Mae arnaf eisiau myned ir farchnad.
I have been. Yr ydwyf fi wedi bod.
Bring me a basket. Moeswch i mi fasged.
It is ready on the table. Mae'n barod ar y bwrdd.
What will you buy? Pa beth a brynwch?
I want to buy several things. Mae arnaf eisiau prynu amryw bethau.
How much a pound is this beef? Pa faint y pwys yw y cig eidion yma?
Five pence halfpenny. Pum ceiniog a dimai.
What will this piece weigh? Pa faint a bwysa y darn yma?
Fourteen pounds. Pedwar pwys a'r ddeg.
How much will that come to at five pence? I ba faint y daw hyny wrth bum ceiniog?
Five shillings and ten pence. Pum swllt a deg ceiniog.
What a pound is the mutton? Pa faint y pwys yw'r manllwyn?
Six pence halfpenny. Chwech a dimai.
How much will that loin weigh? Faint a bwysa y lwyn yna?
Nine pounds and a quarter. Naw pwys a chwarter.
Have you any veal? A oes genych gig llo?
No, it is all sold. Nac oes, y mae i gyd wedi ei werthu.
What is the price of this goose? Beth ydyw pris yr wydd yma?
Three and sixpence. Tri a chwech.
How much do you ask for the ducks? Faint ydych yn ei ofyn am yr hwyaid?
You shall have the two for half a crown. Chwi a gewch y ddwy am hanner coron.
What a pound is the butter? Faint y pwys yw'r menyn?
Fourteen pence. Pedair a'r ddeg.
How many eggs are there for a shilling? Faint o wyau sydd am swllt?
Eighteen. Deunaw.
I want a measure of potatoes. Mae arnaf eisiau mesur o gloron.
What sort? Pa fath?
The best you have. Y rhai goreu sydd genych.
Please come to the shop. Os gwelwch yn dda deuwch i'r siop.
Let me see your blue cloth. Gadewch i mi weled eich brethyn glas.
How much a yard is it? Faint y llath ydyw?
Nine and sixpence. Naw a chwech.
Cut me a yard and a half. Torwch i mi lathen a hanner.
Have you any fine linen? A oes genych liain main?
Yes, plenty. Oes ddigon.
I want a pair of woollen stockings. Mae arnaf eisiau par o hosanau gwlan.
What is the price of them? Beth ydyw eu pris?
Three and nine pence. Tri a naw.
They are too dear. Maent yn rhy ddrud.
Here is a very cheap pair. Dyma bâr rhad iawn.
What do you ask for this hat? Beth ydych yn ofyn am yr het yma?
Twelve shillings. Deuddeg swllt.
Can you change a ten pound note? A ellwch chwi newid papur deg punt.
Yes, sir, I can. Gallaf, syr.
Have you been to market? A fuoch chwi yn y farchnad?
Yes, and am very much tired. Do, ac yr ydwyf wedi blino yn fawr.
Did you see my mother? A welsoch chwi fy mam?
Yes, she was waiting for your father. Do, yr oedd yn aros am eich tad.
How is the market to-day? Sut y mae y farchnad heddyw?
Every thing very dear. Pol peth yn bur ddrud.
Every kind of corn is much dearer. Pob math o yd yn llawer drutach.
Flesh meat is getting dearer. Mae cig yn myned yn ddrutach.
There is no scarcity of anything, except money. Nid oes prinder o ddim, oddi eithr arian.


THE END.